• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 17.1°C / 22.2°C
    2 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.2°C / 23.0°C
    2 BF
    36%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.1°C / 26.5°C
    5 BF
    51%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 22.0°C
    3 BF
    26%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 21.9°C
    3 BF
    37%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.6°C / 22.4°C
    0 BF
    36%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.4°C / 20.6°C
    0 BF
    25%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 21.8°C / 25.6°C
    2 BF
    35%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 18.8°C / 24.9°C
    5 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 19.9°C
    4 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 21.8°C
    6 BF
    52%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 16.2°C / 19.7°C
    3 BF
    49%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.9°C / 24.9°C
    4 BF
    44%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 20.5°C
    0 BF
    32%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 20.1°C / 20.5°C
    2 BF
    46%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 26.8°C
    4 BF
    39%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 16.7°C / 22.0°C
    3 BF
    52%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.3°C / 22.1°C
    2 BF
    43%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.3°C / 23.1°C
    3 BF
    42%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    2 BF
    28%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ανθη του κάκτου

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Γνωρίζοντας, μέσες-άκρες, ότι άπαντα τα κακτοειδή έχουν το πλείστον αμερικανική προέλευση και μας ήρθαν στην Ελλάδα μέσω Ευρώπης, τα έφεραν, γενικά, οι Φράγκοι, χαρακτηριστική περίπτωση η γνωστή μας φραγκοσυκιά, δεν φανταζόμουν ότι η λέξη κάκτος (λατινικά cactus) είναι ελληνική, τη συναντάμε στον Θεόφραστο, διάδοχο του Αριστοτέλη στην Περιπατητική Σχολή, το Λύκειο, σπουδαίο φιλόσοφο και πατέρα της βοτανικής, και είναι η πολύ γνωστή μας και για πολλούς εξαίρετο έδεσμα αγκινάρα ή κινάρα (λέξη που συνάντησα νέος στον Εγγονόπουλο: «μια αγκινάρα που είναι κινάρα που είναι κινίρα…» κ.λπ.), λατινικά cardus, η άγρια και cinara, η ήμερη, αυτή που έχει και το μεγαλύτερο γαστρονομικό ενδιαφέρον.

Δεν φανταζόμουν, επίσης, ότι ξεκινώντας από δυο άνθη κάκτων, που φωτογράφησα με το κινητό εντυπωσιασμένος από τα φανταστικά χρώματά τους, θα ανοιγόταν μπροστά μου μια ιστορία πολιτισμού κάποιων χιλιάδων χρόνων και μια τεράστια βιβλιογραφία –που δεν σου φτάνουν δυο ζωές για να την ξεφυλλίσεις– μέσα από αισθήσεις και παραισθήσεις, για μια κατηγορία φυτών με αγκάθια.

Που όμως δεσπόζουν μιας ηπείρου, της Αμερικής, από τον νότιο Καναδά μέχρι την Παταγονία, ενώ καλύπτουν και αρκετές εκτάσεις της κεντρικής και νότιας Αφρικής και της Μαδαγασκάρης. Και που, παρά τα φαινόμενα –τα πολλά και απωθητικά αγκάθια αυτοπροστασίας–, ίσως και γι’ αυτό, αυτά τα φυτά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα και χρειάζονται φροντίδα και στοργή. Θα μου πεις, μπορείς να χαϊδέψεις κάτι που βγάζει αγκάθια; Μπορείς, όταν αγαπάς και όταν καταλαβαίνεις πώς, πότε και τι να χαϊδέψεις.

Την ιδέα να γράψω για τα άνθη του κάκτου [σε λανθάνοντα παραλληλισμό με «Τα Ανθη του Κακού» του Μπωντλαίρ, απαρχή της μοντέρνας ποίησης] μου την έδωσαν δυο άνθη κάκτου, ένα φραγκοσυκιάς (το πορτοκαλί) το περασμένο καλοκαίρι στον Λαύκο και το άλλο (το ιώδες) μόλις πρόσφατα στη βεράντα μου στο Παγκράτι. Απίστευτα χρώματα. Αντοχή στις στερήσεις. Εσωστρεφής αυτάρκεια. Μετατροπή των φύλλων φωτοσύνθεσης σε αγκάθια αυτοπροστασίας· η φωτοσύνθεση γίνεται από το βλαστό. Πρόκληση της επικονίασης προς αναπαραγωγή μέσα από θεαματικά χρώματα μιας ανθοφορίας που διαρκεί ελάχιστα· σε κάποιους κάκτους, μια μόνο νύχτα, σε κάποιους άλλους όχι κάθε χρόνο.

Ο επί Γης πληθυσμός των κάκτων υπολογίζεται σε 1.500 με 1.800 είδη. Ευδοκιμεί σε ξηρά κλίματα και στεγνά εδάφη [το είδος δεν υπάρχει π.χ. στη ζούγκλα του Αμαζόνιου]. Ομως προσαρμόζεται σε εύκρατες ζώνες [οι κάκτοι της Ευρώπης έχουν όλοι εισαχθεί από τον Νέο Κόσμο· όπως και πολλά άλλα είδη φυτών, με πρωταγωνιστές την πατάτα και την ντομάτα!]. Ενώ αντέχει και σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Μια ιδιαίτερη είδηση αλίευσα από το Ιντερνετ: Σεπτέμβριος 2014, Ρέθυμνο. Αστυνομικοί, επιχειρώντας έρευνα σε σπίτι Ολλανδού, μόνιμου κάτοικου της περιοχής, μετά από ανώνυμη καταγγελία… ύποπτης καλλιέργειας, έκπληκτοι αντίκρισαν… ευτραφή φυτεία από 250 κάκτους, έως και 2,5 μέτρα ύψος. Μετά από έρευνα διαπιστώθηκε πως επρόκειτο για το είδος κάκτου San Pedro, που φύεται στη Νότια και Κεντρική Αμερική, από το οποίο παράγεται η παραισθησιογόνος ουσία μεσκαλίνη.

Αν ανοίγαμε το αρχέγονο «βιβλίο» των αισθήσεων και των παραισθήσεων των αυτόχθονων πληθυσμών της Αμερικής, των «Ινδιάνων». Οπου η μεσκαλίνη (το μεσκάλ) και το εξ αυτής παραγόμενο (προϊόν κάκτου δηλαδή) ευφορικό παραισθησιογόνο πεγιότ [το οποίο οι Αζτέκοι ονόμαζαν «Θεϊκό Αγγελιαφόρο» και υπό την επήρειά του γινόταν ο θρυλικός «Χορός των Πνευμάτων»] χρονολογούνται εδώ και πάνω από 5.700 χρόνια… Τότε θα γράφαμε μέχρι το άλλο Σάββατο!

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Σγουρέ βασιλικέ μου…
«Ωκίμον (στην παραλήγουσα ο τόνος), βοτάνη ευώδης, το λεγόμενον “βασιλικόν”», με αναφορά στους αρχαίους συγγραφείς Ησύχιο, τη μεγάλη βεντέτα της βοτανικής Διοσκουρίδη. Δεν παρέλειψε να ασχοληθεί μαζί του και ο...
Σγουρέ βασιλικέ μου…
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Παρτέρι με τουλίπες
Ολο τον χρόνο, με καλό ή μέτριο καιρό, στεκόταν εκεί και πουλούσε συνήθως τριαντάφυλλα. Της άρεσαν, αλλά σχεδόν ποτέ δεν αγόραζε. Ισως γιατί τα προτιμούσε πάνω στα φυτά, να κάνουν τον κύκλο της δικής τους...
Παρτέρι με τουλίπες
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αμλετ της Αθήνας
Παρατήρησα. Φωτογράφισα. Σκέφτηκα… Δεν λέω ότι φρίκαρα. Γέλασα μόνο. Από μέσα μου. Πικρά. Με την πόλη μου. Και την πόλη τους: Πώς τη μεταχειρίζονται οι διάφοροι φιγουρατζήδες.
Αμλετ της Αθήνας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο Υμηττός τον Μάιο
Υμηττού αποσπάσματα Μαΐου από προσωπικό ημερολόγιο: «Περπάτημα μέχρι Μοναστήρι Καισαριανής. Δεν έβρεξε· αραιή συννεφιά και δροσιά, ό,τι πρέπει για πεζοπορία. Λιμπίστηκα, όπως τα είδα πλυμένα από τη βροχή, και...
Ο Υμηττός τον Μάιο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καμήλα της Αποκριάς
Η καμήλα της φωτογραφίας είναι, απλώς, καμήλα… φωτομοντέλο! Καμηλιέρης, ο εκ των ημετέρων της παρέας της «Μουριάς» (ολυμπιακάκιας δυστυχώς!) Κίμων, μειράκιον εν Νικαία (Κοκκινιά) στη γειτονιά του, Μηδείας και...
Καμήλα της Αποκριάς
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αποχαιρετισμός με κυκλάμινα
Ενα κυκλαμινάκι από τον Υμηττό, στα πρώτα μέτρα του χειμώνα. Λιακάδα, απ’ ό,τι είδα, προβλέψανε για σήμερα οι μετεωρολόγοι. Είθε!
Αποχαιρετισμός με κυκλάμινα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας