Το κορίτσι της διπλανής πόρτας

Υπάρχει μια ταινία που κάθε φορά που την βλέπω με αναστατώνει και με αφήνει σε μια κατάσταση άφατης θλίψης. Βασίζεται σε αληθινή ιστορία, αλλά η επίδρασή της πάνω μου θα ήταν ίδια ακόμα κι αν ήταν προϊόν φαντασίας.

Τη δεκαετία του 1960 στην Ιντιάνα, η Σίλβια Λέικενς βασανίζεται μέχρι θανάτου στο υπόγειο του σπιτιού της μισότρελης θείας της, κρεμασμένη σαν τον Χριστό απ’ τα σκοινιά της, κάτω από τα βλέμματα των αγοριών της γειτονιάς που την κακοποιούν με κάθε τρόπο. Οι ξυλοδαρμοί, τα καψίματα και τα μπάνια με ζεματιστό νερό επισπεύδουν το τέλος που έρχεται έπειτα από εγκεφαλική αιμορραγία, σοκ και υποσιτισμό. Η θεία και η κόρη της καταδικάζονται σε ισόβια για φόνο εκ προμελέτης.

Το ενδιαφέρον της ταινίας είναι ότι την ιστορία αφηγείται ένα από τα αγόρια που μένει στο διπλανό σπίτι και θέλει να σώσει την κοπέλα. Υπάρχει μια σκηνή που με συγκλονίζει. Είναι τότε που ο μικρός Ντέιβιντ μιλάει στον πατέρα του για «κάτι που γίνεται στο διπλανό σπίτι», κι εκείνος καταφεύγει στην πιο συνηθισμένη απάντηση, του τύπου «δεν είναι δική μας δουλειά».

Κι είναι τότε που θυμάμαι και τη δική μου ιστορία. Ερχόμουν απ’ το σχολείο κι ο θυρωρός της πολυκατοικίας με φώναξε να κατέβω στο υπόγειο. Ο γιος του, ο οκτάχρονος (στην ηλικία μου) Αντρέας κρεμόταν με τα χέρια ψηλά δεμένος απ’ το ταβάνι! «Κοίτα τον! Ετσι θα γίνεται κάθε φορά που δεν θα διαβάζει!» Αφωνος μπήκα στο σπίτι και μίλησα στη μητέρα μου. Αμέσως εκείνη κατέβηκε κάτω και απαίτησε από τον θυρωρό να ξεκρεμάσει τον γιο του γιατί αλλιώς θα έφερνε την αστυνομία. Εκείνος υπάκουσε φυσικά, αλλά αν το ξανάκανε (που ήταν το πιο πιθανό), σίγουρα δεν θα με καλούσε πάλι να καμαρώσω το έργο του.

Αναρωτιέμαι: Γιατί τελικά βλέπω αυτή την ταινία, αφού μου κάνει κακό; Επειδή παγώνω κάθε φορά που αναλογίζομαι πόσο κοντά πέρασα από μια κατάσταση σαν αυτή του Ντέιβιντ; Ή ίσως επειδή θέλω να βιώνω την παθητικότητά του για να ’μαι πάντα έτοιμος ν’ αντιδράσω σε παρόμοιες στιγμές;

Κάποια γεγονότα τελευταία μου ξαναθύμισαν την ταινία. Το διαπιστώσαμε όλοι: ούτε οι πολιτικοί, ούτε τα κόμματα, ούτε η Δικαιοσύνη ή τα όργανα της τάξης ήταν έτοιμα να δώσουν τη μάχη ενάντια σε μια συμμορία δολοφόνων που σκότωνε στους δρόμους και αλώνιζε και μέσα στη Βουλή. Και χρειάζεται πάντα κάποιος, κάποιοι, που θα αντιδράσουν, θ’ αγωνιστούν μήνες, χρόνια, για ν’ αποδοθεί δικαιοσύνη. Και μόνο τότε, σχεδόν εξαναγκασμένο, θα κινηθεί το σύστημα. Και όλοι θα φτάσουν μέχρι και να οικειοποιηθούν αυτά που μέχρι τότε απαξίωναν.

Και η ταινία τελικά, το βλέπω πολύ καθαρά, με δίδαξε πόσο ισχύει και το αντίστροφο: πολλές φορές, για να γίνει το Κακό, αρκεί να μείνουν άπραγοι οι καλοί άνθρωποι.

* Σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens