Πολλές φορές, μέσα από αυτή τη στήλη, έδειξα πόσο βαθιά μπορεί να επηρεάσουν τη ζωή μας οι ταινίες, τα βιβλία, γενικότερα η τέχνη. Αυτή τη φορά, η εμπειρία αφορά τη μητέρα μου (έμμεσα κι εμένα, που βίωσα για πρώτη φορά στη ζωή μου την απώλεια). Τη φέρνω στη μνήμη μου μέσα από 5 σκηνές που καλύπτουν διάστημα 50 χρόνων.
ΣΚΗΝΗ 1η: Ενα απόγευμα, αντί για τη συνηθισμένη διαδρομή στο σπίτι, το σχολικό κάνει παράκαμψη κι αφήνει εμένα και την αδελφή μου στο σπίτι ενός θείου. Πήγαινα Α΄ Δημοτικού. Στο δικό μας σπίτι επιστρέψαμε αργά το βράδυ. Το μεγάλο σαλόνι ήταν γεμάτο κόσμο. Η μητέρα μου φορούσε μαύρα και μη συνειδητοποιώντας ακόμα τι μπορεί να σήμαινε αυτό, μου φάνηκε ότι της πήγαιναν πολύ!
ΣΚΗΝΗ 2η: Λίγο καιρό αργότερα, ξύπνησα μέσα στη νύχτα για κάποιον άγνωστο λόγο. Ενα φως ερχόταν από την κλειστή πόρτα του σαλονιού. Μέσα από τα τζάμια διέκρινα τη μητέρα μου καθισμένη στον καναπέ, μ’ ένα ποτήρι στα χέρια της. Κατάλαβα ότι έκλαιγε γιατί το κορμί της τρανταζόταν. Παγωμένος κοίταζα, μην ξέροντας τι να κάνω. Αθόρυβα ξαναγύρισα στο κρεβάτι μου κι έμεινα ξάγρυπνος μέχρι το πρωί.
ΣΚΗΝΗ 3η: Κάποιους μήνες μετά το νυχτερινό επεισόδιο στο σαλόνι, βρήκα στο κομοδίνο της μητέρας μου το πρόγραμμα από μια ταινία που υπέθεσα ότι θα είχε δει. Της το ζήτησα και το φύλαξα σαν θησαυρό. Μου άρεσε πολύ ο τίτλος της ταινίας: «Θα κλάψω αύριο»!
ΣΚΗΝΗ 4η: Μετά από πολλά χρόνια στο Παρίσι, μπόρεσα επιτέλους να τη δω! Είναι η βιογραφία της ηθοποιού Λίλιαν Ροθ, που όταν χάνει τον άντρα της, την πρώτη και μεγάλη της αγάπη, καταλήγει αλκοολική και ζει μια κόλαση πολλών χρόνων μέχρι να απεξαρτηθεί απ’ το ποτό. (Η Σούζαν Χέιγουορντ κέρδισε το Οσκαρ στον ομώνυμο ρόλο).
ΣΚΗΝΗ 5η: Το φινάλε γράφτηκε μια νύχτα εξομολόγησης της μητέρας μου. Μετά τον θάνατο του πατέρα μου, περνούσε νύχτες ολόκληρες χωρίς να μπορεί να κοιμηθεί. Ενα βράδυ, άνοιξε το μπαρ του σαλονιού και ήπιε ένα ποτήρι με λικέρ. Υστερα δεύτερο και τρίτο. Ζαλίστηκε και την πήρε σιγά σιγά ο ύπνος. Από τότε το επαναλάμβανε σχεδόν κάθε νύχτα. Μέχρι που είδε την ταινία. Την επηρέασε τόσο πολύ, που από την άλλη μέρα κιόλας πέταξε όλα τα ποτά που υπήρχαν στο μπαρ. «Τι θα γινόσασταν εσείς, αν συνέχιζα;» μου είπε κλαίγοντας.
Η ζωή μάς πληγώνει και η τέχνη, ανάμεσα σε πολλά άλλα, έρχεται να γλυκάνει τις πληγές. Δεν χρειάζεται να είναι «μεγάλη». Μπορεί να ’ναι μια μέτρια ταινία ή βιβλίο. Αρκεί το «μήνυμα» να είναι αυτό που έχουμε ανάγκη και να έρθει τη σωστή στιγμή. Τότε, μυστικά και υπόγεια, σαν από θαύμα, το ανάλογο δράμα ενός άλλου στην οθόνη φωτίζει λυτρωτικά τον δικό μας τραυματικό εαυτό.
* σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens
