Μικρές ερωτικές ιστορίες

Η τέχνη ύμνησε πολλές «μεγάλες» ερωτικές ιστορίες, με πασίγνωστους ήρωες, που συγκίνησαν και θα συγκινούν πάντα. Υπάρχουν όμως και «μικρές» ερωτικές ιστορίες, με άγνωστους πρωταγωνιστές, στις οποίες έτρεφα ανέκαθεν ιδιαίτερη αδυναμία. Ιστορίες μικρές, ρεαλιστικές… αλλά μαγικές. Κάποιες μάλιστα από αυτές κατορθώνουν να μας διδάξουν ένα μεγάλο, υπέροχο μάθημα για τον έρωτα, όπως συμβαίνει στη «Μικρή ερωτική ιστορία» του Κισλόφσκι.

Ο Τόμεκ, ένας έφηβος εντελώς ανίδεος στα ερωτικά, είναι αθεράπευτα ερωτευμένος με τη Μάγδα, μια γυναίκα με πολλές περιπτωσιακές ερωτικές εμπειρίες. Την παρακολουθεί μέρα-νύχτα μ’ ένα τηλεσκόπιο. Κι είναι μία από τις ελάχιστες φορές στον κινηματογράφο που η ηδονοβλεψία του ήρωα δεν είναι αυτή ενός ψυχοπαθούς δολοφόνου ούτε ενός ανίκανου να δράσει ή να ζήσει την πραγματική ζωή.

Ο Τόμεκ ποθεί τη Μάγδα με όλη του την ύπαρξη, χωρίς να ξέρει τι είναι ακριβώς αυτό που νιώθει, και θέλει να βγει από την κρυψώνα του, να έρθει σ’ επαφή μαζί της – ό,τι κι αν σημαίνει αυτό και με όποιο τίμημα.

Οταν όμως ο Τόμεκ αποκαλυφθεί στη Μάγδα, εκείνη γίνεται έξαλλη. Τον καλεί σπίτι της για να τον ταπεινώσει. Ο Τόμεκ φεύγει συντετριμμένος και κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Η Μάγδα, που αρχίζει ν’ ανησυχεί για την εξαφάνισή του, θα τον επισκεφθεί σπίτι του. Κάποια στιγμή θα κοιτάξει μέσα από το τηλεσκόπιο του Τόμεκ… και θα δει το δικό της σπίτι, τη δική της ζωή, μέσα από τα μάτια του. Αυτό που βλέπει τη συγκλονίζει, όπως και τον θεατή της ταινίας.

Κάτι ανάλογο μ’ αυτό που συμβαίνει στη Μάγδα, συμβαίνει και στον Φρανσουά, τον πρωταγωνιστή μιας άλλης μικρής ερωτικής ιστορίας που λατρεύω (την ταινία «Λευκός Γάμος» του Ζαν-Κλοντ Μπρισό, στην οποία αναφέρθηκα και στο προηγούμενο άρθρο μου). Φεύγοντας από τη ζωή, η 17χρονη Ματίλντ τού αφήνει ένα σημείωμα: «Υπάρχει ο Ωκεανός, Φρανσουά»! Κι εκείνος, στο φινάλε της ταινίας, βυθισμένος στην άμμο της παραλίας, στρέφει το βλέμμα του στη θάλασσα, στον Ωκεανό που ανοίγεται μπροστά στα μάτια του προσπαθώντας να συλλάβει το βλέμμα της αγαπημένης.

Τι βλέπει η «έμπειρη» στον έρωτα Μάγδα από το τηλεσκόπιο του Τόμεκ; Τι βλέπει ο «σοφός» καθηγητής Φρανσουά αγναντεύοντας τον Ωκεανό;

Αυτό που βλέπουν είναι ένα θαύμα. Είναι το μάθημα που πήραν, αυτοί οι «δάσκαλοι» του έρωτα, από δύο έφηβους, δύο παιδιά. Είναι το θαύμα της υπέρβασης του έρωτα, που μας καλεί να μοιραστούμε με τον άλλον όχι μόνο τον χώρο και τον χρόνο, αλλά μέσα από τη ματιά του και την ανακάλυψη ξανά του εαυτού μας και του κόσμου.

*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens