Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!

Διαβάζω παντού για τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς, της δεκαετίας, της εικοσαετίας! Πέφτω πάνω στους ίδιους τίτλους, με μικρές παραλλαγές. Ταινίες οσκαρικές, πολυβραβευμένες σε μεγάλα φεστιβάλ, κατά κανόνα φημισμένων σκηνοθετών, μεγάλες εμπορικές επιτυχίες, κ.λπ.

Θα ήθελα να μιλήσω κι εγώ για κάποιες ταινίες, κυρίως για να σας προτρέψω να τις δείτε. Είναι ταινίες χαμηλόφωνες, που δεν τις είδα στις διάφορες λίστες. Μίλησαν όμως κατευθείαν στην ψυχή μου, και όχι μόνο μια φορά. Τις ξαναείδα με παρέες φίλων αλλά και με φοιτητές μου (πιστέψτε με, είναι το πιο δύσκολο κοινό). Το κριτήριο ήταν να τις βλέπουμε ανεπηρέαστοι από βραβεία, κριτικές, κόσμο.

Τα ερωτικά δράματα με συγκινούν πολύ, αλλά αυτό συμβαίνει τόσο σπάνια! Αυτές οι (κατά κανόνα) κοινότοπες ιστορίες, με τις ατελείωτες αναλύσεις χαρακτήρων και τους θλιβερούς απολογισμούς, προκαλούν τις αντοχές μου πολύ πριν έρθει το τέλος του ζευγαριού και της ταινίας.

Κι όμως, υπήρξαν δύο έργα τα τελευταία χρόνια, δύο πολύ δυνατά ερωτικά δράματα, χωρίς τίποτα απ’ όλα αυτά! Το ερωτικό πάθος, ο χωρισμός, η προδοσία, η εκδίκηση, δίνονται με τρόπο εξαιρετικά πρωτότυπο.

Στην πρώτη ταινία ο Εντουαρντ στέλνει στη Σούζαν, που τον έχει αφήσει είκοσι χρόνια πριν, ένα βιβλίο, τα «Νυκτόβια πλάσματα» (αυτός είναι κι ο τίτλος της ταινίας). Το έγραψε ο ίδιος και είναι η ιστορία τους. Κι ας μη μοιάζει καθόλου με ερωτική ιστορία. Κι ας είναι ένα σκληρό, αιματοβαμμένο θρίλερ με φόνους, βιασμούς και σίριαλ κίλερ! Πάρτε τα όμως όλα αυτά, κάντε τις αναγωγές στην πραγματικότητα και συμπληρώστε το καταπληκτικό παζλ: δύο παράλληλες ιστορίες που είναι η ίδια – εξαρτάται από ποια οπτική τη βλέπεις, σαν ερωτική ιστορία ή σαν θρίλερ!

Οι ήρωες της μιας είναι «μεταμφιεσμένοι» οι ήρωες της άλλης. Και η ταινία πετυχαίνει τελικά το αδύνατο: από τη μια να σου προκαλεί απίστευτη αγωνία (και τρόμο σχεδόν) και από την άλλη να σε συγκινεί βαθιά με την ερωτική ιστορία τής Σούζαν και του Εντουαρντ!

Παρόμοιας υφής είναι και το δεύτερο ερωτικό δράμα. Η Νέλλη επιστρέφει από την κόλαση του Αουσβιτς με το (παραμορφωμένο) πρόσωπό της αλλαγμένο έπειτα από χειρουργική επέμβαση. Θέλει να ξαναβρεί τον άντρα της, τον Τζόνι. Τον αγαπάει ακόμα. Ο Τζόνι δεν την αναγνωρίζει, της ζητάει όμως να υποδυθεί τη γυναίκα του! Σιγά σιγά, μέσα από καταστάσεις που θυμίζουν «Βέρτιγκο» του Χίτσκοκ, η Νέλλη συνειδητοποιεί ότι αυτός που την κατέδωσε είναι ο ίδιος ο Τζόνι! Πώς θα αντιδράσει σ’ αυτό; Θα εκδικηθεί; Τι είναι εκδίκηση; Μήπως… ένα τραγούδι; «Το τραγούδι του Φοίνικα» (που είναι κι ο τίτλος της ταινίας);

Ναι, όλοι οι απανταχού ερωτευμένοι και προδομένοι κάντε την οργή σας λέξεις, τον πόνο σας μουσική. Κάντε την προδοσία τέχνη. Πείτε το ήσυχα, χαμηλόφωνα (για ν’ ακουστεί πολύ δυνατά), όπως σ’ αυτές τις δύο μοναδικές ταινίες. Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!

*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens