Οτομ και Γκρέτα

Τον Δεκέμβριο του 1993 στην εκπομπή «120 Minutes» του μουσικού τηλεοπτικού σταθμού MTV προβλήθηκε σε πρεμιέρα το βιντεοκλίπ του τραγουδιού «Freedom» του ραπ-μέταλ συγκροτήματος Rage against the Machine. Ηταν η εποχή που το MTV έπαιζε πρωτίστως μουσική και δεν δίσταζε να προβάλει, σε υψηλής τηλεθέασης ζώνες, βιντεοκλίπ με αμιγώς πολιτικό περιεχόμενο, ανατρεπτικούς στίχους και θεματολογία έντονα οχληρή για τον μύθο του αμερικανικού ονείρου. Ενα μύθο που εδώ και δεκαετίες καλλιεργεί η καθεστηκυία τάξη προβάλλοντάς το ως την «κανονικότητα» που οφείλουν να ασπαστούν οι λαοί όπου γης, ως μόνη υπάρχουσα λύση, χωρίς εναλλακτική.

Το «Freedom» επικεντρώνεται στον Λεονάρντ Πελτιέ, ηγέτη του Κινήματος των Αμερικανών Ινδιάνων (American Indian Movement – AIM). Το AIM δημιουργήθηκε το 1968 από τους ιθαγενείς Ινδιάνους στη Μινεάπολη της Μινεσότα των ΗΠΑ για ν’ αναδείξει τα προβλήματα της έντονης φτώχειας του πληθυσμού και της συστηματικής βίας και καταστολής που δεχόταν από τις αστυνομικές δυνάμεις. Γρήγορα το ΑΙΜ απλώθηκε και αγκάλιασε ευρύτατη γκάμα ινδιάνικων πληθυσμών και φυλών και πρόβαλε και μια σειρά από θεσμικά ζητήματα όπως η καταπάτηση των Συνθηκών που είχαν υπογραφεί κατά καιρούς από τις αμερικανικές κυβερνήσεις, τα υψηλά επίπεδα ανεργίας, η μόρφωση του πληθυσμού, η πολιτιστική συνέχεια και η διαφύλαξη της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Ο Λεονάρντ Πελτιέ καταδικάστηκε «δις ισόβια» για τον φόνο δύο πρακτόρων του FBI στο περιστατικό που έλαβε χώρα στις 26/6/1975, στον καταυλισμό Ινδιάνων Pine Ridge Reservation. Στον καταυλισμό αυτόν είχαν σημειωθεί δεκάδες βίαια περιστατικά, πολλά από τα οποία αφορούσαν δολοφονίες μελών του AIM. Τη συγκεκριμένη μέρα, δύο πράκτορες του FBI, που διερευνούσαν μια υπόθεση πιθανής μικροκλοπής, δολοφονήθηκαν με δεκάδες πυροβολισμούς.

Ο Πελτιέ κατηγορήθηκε για το περιστατικό και πέρασε από δίκη, την οποία η Διεθνής Αμνηστία έχει συμπεριλάβει στον κατάλογο των άδικων δικών, καθώς αγνοήθηκαν μαρτυρίες και οι αντιφάσεις του FBI στη στοιχειοθέτηση της υπόθεσης. Εκατοντάδες σελίδες εγγράφων δεν κοινοποιήθηκαν, χαρακτηρισμένα ως «ευαίσθητα για την εθνική ασφάλεια». Αρκετά από τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στο βιντεοκλίπ του «Freedom».

Εκτοτε και μέχρι σήμερα ο Πελτιέ εκτίει την ποινή του. Το όνομά του ξαναήρθε στην επικαιρότητα λόγω της δεκαπεντάχρονης Οτομ Πελτιέ, μέλος της αυτόχθονης φυλής του Καναδά Ανισινάαμπι. Η Οτομ αγωνίζεται για την προστασία των υδάτινων πόρων του πλανήτη, έχοντας αντιληφθεί ότι το πρόβλημα δεν είναι τοπικό, αλλά παγκόσμιο. Εχει μιλήσει σε εκατοντάδες εκδηλώσεις για το θέμα, ακόμα και στον ΟΗΕ. Αν δεν ήταν Ινδιάνα, ίσως να είχε την προβολή που έχει η Γκρέτα. Χωρίς καμιά μομφή για την Γκρέτα, ασφαλώς.

*(Ph.D.)2, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης