Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές

  • A-
  • A+

«Ολη η λογοτεχνία» [και σίγουρα το σινεμά, προσθέτω εγώ] χωρίζεται σε μυθιστορήματα με ερωτικές ιστορίες και μυθιστορήματα με αστυνομικές ιστορίες. Σκεφτείτε όποιον τίτλο θέλετε και θα διαπιστώσετε ότι πρόκειται είτε για μια έρευνα πάνω στην παραβίαση ενός ταμπού, άρα για ένα έγκλημα, είτε για μια ερωτική ιστορία» (Μανουέλ Βάσκεθ Μονταλμπάν).

Κι αν ένα είδος περιέχει και το έγκλημα και τον έρωτα;

Αυτό είναι το περιβόητο φιλμ νουάρ, που συνδυάζει την αστυνομική ιστορία με το ερωτικό μελόδραμα. Αγαπώ πολύ αυτό το τόσο ιδιαίτερο (και στην εποχή μας τόσο συχνά χρησιμοποιημένο ως έκφραση, κατάσταση, στιλ) είδος, γιατί όλα εδώ είναι πιθανά, ανοιχτά. Δεν υπάρχει απ’ την αρχή ούτε έρωτας ούτε έγκλημα. Οι ήρωες στο φιλμ νουάρ είναι άνθρωποι συνηθισμένοι, καθημερινοί. Ο τυπικός μέσος άνθρωπος, θα λέγαμε, απογοητευμένος, ανικανοποίητος απ’ τη ζωή του. Και γι’ αυτό τόσο επιρρεπής, τόσο έτοιμος να υποκύψει στην τρέλα του ερωτικού πάθους αλλά και τη δίψα του χρήματος.

Τα στερεότυπα, βέβαια, μιλούν για «σκληρούς άντρες και μοιραίες γυναίκες». Είναι καλά μόνο για τη διαφήμιση. Εχω δει δεκάδες φιλμ νουάρ και ετοιμάζω και σχετικό βιβλίο. Στην πλειονότητά τους, οι ήρωές τους είναι συγχρόνως θύτες και θύματα μιας κοινωνίας όπου το χρήμα εξουσιάζει τα πάντα. Ακριβώς όπως ο Φρανκ και η Κόρα στο εμβληματικό βιβλίο του Τζέιμς Κέιν «Ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα δύο φορές» (η καλύτερη κινηματογραφική διασκευή του είναι αυτή του Τάι Γκαρνέτ, το 1946).

Από το αμερικανικό όνειρο της δεκαετίας του ’20, οι τραγικοί ήρωες θα ξυπνήσουν στον ζωντανό εφιάλτη της δεκαετίας του ’30. Για να ζήσουν ελεύθεροι το δυνατό ερωτικό πάθος τους, θα σκοτώσουν τον άντρα της Κόρα, παρουσιάζοντας τη δολοφονία σαν αυτοκινητικό δυστύχημα. Η σχέση τους, όμως, θα δοκιμαστεί σκληρά μέσα από οικονομικές διεκδικήσεις και συναλλαγές.

Εν τέλει, αυτό είναι το βασικό ερώτημα στο αρχετυπικό φιλμ νουάρ: μπορεί ο έρωτας να επιβιώσει μέσα στην κοινωνία της εξουσίας του χρήματος; Μπορείς να μην προδώσεις, να μην προδοθείς; Κατά κανόνα, όχι. Ομως, στο βιβλίο του Κέιν, ο ταχυδρόμος χτυπάει πάντα… δύο φορές. Ναι, υπάρχει πάντα μια δεύτερη ευκαιρία, έστω και στο κατώφλι του θανάτου.

«Προσπαθώ να μη σκέφτομαι. Οποτε τα καταφέρνω, βρίσκομαι με την Κόρα, ο ουρανός από πάνω μας, και το νερό τριγύρω μας, και μιλάμε για το πόσο ευτυχισμένοι θα είμαστε, και πως η ευτυχία μας θα κρατήσει για πάντα. Τότε είναι που πιστεύω ότι υπάρχει στ’ αλήθεια μια άλλη ζωή. Οταν βρίσκομαι μαζί της, το πιστεύω. Οταν αρχίσω να σκέφτομαι, χάνονται όλα».

Αναπολώντας τη νεκρή Κόρα, ο Φρανκ συνειδητοποιεί την αλήθεια της αγάπης που του χαρίζει δύναμη και γαλήνη, καθώς οδηγείται στην ηλεκτρική καρέκλα.

«Να, έρχονται. Ο πατήρ Μακ Κόνελ λέει ότι οι προσευχές βοηθούν. Οταν έχεις φτάσει σ’ αυτό το σημείο, προσευχήσου για μένα και την Κόρα –να είμαστε μαζί, οπουδήποτε».

* σκηνοθέτης, συγγραφέας και καθηγητής κινηματογράφου

ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Δημιουργία ή θάνατος
Το συγκλονιστικό αυτό σύνθημα, κραυγή αισιοδοξίας, ακούστηκε στην αίθουσα προβολών μικρού μήκους ταινιών της ταινιοθήκης «Λαΐς» μετά το τέλος της δεκαπεντάλεπτης ταινίας «Να ντύσουμε τους νεκρούς» της...
Δημιουργία ή θάνατος
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μποντ, Τζέιμς Μποντ
Σκέφτηκα, να κάνω, ένα κείμενο για τον τελευταίο Τζέιμς Μποντ, τον 24ο, που να το τιτλοφορήσω έτσι. Γιατί η νοσταλγία είναι πάντα γοητευτική, επειδή εμείς την κάνουμε γοητευτική∙ της αφαιρούμε αιχμές και...
Μποντ, Τζέιμς Μποντ
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Να με θυμάσαι»
Μια νέα γυναίκα τρέχει μέσα στη νύχτα τυλιγμένη μόνο σ’ ένα αδιάβροχο. Πέφτει στις ρόδες του αυτοκινήτου του ιδιωτικού ντετέκτιβ Μάικ Χάμερ αναγκάζοντάς τον να σταματήσει. Τη λένε Κριστίνα. Ενα αυτοκίνητο, που...
«Να με θυμάσαι»
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά
«Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά» (1947). Πετάξτε τις κριτικές και δείτε αυτή την υπέροχη, αταξινόμητη ταινία, που διαπερνά το ερωτικό μελόδραμα, το ψυχολογικό δράμα και το φιλμ νουάρ, χωρίς να ανήκει σε κανένα....
Η γυναίκα στην ακροθαλασσιά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Και… τι άλλο;
Ζούμε την εποχή όπου θριαμβεύει το πολύ, το πληθωρικό. Το σοφό «ουκ εν τω πολλώ το ευ» των αρχαίων έχει ξεχαστεί, μαζί και το γαλλικό «το πολύ είναι εχθρός του καλού», αλλά κι εκείνο το αγαπημένο μου «more...
Και… τι άλλο;
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αλλάζει το σινεμά;
Ναι, άλλαξε το σινεμά. Και στον τρόπο που μας προσφέρεται μέσα από τις αίθουσες και στον τρόπο που το απολαμβάνουμε ατομικά. Θα μένει όμως για όλους μας πάντα η ίδια επιθυμία: είτε στις αίθουσες είτε στο...
Αλλάζει το σινεμά;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας