Οταν κάτι σημαντικό συμβαίνει στην πραγματικότητα, καλό ή κακό, ψάχνω το ανάλογό του στην τέχνη – κυρίως στον κινηματογράφο. Ισως γιατί έτσι νιώθω πως μπορώ να το αξιολογήσω στις αληθινές του διαστάσεις. Συγκεκριμένα, προ ημερών, σε μια εποχή που ο δημοσιογραφικός αμοραλισμός κάποιων εξαπλώνεται σαν μεταδοτική ασθένεια, ξαναθυμήθηκα την ταινία «Το μεγάλο καρναβάλι» του Μπίλι Γουάιλντερ (ελληνικός τίτλος: «Το τελευταίο ατού»).
Ο δημοσιογράφος Τσαρλς Τέιτουμ (Κερκ Ντάγκλας) δουλεύει σε μια μικρή τοπική εφημερίδα στο Αλμπουκερκ του Μεξικού, αλλά θα έκανε τα πάντα για να πάρει προαγωγή σε ένα μεγάλο έντυπο. Η «φιλοσοφία» του είναι απλή: αρκεί να υπάρχει μια «βάση» για την είδηση. Τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνει ο δημοσιογράφος!
Η «βάση» για την είδηση είναι το δράμα ενός εργάτη που εγκλωβίζεται σε μια σήραγγα μετά την κατολίσθηση ενός βράχου. Ο Τέιτουμ τον επισκέπτεται και επικοινωνεί μαζί του μέσα από μια τρύπα – το μόνο άνοιγμα για τον Ινδιάνο Λίο Μινόζα στον έξω κόσμο. Ο Τέιτουμ τον πείθει ότι είναι φίλος του, εκμεταλλεύεται την κατάστασή του και στέλνει ρεπορτάζ στην εφημερίδα του παρουσιάζοντας την όλη υπόθεση με τρόπο θαρρείς εμπνευσμένο από τα δικά μας τηλεοπτικά κανάλια!
Οταν μάλιστα κατορθώνει να πείσει τον φαύλο σερίφη της περιοχής να καθυστερήσει τη διάσωση του Λίο κατά έξι ολόκληρες μέρες (αντί για τις 12 ώρες που χρειάζονταν), το δράμα μετατρέπεται σε μεγάλο καρναβάλι! Καραβάνια ατέλειωτα αυτοκινήτων καταφτάνουν στην περιοχή, μαζί μ’ ένα λούνα παρκ και δεκάδες υπαίθρια φαστφουντάδικα και καφετέριες. Μέχρι και τραγουδάκι γράφεται για τον δυστυχή Λίο!
Ομως τα πράγματα δεν έρχονται τελικά όπως τα σχεδίασε ο Τέιτουμ. Η πνευμονία χτυπάει τον Μινόζα και οι 6 μέρες διορία μοιάζουν πλέον μοιραίες γι’ αυτόν. Παρά τις προσπάθειες να εφαρμοστεί το αρχικό σχέδιο διάσωσης των 12 ωρών, ο Λίο θα πεθάνει πιστεύοντας ότι ο Τέιτουμ υπήρξε αληθινός φίλος του και παρ’ ολίγον σωτήρας του!
Το ηθικό επιμύθιο αυτής της τόσο πικρής ταινίας δεν είναι ωστόσο απαισιόδοξο. Γιατί ο Τέιτουμ, μετανιωμένος, θα πληρώσει τελικά τον αριβισμό του με μια εντυπωσιακή πτώση μπροστά στο γραφείο του διευθυντή της εφημερίδας του!
Κι εγώ αναρωτιέμαι: πόσοι άραγε από εκείνους που χρησιμοποιούν κάθε ψέμα, κάθε αθέμιτο μέσο (υπηρετώντας, υποτίθεται, την αλήθεια της πληροφόρησης), μετανιώνουν ποτέ;
Και πόσοι από εμάς, στην άλλη μεριά, αντιστεκόμαστε στη δημαγωγία και τη διεστραμμένη «γοητεία» του πόνου που έγινε τρόμος;
Πόσοι, αλήθεια;
*σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA, New York College, Athens
