Στις μέρες μας, που το κακό γούστο απ’ τη μια μεριά και η ψευτοπνευματικότητα από την άλλη κάνουν χοντρό παιχνίδι, εμφανίστηκαν δύο πολιτικοί άντρες και σε ομιλίες τους στο κοινοβούλιο χρησιμοποίησαν λόγια ποιητών. Εστω, κάτι είναι κι αυτό!
Τουλάχιστον να θυμηθούμε ότι σ’αυτόν τον τόπο, εκτός από παπατζήδες, κατσαπλιάδες και απατεώνες, υπάρχουν και κάποιες μορφές μέσα μας -ερήμην μας- που αξίζει τον κόπο να ασχοληθούμε μαζί τους. Το ζήτημα είναι πώς θα ασχοληθούμε! Και βέβαια ξαναμπαίνει στο τραπέζι το θέμα της Παιδείας. Της μεγάλης ηττημένης των τελευταίων σαράντα χρόνων.
Στα χρόνια της δικτατορίας ήμουν στο τότε Λύκειο κι ένας φωτισμένος δάσκαλός μου της φιλολογίας, ο αείμνηστος Παναγέας, μας έφερε ένα παλιό πικάπ στην αίθουσα μαζί με ένα δίσκο τριάντα τριών στροφών μ’ ένα περίεργο εξώφυλλο. Ηταν «Ο Μεγάλος Ερωτικός» του Μάνου Χατζιδάκι.
Αντί για μάθημα λοιπόν από το βιβλίο, ακούσαμε και συζητήσαμε, όσο μπορούσαμε να συζητήσουμε και να καταλάβουμε σε αυτή την ηλικία, για τον Σολωμό, τον Ευριπίδη, τη δημοτική ποίηση, τον Σαραντάρη, τη Μυρτιώτισσα και άλλους. Η εποχή τότε ευνοούσε πιο θορυβώδη και εκτονωτικά ακούσματα. Μας πίεσε λίγο η ενασχόλησή μας για ένα δίωρο μ’ αυτούς τους «παλιούς». Ελα όμως που το μόνο που θυμάμαι από κείνα τα χρόνια είναι αυτό το δίωρο!
Κάτι με ενόχλησε! Μου ερέθισε τη φαντασία. Μου πυροδότησε την περιέργεια. Με έβγαλε, έστω προσωρινά, από την καθημερινότητα. Και βέβαια το χρωστάω στην πίστη και την υπομονή του δασκάλου μου, που σεβόταν την ιδιότητά του. Αυτά μας λείπουν. Ρίχνουμε το φταίξιμο πολλές φορές στην έλλειψη των υποδομών, ενώ το μεγάλο κενό είναι αλλού. Είναι μέσα μας. Ο Ομηρος, ο Κορνάρος, ο Σολωμός, ο Κάλβος, ο Σικελιανός, ο Καβάφης, ο Παλαμάς, ο Εμπειρίκος, ο Αναγνωστάκης, ο Λειβαδίτης, ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Σεφέρης, οι αρχαίοι μας τραγικοί δεν είναι στα ράφια μας για να μας τρομάζουν. Είναι για να μας θυμίζουν το μεγαλείο του ανθρώπου μέσα από τη σκέψη του και το ακριβό του αίσθημα.
Ευθύνη των δασκάλων, των γονέων, των μεγαλυτέρων γενικότερα, να δώσουμε μεγαλύτερη σημασία σ’ αυτούς και όχι στα της μόδας. Οι ποιητές θα είναι πάντα μαζί μας, δίπλα μας, γιατί όπως λέει και ο μεγάλος Εγγονόπουλος, η ποίηση δεν μας βοηθά να ζήσουμε. Μας βοηθά να πεθάνουμε.
