Γελαδάρηδες του Διαστήματος

Θερινό ηλιοστάσιο, μεγαλύτερη μέρα του έτους η σημερινή. Από τα πανάρχαια χρόνια σηματοδοτούσε την έλευση του καλοκαιριού, το σάλπισμα για την οργάνωση των δραστηριοτήτων συλλογής της σοδειάς.

Διόλου τυχαίο, λοιπόν, το γεγονός ότι στις αρχαίες κοινωνίες, από τη Βαβυλώνα και την Αίγυπτο μέχρι την προκολομβιανή Αμερική, αναπτύχθηκαν ποικίλες μέθοδοι για τον ακριβή χρονικό προσδιορισμό αυτής της ημερομηνίας, όπως και των άλλων τριών σημαδιακών ημερομηνιών του ετήσιου κύκλου: της εαρινής και της φθινοπωρινής ισημερίας και του χειμερινού ηλιοστασίου.

Ο προσδιορισμός αυτής της αστρικής, ετήσια επαναλαμβανόμενης, κανονικότητας αποδείχθηκε καθοριστικός, καθώς έδωσε τη δυνατότητα μονιμότερης εγκατάστασης των ανθρώπων και ευνόησε τη δημιουργία μεγαλύτερων πληθυσμιακών συγκεντρώσεων, την εμφάνιση των πόλεων, την ανάπτυξη αστικών θεσμών και πολιτισμών.

Από αυτή την πρωτογενή σχέση του ανθρώπου με τα άστρα, μια σχέση με χαρακτήρα λατρευτικό και ευεργετικό ως προς τα αποτελέσματα που παρήγαγε, φτάσαμε μέσω μιας μακράς πορείας να μπορούμε να «αγγίξουμε» τα άστρα, να συλλάβουμε το μέγεθος του σύμπαντος, να παρατηρούμε φαινόμενα στα έσχατα σημεία του, να οργανώνουμε διαστημικές αποστολές, αποστέλλοντας όχι μόνο συσκευές αλλά και αστροναύτες.

Η λήψη φωτογραφιών του μικρού πλανήτη μας από το Διάστημα σηματοδοτεί μια στιγμή συγκλονιστική για την ανθρωπότητα, ανάλογη με την ανακάλυψη του ασυνείδητου στον ανθρώπινο ψυχισμό, καθώς μας δίνεται πλέον η δυνατότητα να δούμε στην ολότητά του τον τόπο όπου αναπτύχθηκε το είδος μας, να κοιτάξουμε εντός μας, να αναστοχαστούμε για τη θέση μας στον Κόσμο.

Σε αυτό το πλαίσιο η πρόσφατη εξαγγελία του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για στρατιωτικοποίηση του Διαστήματος με τη δημιουργία ενός 6ου Σώματος Στρατού, διαστημικού αυτή τη φορά, επαναφέρει τις χειρότερες μνήμες από την ανάλογη προσπάθεια του Ρόναλντ Ρέιγκαν στα μέσα της δεκαετίας του 1980.

Το σχέδιο τότε εγκαταλείφθηκε, έπειτα από τις ισχυρές αντιδράσεις που προκάλεσε, σε πολιτικό, κοινωνικό, αλλά κυρίως σε επιστημονικό επίπεδο. Ενδεικτική ήταν η παρέμβαση του μεγάλου θεωρητικού φυσικού Ντέιβιντ Μπομ, που είχε εκδιωχθεί από τις ΗΠΑ την εποχή του μακαρθισμού.

Ο Μπομ είχε υποστηρίξει την άποψη ότι η πολυπλοκότητα ενός συστήματος διαχείρισης του στρατιωτικοποιημένου Διαστήματος είναι τέτοια που θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε δυσλειτουργίες, ίσως και σε αναίτιο πυρηνικό πόλεμο, με δραματικά για τον πλανήτη μας αποτελέσματα.

Αυτά τότε. Σήμερα, προκύπτει το ενδεχόμενο των καουμπόις (γελαδάρηδων) του Διαστήματος, των «space cowboys», για να θυμηθούμε τον τίτλο της ταινίας του γνωστού «καουμπόι» Κλιντ Ιστγουντ. Πόσο έτοιμοι είμαστε να το αντιμετωπίσουμε;

* (Ph.D.)2 επίκουρος καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης