Ζωή: οδηγίες ρήξεως

Ξεκινά αύριο το επετειακό 20ό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Μέχρι την επόμενη Κυριακή, θα είναι ένα γεμάτο δεκαήμερο με παράλληλες προβολές σε έξι αίθουσες, όπου θα προβληθούν σχεδόν 230 ταινίες τεκμηρίωσης, εκ των οποίων 180 μεγάλου μήκους. Με πολλές παράλληλες εκδηλώσεις, διάσπαρτες στις αίθουσες προβολών και σε διάφορα σημεία και ειδικούς χώρους της πόλης, όπως το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης και η Αποθήκη Γ’ στο λιμάνι.

Με ειδικότερες δράσεις όχι για τους απλούς θεατές, όπως η λειτουργία της Αγοράς, που καλύπτει τη λειτουργία του εμπορικού κυκλώματος διακίνησης των ντοκιμαντέρ προς τις αίθουσες και τα τηλεοπτικά δίκτυα ή τις συναντήσεις των δημιουργών με παραγωγούς για εξεύρεση χρηματοδότησης.

Πλούσια σε αφιερώματα και η φετινή διοργάνωση. Κατ’ αρχάς σε δημιουργούς όπως η ενενηντάχρονη πλέον Ανιές Βαρντά (πρωτοπόρος της εποχής του γαλλικού «Νέου Κύματος», μαζί με τον σύζυγό της Ζακ Ντεμί) που θα μας χαρίσει εικόνες για θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος, όπως τα πρώτα χρόνια της Κούβας του Κάστρο και το κίνημα των «Μαύρων Πανθήρων» κατά τη δεκαετία του 1960. Ευχή όλων να μπορέσει να παραβρεθεί η σκηνοθέτις στις αίθουσες των προβολών ώστε να πραγματοποιηθούν οι συζητήσεις της με το κοινό του φεστιβάλ μετά τις προβολές των ταινιών της.

Στην πολυτάραχη δεκαετία του 1960 θα επιστρέψουμε ούτως ή άλλως και για έναν επιπλέον λόγο: φέτος συμπληρώνεται μισός αιώνας από τα γεγονότα του Μάη του 1968, από αυτόν τον γενικευμένο ξεσηκωμό που μέσω έντονων συγκρούσεων και ρήξεων έφερε στο προσκήνιο τα αδιέξοδα και τις αντιφάσεις του σύγχρονου κόσμου.

Το σχετικό αφιέρωμα στο φετινό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ φωτίζει γνωστές και άγνωστες όψεις εκείνης της εποχής, με ταινίες που δεν αφορούν μόνο τα γεγονότα στο Παρίσι, αλλά και στην Πράγα, το Βελιγράδι, τις ΗΠΑ, το Μεξικό, ακόμα και στη «μακρινή» Ιαπωνία. Ετσι, θα έχουμε την ευκαιρία να αναστοχαστούμε πάνω στα οράματα, τις προσδοκίες, τις ελπίδες, τι απέγιναν όλα αυτά σήμερα, ποιες ρήξεις απαιτούνται.

Δύο ακόμα ενδιαφέροντα σημεία. Πρώτο, το εγχείρημα να επιλεγούν οι δέκα ταινίες του διεθνούς διαγωνιστικού τμήματος του Φεστιβάλ με πυξίδα το πολυπρόσωπο και πολυεπίπεδο βιβλίο του Ζορζ Περέκ «Ζωή: οδηγίες χρήσεως».

Δεύτερο, το ντοκιμαντέρ της «ιέρειας» του ανεξάρτητου κινηματογράφου Σάρα Ντράιβερ για τον προερχόμενο από το περιθώριο της νεοϋορκέζικης καλλιτεχνικής πρωτοπορίας ζωγράφο Ζαν-Μισέλ Μπασκιά, 30 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Οπως κάθε φορά, οι μεν προβολές και εκδηλώσεις πολλές και ενδιαφέρουσες, ο δε διαθέσιμος χρόνος πολύ λίγος.

* (Ph.D.)², αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης