Ενα νέο ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, πρόκειται να ιδρυθεί έπειτα από σύμπτυξη δύο λειτουργούντων θεσμών, του ΤΕΙ Αθήνας και του ΤΕΙ Πειραιά.
Με αφορμή τον έντονο διάλογο που έχει ξεκινήσει σχετικά με την εξέλιξη αυτή, θα ήθελα να σημειώσω κάποιες σκέψεις που ίσως δεν αφορούν αποκλειστικά αυτό καθαυτό το σημαντικό γεγονός που αναφέρω.
Πρώτα από όλα δεν ανήκω σε όσους θεωρούν ότι κάθε αλλαγή, στην εκπαίδευση και αλλού, γίνεται οπωσδήποτε για το καλύτερο ή για το χειρότερο. Αυτό που μετρά είναι η ποιότητα των αλλαγών ή απλούστερα το τι βελτιώνουν ή το τι καταστρέφουν.
Η γενική και αυτονόητη αυτή σκέψη ισχύει και σχετικά με την ανωτατοποίηση των ιδρυμάτων τεχνολογικής εκπαίδευσης, είτε αυτή έχει και κεντρικό θεσμικό χαρακτήρα είτε συμβαίνει σταδιακά «εν τοις πράγμασι», μέσα από μια σειρά λιγότερο εμφανών αλλά σημαντικών διαδικασιών.
Αυτό που, με άλλα λόγια, πρέπει να μετρά στις όποιες αποφάσεις είναι τέσσερις παράγοντες: η σημασία των γνωστικών αντικειμένων, όπως αυτή κρίνεται κυρίως στο σήμερα, το πραγματικό επίπεδο των σπουδών στο πλαίσιο των αναγκών μιας κοινωνίας ανοιχτής στη διαφορά, η ανταπόκριση στις επιλογές των σπουδαστών όσο και η δυνατότητα ακαδημαϊκής αυτονομίας.
Το παράδειγμα των δύο Τμημάτων Γραφιστικής και Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Μέσων του ΤΕΙ Αθήνας είναι από την άποψη αυτή αρκετά εύγλωττο.
Τα Τμήματα αυτά αρνούνται τη συγχώνευσή τους και τη μετατροπή τους σε απλές κατευθύνσεις στο πλαίσιο της σχεδιαζόμενης Σχολής των Επιστημών Εφαρμοσμένων Τεχνών, Επικοινωνίας και Πολιτισμού.
Η αιτιολογία που προβάλλουν είναι ακριβώς ότι πληρούν τους όρους στους οποίους προαναφέρθηκα. Ιδιαίτερα σημαντικό αντικείμενο, υψηλό επίπεδο σπουδών, μεγάλη ανταπόκριση στους υποψήφιους φοιτητές και διεθνή αναγνώριση. Ζητούν δηλαδή να μην αλλάξουν θεσμοί που έχουν αποδείξει την αξία και την αποτελεσματικότητά τους.
Δεν είναι εύκολο για κάποιον ο οποίος δεν γνωρίζει πράγματα από τα μέσα να αξιολογήσει πλήρως τα κατ’ αρχήν εύλογα επιχειρήματα όσων διεκδικούν την αυτονομία αυτών -και άλλων Τμημάτων- είτε τα όσα τους αντιπαραθέτουν ο πρόεδρος του ΤΕΙ και όσοι άλλοι έχουν διαφορετική γνώμη.
Και στην υπόθεση ωστόσο αυτή, όπως και σε τόσες άλλες, εμπλέκονται μια σειρά από παράγοντες που δύσκολα μπορούν να φτάσουν με αντικειμενικό τρόπο στη δημοσιότητα: προσωπικές φιλοδοξίες και πλέγματα, πελατειακές σχέσεις, κομματικές τακτικές, συνήθως στενόμυαλες, αντιπαρατίθενται με τα οράματα και τον καημό όσων επιμένουν αμετανόητα ότι η εκπαίδευση μπορεί να μην είναι ξένη προς την παιδεία και ότι αποτελεί όντως κοινωνικό αγαθό.
Η τάση αυτή είναι ανάγκη να κυριαρχήσει σήμερα στην περίπτωση του υπό ίδρυση πανεπιστημίου.
