efsyn.gr , Πέτρος Μανταίος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Στημένος ο πωλητής με την πραμάτεια του στο αγροτικό παζάρι∙ όλη κι όλη, μια χήνα.

Περνάει ο πρώτος πελάτης. «Χήνα ή πάπια;» ρωτάει τον πωλητή. «Χήνα» απαντάει εκείνος. «Ε, να πάρ’ η ευχή! Και ήθελα πάπια!».

Περνάει δεύτερος πελάτης. «Χήνα ή πάπια;» ρωτάει κι αυτός. Πονηρεμένος ο πωλητής. «Πάπια» απαντάει. «Ε, να πάρει! Χήνα μού ζήτησε η κυρά!».

Περνάει και τρίτος. «Χήνα ή πάπια;». «Να σου πω…» σκέφτεται ο πωλητής. «Χήνα είναι, αλλά κάνει την πάπια…».

Τι δηλοί ο μύθος; Τίποτα. Ενα αστείο είπαμε. Αν πάλι κάποιοι πιστεύουν ότι κάπου στην κυβέρνηση κάποιες χήνες κάνουν την πάπια –από την αστυνομική επιχείρηση με τους πρόσφυγες στην Ειδομένη, μέχρι τα τρεις λαλούν και δυο χορεύουν περί το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο και πώς να το παρακάμψουμε για να κάνουμε… δουλειά μας∙ ανήκουστα πράγματα ομολογουμένως– δικαίωμά τους κι αυτωνών να το πιστεύουν.

Πάντως το παροιμιώδες «κάνει την πάπια», παρότι δείχνει, δεν φαίνεται να σχετίζεται με το συμπαθές αμφίβιο πτηνό (και εθνικό φαγητό της Κίνας).

Μάλλον πρέπει να προέρχεται από Βυζαντινό τιτλούχο, παπίαν ονόματι (από το πάππος, πατέρας και άλλα… πατριαρχικά∙ από εκεί πιθανόν και ο πάπας). Ο οποίος παπίας ήταν ο κλειδοκράτορας των ανακτόρων (του Μεγάλου Παλατίου), ευνούχος, άρα από τους πιο έμπιστους αξιωματούχους του αυτοκράτορα, παρακαθήμενος στα αυτοκρατορικά συμπόσια.

Ενας απ’ αυτούς, ο επί Βασιλείου Β΄ του Βουλγαροκτόνου (976-1025), ο Παπίας Ιωάννης Χανδρινός ήταν ο αίσχιστος των παπιών, που η πιο καλή του πράξη ήταν να καρφώσει τον αδελφό του!

Ε, αυτός ήταν που έκανε το μαύρο, άσπρο, μπροστά σε έγλειφε κι από πίσω σε έθαβε∙ διπρόσωπος.

Σ’ αυτόν αποδίδεται το, επί βυζαντινής περιόδου, παροιμιώδες «Ποιείται τον Παπίαν», για όποιον έφτανε στο χαμηλότερο σκαλί της κοινωνικής καταφρόνιας∙ χαρακτηρισμός που έφτασε έως εμάς παραλλαγμένος και πολύ ηπιότερος…