Αναζητώντας τις ρίζες της λέξης εθνικόφρων και της εξ αυτής παράγωγης εθνικοφροσύνη, έφτασα έως τις απαρχές του προηγούμενου αιώνα, ως λέξης σύνθετης: ο φρονών εθνικά, εν αντιθέσει προς τον φρονούντα αντεθνικά. Με ό,τι τέλος πάντων μπορεί να σημαίνει ο όρος «αντεθνικά/αντεθνικός» που, έτσι κι αλλιώς, είναι απροσδιόριστος, είναι και ευρύχωρος: έχει, χρόνια τώρα, μπουζουριάσει κόσμο και κοσμάκη, με συνέπειες τραγικές έως ολέθριες για τους χαρακτηρισμένους και για τον τόπο και ασφαλώς κερδισμένους -σε κοινωνική θέση και χρήμα· πολύ χρήμα…- τους εθνικόφρονες.
Λέξη κατασκευασμένη, την εποχή που όλη η Ευρώπη προσπαθούσε να δώσει σάρκα και οστά στην έννοια «εθνική συνείδηση», από την πολιτική μέχρι την Ιστορία και την Τέχνη. Πιθανότερος πατέρας της, ο δημοσιογράφος, πολιτικός και εκδότης Γεώργιος Πωπ (1872-1946), μέσω της εφημερίδας του «Αθήναι» (1902-1924). Εκείνη την εποχή εντοπίζει και την πρώτη εμφάνιση της λέξης εθνικόφρων και ο δικός μας (ας μου επιτραπεί η οικειότητα, διότι τυγχάνω θαυμαστής του!) Νίκος Σαραντάκος: «…πρώτες-πρώτες ανευρέσεις του όρου “εθνικόφρων” στις ελληνικές εφημερίδες, από το 1902 και μετά…». Επίσης: «Πρώτη εμφάνιση του όρου σε ελληνικά συμφραζόμενα βρίσκω στην εφημ. “Εμπρός” (9.7.1904), σε πρωτοσέλιδο άρθρο που έχει τίτλο “Ο θρίαμβος των εθνικοφρόνων”» (ιστότοπος, 10.1.2011).
Το βέβαιο είναι ότι ο Πωπ -που ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία ως βενιζελικός και μεταπήδησε στους αντιβενιζελικούς (συνέβαιναν και τότε!)- είναι ο ανάδοχος του Κόμματος των Εθνικοφρόνων που ίδρυσε ο Δημήτριος Γούναρης το 1915. Στα κατοπινά χρόνια η εθνικοφροσύνη αφυπνίζεται, με τα Δεκεμβριανά του 1944 και τη Συμφωνία της Βάρκιζας, οπότε αναδεικνύεται επίσημη ιδεολογία του κράτους που κορυφώνεται στη διάρκεια του Εμφυλίου, 1946-49.
Εκτοτε, μέχρι την πτώση της χούντας (με ελαφρά… κάμψη τη διετία της Ενώσεως Κέντρου) λειτουργεί ως εργαλείο διαχωρισμού των πολιτών σε «νομιμόφρονες»/«εθνικόφρονες» και «μιάσματα»: κομμουνιστές, εν γένει αριστερούς και «συνοδοιπόρους», τουτέστιν «αντεθνικώς δρώντες». Πρόσφατες ενδείξεις μαρτυρούν προθέσεις… νεκρανάστασης. Ιδωμεν…
