Είπα να ξεφύγουμε σήμερα από τα καθημερινά τρέχοντα: τα κουαρτέτα, τα γιουρογουόρκινγκ γκρουπ και τα γιούρογκρουπ, τις αξιολογήσεις, τις παρατάσεις και τα μαρτύρια της σταγόνας, αν θα πάρουμε την πρώτη υποδόση, πόση θα είναι η δεύτερη υποδόση και πόση απ’ αυτή θα πάει στην ανακεφαλαιοποίηση ή τι λένε οι πληροφορίες (τώρα πια τον πρώτο λόγο τον έχουν οι πληροφορίες∙ αν δεν πουν οι πληροφορίες, είναι σαν να μη μιλάει κανείς…) ότι κουβέντιασε ο Τσίπρας με τον Γιούνκερ και τη Μέρκελ και τι είπε η Μέρκελ στον Σόιμπλε (τα καλύτερα λόγια, υποθέτω…) για τον Τσίπρα.
Είπα να τ’ αφήσουμε όλα αυτά και να πιάσουμε –έτσι για να ξεσκάσουμε και λίγο που λέμε…– ένα επάγγελμα αρχαίο, πανάρχαιο, ίσως πιο αρχαίο και από το αρχαιότερο επάγγελμα (23% ΦΠΑ έχει τώρα, νομίζω, και αυτό), που ακούει στο εύηχο όνομα τοκογλύφος.
Στα παλιά λεξικά ερμηνεύεται ως άπληστος τοκιστής και αναφέρονται σ’ αυτόν ο Πλούταρχος στους Βίους του, ο Λουκιανός στους Διαλόγους του, κυρίως όμως ο επικούρειος του 1ου προ Χριστού αιώνα Φιλόδημος, εκ Παλαιστίνης, με πλούσιο συγγραφικό έργο, που μεταξύ πολλών συνέγραψε και τα «Περί Πλούτου» και «Περί Φιλαργυρίας» πονήματα, επιγράμματά του δε, που περιέχονται στην περίφημη Παλατινή Ανθολογία, υπάρχουν και σε ελληνική έκδοση (Θύραθεν 2004).
Αφορμή μου έδωσε φίλη, που μελετάει, αυτό τον καιρό, την οικονομική κατάσταση στην Ευρώπη κατά τον ύστερο Μεσαίωνα και με φιλοδώρησε με ένα κείμενο περί τοκογλυφίας του ηθικολόγου θεολόγου του 13ου αιώνα Ιάκωβου του Βιτρύ, Βέλγου με τη σημερινή γεωγραφία, όπου και σημειώνεται:
Ο Θεός δημιούργησε τρία είδη ανθρώπων, τους αγρότες και άλλους εργαζόμενους για να διασφαλίζουν την επιβίωση των υπολοίπων, τους ιππότες για να τους υπερασπίζονται και τους σοφούς για να τους κυβερνούν, αλλά ο διάολος δημιούργησε ένα τέταρτο, τους τοκογλύφους…
