Τα γιατί της 28ης Οκτωβρίου

Λέω «τα γιατί», πληθυντικός, όχι το «γιατί», ενικός, της εθνικής εορτής. Διότι η 28η Οκτωβρίου είναι… δύο σε ένα. Ενα είναι η γνωστή ιστορική μέρα του ΟΧΙ και άλλο ένα η, περίπου άγνωστη, θρησκευτική, της Αγίας Σκέπης.

Με τη θρησκευτική 28η Οκτωβρίου φαίνεται πως υπάρχει κάποιο μπέρδεμα προέλευσης, όσο μπερδεμένες είναι οι θρησκευτικές ερμηνείες ιστορικών γεγονότων στο Βυζάντιο. Φαίνεται πάντως ότι σε μία από τις επιδρομές Αράβων (Αγαρηνών), επί Λέοντος ΣΤ’ του Σοφού (866–912), σε ολονυχτία προσευχή στην Παναγία Βλαχερνών της Βασιλεύουσας, εισήλθε από την κύρια πύλη η Παναγία, ακολουθούμενη από αγγέλους και αγίους, κάλυψε με το μαφόριό της (ή μανοφόριο), την ολόσωμη μαύρη εσθήτα της (Αγία Σκέπη), το εκκλησίασμα και έσωσε, ακόμα μία φορά, την αυτοκρατορία. Η παρουσία της Θεοτόκου έγινε αντιληπτή μόνον από τον όσιο Ανδρέα τον διά Χριστόν σαλόν και τον μαθητή του Επιφάνιο, ουδένα έτερον. Αυτά, με κάθε επιφύλαξη.

Ανεπιφύλακτα τώρα. Η Εκκλησία τίμησε τη συγκεκριμένη, πλην αδιασταύρωτη, σωτηρία εορτάζουσα την Αγία Σκέπη την 1η Οκτωβρίου. Ομως, πάλι η Εκκλησία, προ 72 ετών, το 1952, επί αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος (Βλάχου, 1949–1956), μετέφερε την εορτή στις 28, ώστε να συμπέσει με το ΟΧΙ, όπως είχε συμβεί με την Εθνεγερσία του Εικοσιένα, όπου η 25η Μαρτίου είχε συμπέσει με τον Ευαγγελισμό της Παναγίας.

Η ιστορική επέτειος του ΟΧΙ, που (πλην των παρελάσεων και της λοιπής φανφάρας) ορθότατα την τιμούμε, με την έναρξη της επίθεσης των Ιταλών του φασίστα Μουσολίνι στις 28 Οκτωβρίου 1940. Αυτό συνέβη διότι ο αναμενόμενος από τους φασίστες θρίαμβος εξελίχθηκε σε πανωλεθρία. Καθόσον η 28η Οκτωβρίου, αλλά του 1922, ήταν η μεγάλη γιορτή των φασιστών, που τότε, με σώματα από ένοπλους μελανοχίτωνες, κατέλαβαν τη Ρώμη και κατέλυσαν το δημοκρατικό πολίτευμα στην Ιταλία για τα επόμενα 21 χρόνια.

Δείχνει πολλά η Ιστορία. Ποιος τα βλέπει!..