Επιτυχία αδιαμεσολάβητη

Με το ομοιοκατάληκτο σύνθημα «Τώρα με τα πόδια και με τα τρακτέρ,/ αν δεν δικαιωθούμε θα γίνει Κιλελέρ», διάβασα, ξεκίνησαν την Τρίτη το απόγευμα στο Σύνταγμα οι ομιλίες στο αγροτικό συλλαλητήριο. Δύο λέξεις-κλειδιά. Η πρώτη τεχνική, που σημάδεψε την εκμηχάνιση –άρα και την υπερπαραγωγή στη γεωργία–, η άλλη, σύμβολο των αγροτικών αγώνων, ιστορικό και κοινωνικό, στη μετάβαση από τα τσιφλίκια της Θεσσαλίας στους αναδασμούς και στον δικαιότερο αγροτικό κλήρο. Αγώνες βαμμένοι με αίμα:

Στο Κιλελέρ και περί το Κιλελέρ (6 Μαρτίου 1910) είχαμε νεκρούς, τραυματίες, συλλήψεις και δίκη, μεγάλη· όχι σε θεσσαλική πόλη, για λόγους… ευνόητους. Η δίκη για τα γεγονότα στο Κιλελέρ, αλλά και στο γειτονικό Τσουλάρ (Μελία σήμερα· επιχειρήθηκε και το Κιλελέρ να… μετονομαστεί –οι γνωστοί… ύποπτοι–, αλλά, πάλι με αγώνα, παρέμεινε η ηρωική ονομασία) και στη Λάρισα, γίνηκε στη Χαλκίδα.

Ενδιαφέρον, ακόμα και σήμερα, έχει το ψήφισμα των αγροτών τότε, που διαβάστηκε σε μεγάλη συγκέντρωση στη Λάρισα. Οπου οι παρόντες ζητούσαν άμεση ψήφιση του νομοσχεδίου για την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών (αυτή, αλίμονο, ξεκίνησε μετά το 1923 και τη Μικρασιατική Καταστροφή!), καθώς εξέφρασαν βαθιά λύπη και οδύνη «για την άδικον επίθεσιν κατά του φιλήσυχου και νομοταγούς λαού, ής θύματα υπήρξαν άοπλοι και αθώοι λευκοί σκλάβοι της Θεσσαλίας».

Είδα ως ιδιαίτερα τραγικό τον χαρακτηρισμό «άοπλοι και αθώοι λευκοί σκλάβοι της Θεσσαλίας», αλλά ιδιαζόντως επίκαιρο μετά τη βεβαιότητα του πρωθυπουργού, ενόψει της καθόδου των τρακτέρ στην Αθήνα, ότι οι αγρότες «κάνουν κλιμάκωση κινητοποιήσεων, μετά τα πράγματα θα ξαναμπούν στον ρυθμό τους. Εξάλλου (το άπαν της αναλγησίας του ανδρός!), αρχίζει και η περίοδος της σποράς»! είπε ο ανεκδιήγητος! Ποια σπορά; Με μεγάλο μέρος του κάμπου ακόμα στη λάσπη από τη μεγάλη πλημμύρα; Πού θα σπείρουν οι άνθρωποι; Βαλτότοπος, σημαίνει στα τουρκικά η λέξη… Κιλελέρ, ελώδης τόπος! Καμιά φορά οι λέξεις παγώνουν…