«Δεν είναι μόνο δικός μας πόλεμος, είναι και δικός σας» διαμήνυσε τις ΗΠΑ ο Νετανιάχου μέσω τηλεοπτικής συχνότητας («Συντακτών» 14/11). Δεν είναι μόνο δικός τους και δικός τους (Ισραήλ και ΗΠΑ), προσθέτω, είναι και των Παλαιστινίων και των αραβικών και των όμορων χωρών και των γειτόνων και της παρακάτω γειτονιάς. Και που, μακάρι, να μην γενικευτεί, γιατί τότε μας πήρε και μας σήκωσε άπαντες, φίλους κι οχτρούς, συμμάχους και αμάχους, τρομοκράτες και αποικιοκράτες, διαβόλους και τριβόλους…
Οι πόλεμοι, ως γνωστόν, είναι θεότυφλοι. Βαράνε κι όποιον πάρει ο χάρος· ανεξαιρέτως. Εκτός από αυτούς που ξεκινάνε τους πολέμους. Δεν ξέρω πώς, αλλά στο τέλος αυτοί και τη σκαπουλάρουν και κερδισμένοι βγαίνουν. Τέλος πάντων… αμπελοφιλοσοφίες. Ποιος δίνει σημασία σήμερα στις εξεταστικές και τις προανακριτικές. Είναι… μυστήρια (τα) τραίνα.
Είχαμε μια κουμπάρα κάποτε, την κουμπάρα Κατίνα· της είχε βαφτίσει η μητέρα μας τη μία από τις τρεις-τέσσερις κόρες. Κοριτσομάνα! Αγόρι δεν εδέησε… Χήρεψε και νέα. Ο κουμπάρος πήγε νωρίς, «από αδέσποτη». Τότε άκουσα πρώτη φορά τη λέξη. Προτού την ακούσω για… σκυλιά «αδέσποτα», την άκουσα για ανθρώπους· πήγε από «αδέσποτη». Οπως ο κουμπάρος. Βαρούσαν από τη μια οι Ελασίτες, από την άλλη, οι Εγγλέζοι. Βρέθηκε στη μέση ο κουμπάρος (κάπου του είπανε ότι μοιράζανε ψωμί, άκουσα…), βγήκε κι άφησε την κουμπάρα Κατίνα χήρα με τρία-τέσσερα κοριτσόπουλα…
Τα έχουν αυτά οι πόλεμοι. Και οι εμφύλιοι και οι διαφύλιοι και οι θρησκευτικοί και οι άθρησκοι και οι τοπικοί και οι παγκόσμιοι που, συνήθως, ξεκινάνε από τοπικούς ή από έναν πρίγκιπα που κάποιος τον δολοφονεί σε κάποιο Σεράγεβο. Εκείνο που δεν θυμάμαι (μπορεί να κάνω και λάθος, αλλά δεν θυμάμαι…) να έχουν οι πόλεμοι, είναι να βάζουν στο στόχαστρο και νοσοκομεία και να μετράμε σε νοσοκομεία νεκρούς… εκτός νοσηλείας. Κάτι σαν νεκρούς… αδέσποτους. Το είδαμε και αυτό!
