Είναι κι αυτό: Τι προηγήθηκε των ολέθριων σεισμών στην Τουρκία· και τη Συρία· αυτήν σαν κάπως να την ξεχνάμε! Πώς φτάσαμε σε τόσο φρικαλέας έκτασης θανάτους και καταστροφές. Ποια θα είναι η αυριανή τύχη σεισμόπληκτων και περιοχών. Δεν είναι ώρα για απολογισμούς, προέχει η παγκόσμια εκστρατεία ανθρωπισμού, ούτε η στήλη χρονογραφήματος μιας εφημερίδας είναι και η κατάλληλη θέση για κάτι ανάλογο. Ομως, ναι, έχω συνέχεια μπροστά μου τις εικόνες με τις πολυκατοικίες να καταρρέουν σαν «χάρτινοι πύργοι» (χιλιοειπωμένο αυτό!) και την αγωνία των προσώπων στη λαχτάρα μιας διάσωσης.
Ναι, θα μπορούσε τα πράγματα να ήταν διαφορετικά. Θα μπορούσε, με σεισμούς ίδιου μεγέθους –εκατονταετίας, όπως μας έλεγαν και ξανάλεγαν στις ειδήσεις– οι νεκροί να μην αριθμούσαν σε χιλιάδες, όπως τώρα. Γιατί τα σπίτια τους δεν θα ήταν «χάρτινα φέρετρα». Ημουν στην Τουρκία το 2001. Προποντίδα, Μουδανιά, Προύσα, Κωνσταντινούπολη. Κοντά στην περιοχή, τη Νικομήδεια, που δυο χρόνια πριν, Αύγουστο 1999, είχαν χαθεί στον σεισμό 18.000 άνθρωποι. Πέρασα έξω από την άλλοτε ναυτική βάση (νομίζω, τη μεγαλύτερη τότε της Τουρκίας) που την κατάπιε ολόκληρη ο σεισμός, αλλά και η… επίσημη ενημέρωση· επτασφράγιστο μυστικό για τις Αρχές. Ετρεμαν ακόμα οι Τούρκοι και μόνο στο άκουσμα της λέξης «σεισμός»!
Περπάτησα, συζήτησα, είδα, άκουσα… Είδα, άκουσα κι έμαθα πώς ήταν φτιαγμένες οι «μοντέρνες» πολυκατοικίες· κάτι ακαλαίσθητα μεγαθήρια, πυκνό «δάσος» που έπνιγε τον χώρο (60 χιλιόμετρα πολυκατοικίες μόνο στην ασιατική πλευρά της Πόλης!)· αν δεν ξεχώριζαν, πότε πότε, οι μιναρέδες, αδύνατον να καταλάβεις σε ποια πόλη, ποιας χώρας βρισκόσουν. Πώς ήταν φτιαγμένα αυτά τα τσιμεντένια «δάση»; Οι Τούρκοι μού το έλεγαν (το θυμόμουν με τις εικόνες του σεισμού και ανατρίχιαζα): «Με κόλλα και χαρτί»! Ετσι μου έλεγαν. «Και πάλι καλά εδώ…» συμπλήρωναν. «Αν πας και παραμέσα… εκεί να δεις!». Τα είδαμε…
