Το όνομα Χιροχίτο με το οποίο είναι ευρύτερα γνωστός ο επίσης αποκαλούμενος (πρώην) αυτοκράτορας Σόουα της Ιαπωνίας είναι μια σύνθετη λέξη, αποτελούμενη από δύο ιδεογράμματα. Στο πρώτο από αυτά το «χίρο» αντιστοιχεί στο μεγάλος, γενναιόδωρος, ευγενής, ενώ με το δεύτερο ιδεόγραμμα, το «χίτο», αποδίδονται οι έννοιες της αρετής και του ανθρωπισμού (ύψιστη αρετή, μεγάλος ανθρωπισμός).
Ο Χιροχίτο ανήλθε στον ιαπωνικό θρόνο μετά τον θάνατο του πατέρα του, αυτοκράτορα Ταϊσό, το 1926. Για κάποιους ιστορικούς δεν θέλησε, για άλλους δεν κατάφερε να ελέγξει τις ιμπεριαλιστικές και κατακτητικές βλέψεις των στρατιωτικών του που το 1931 κατέλαβαν τη Μαντζουρία και το 1937 εξαπέλυσε γενική επίθεση κατά της Κίνας (Β΄ Σινο-Ιαπωνικός Πόλεμος). Με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ο Χιροχίτο αρχικά κράτησε ουδέτερη στάση, αλλά τελικά συντάχθηκε με τη Γερμανία και την Ιταλία, συγκροτώντας μαζί τους τις δυνάμεις του Αξονα.
Εξαπέλυσε την αιφνιδιαστική επίθεση κατά των Αμερικανών στο Περλ Χάρμπορ της Χαβάης στις 7 Δεκεμβρίου του 1941 και προσπάθησε μετέπειτα να κυριαρχήσει στον Ειρηνικό Ωκεανό και (τουλάχιστον) στη Νοτιοανατολική Ασία. Οι επιλογές αυτές αποδείχθηκαν ολέθριες για τη χώρα του και τον λαό της που τον ακολούθησε σε έναν εθνικιστικό και μεγαλοϊδεατικό παροξυσμό μέχρι τη ρίψη των δύο ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι στις 6 και στις 9 Αυγούστου 1945, αντίστοιχα.
Μετά από αυτό ο Χιροχίτο έγινε ο πρώτος Ιάπωνας αυτοκράτορας που παραδόθηκε σε ξένα στρατεύματα. Επρόκειτο για παράδοση άνευ όρων. Μπροστά δε στο ενδεχόμενο όχι μόνο να απολέσει τον θρόνο του αλλά και να δικαστεί για εγκλήματα πολέμου, ο Χιροχίτο αναγκάστηκε να απαρνηθεί τη θεϊκή του ιδιότητα. Από το 1889 προβλεπόταν ότι ο αυτοκράτορας ενσάρκωνε τη βούληση του Θεού και η αυτοκρατορική ηγεμονία είχε θεϊκή χάρη, ιδιότητες που αποκτούσε κατά την ενθρόνισή του, ακολουθώντας ένα τελετουργικό που περιείχε στοιχεία λαμπρότητας αλλά και στοιχεία μυστηριακού και μεταφυσικού χαρακτήρα.
Ανάγκα και «θεοί» πείθονται. Ετσι, όλα αυτά κατέρρευσαν σαν χάρτινος πύργος μπροστά στα υπερτερούντα αμερικανικά όπλα, επιβεβαιώνοντας το παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν με τα «καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα» όπου τελικά ο βασιλιάς είναι γυμνός. Αρκεί να υπάρξει κάποια συνθήκη που θα ξεσκεπάσει την αλήθεια και θα καταρρίψει τον συλλογικό μύθο, τη μαζική υστερική αυτο-τύφλωση που ακολουθείται από την τυφλή υπακοή και την άκριτη αποδοχή των διαθέσεων του κάθε είδους «φωτισμένου ηγέτη» από έναν πειθήνιο λαό έτοιμο να τον ακολουθήσει στον γκρεμό. Αυτό συνέβη και στη μεταπολεμική Ιαπωνία, όπου τελικά συντελέστηκε η μετάβαση του πολιτεύματος της χώρας από μοναρχική αυτοκρατορία σε συνταγματική μοναρχία και σε δημοκρατική διακυβέρνηση.
*(Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
