Κλοπές αρχαιοτήτων επί Κατοχής

Απόψε, 17.30-20.30, στην Παλαιά Βουλή, Σταδίου και Κολοκοτρώνη, το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης Οφειλών Γερμανίας προς Ελλάδα και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων διοργανώνουν ημερίδα με θέμα: «Η αρπαγή των αρχαιοτήτων στην Κατοχή και ο αγώνας για την επιστροφή τους». Μας έκλεψαν τότε της Παναγίας τα μάτια· κυριολεκτικά, γιατί έβαλαν χέρι και στις βυζαντινές αρχαιότητες!

Είχα γράψει παλαιότερα, στην «Ελευθεροτυπία»· ειδικά για το Μουσείο Ελευσίνας· το άδειασαν! Αρχικλέφτης, Γερμανός (ελάχιστο περιθώριο σφάλματος μνήμης) καθηγητής Αρχαιολογίας! Τεράστιο θέμα, πολύπλοκο: πόσα και πώς εκλάπησαν, ποιοι και πώς ζήτησαν την επιστροφή τους, τι εξέλιξη είχε, πού βρίσκεται σήμερα. Τεράστιο. Μέχρι περιττώματα στον Παρθενώνα… άφησαν («Την νύκτα της 27-28 Νοεμβρίου στρατιωτικός των στρατών κατοχής εκόπρισεν εις το εσωτερικόν του Παρθενώνος», «Ζημίαι των αρχαιοτήτων εκ του πολέμου και των στρατών κατοχής», έκδοση υπουργείου Παιδείας, 1946, σελ. 129). Συνήθως η γνώση είναι χαρά. Αλλά ενίοτε είναι θλίψη απερίγραπτη.

Με βάση τη γνωστή έκθεση: «Θυσίες της Ελλάδος, αιτήματα και επανορθώσεις στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», γνωστότερη ως «έκθεση Δοξιάδη», έκδοση υπουργείου Ανοικοδομήσεως, 1947, ο στρατός του Γ’ Ράιχ αποδεικνύεται επίσης «στρατός αρχαιοκάπηλων»: Καταστροφές σε αρχαιολογικούς/ιστορικούς χώρους: Γερμανοί 87, Ιταλοί 39, Βούλγαροι 3. Σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι εξέλιπαν: Βάρης, Δημητριάδος, Παλαιόκαστρου Κρήτης… Λεηλασίες: Γερμανοί, αρχαιολογικοί τόποι 24, Ιταλοί 2. Κλοπές αρχαίων θησαυρών (μουσεία/αρχαιολογικοί χώροι): Γερμανοί 42, Ιταλοί 33, Βούλγαροι 9. Βυζαντινές αρχαιότητες, λεηλατήθηκαν: εκκλησίες 300, μοναστήρια 15, ανάμεσά τους Αγία Λαύρα και Μέγα Σπήλαιο.

Ελάχιστη ένδειξη (ανυπολόγιστου) αριθμού κλαπέντων (σχετικό site εποχής): «Σε επίσημη τελετή (…) στη νότια Γερμανία παραδόθηκαν χθες (18.06.2014) 10.626 ευρήματα νεολιθικής περιόδου σε εκπροσώπους του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού» (όλα προερχόμενα από ανασκαφές μόνο στη Θεσσαλία)!