Η καρδιά και η σκυτάλη

«Η καρδιά της Ελλάδας χτυπά στο Αιγαίο». Αυτή τη φράση την έχουμε ακούσει αρκετές φορές από υπουργούς, κυβερνητικά στελέχη, αλλά και από πρωθυπουργούς. Οταν επισκέπτονται κάποιο μικρό νησί, κάνουν ιδιαίτερες αναφορές στη σημαντική γεωγραφική του θέση, στην ιστορικότητά του, στην ιδιαίτερη συμβολή του στην ονομαζόμενη «φύλαξη Θερμοπυλών». Πριν την επίσκεψη έχουν φροντίσει να μάθουν, να τους ενημερώσουν, για τα βασικά χαρακτηριστικά του νησιού και για το ξεχωριστό στίγμα του.

Ετσι εξαίρουν την καρτερικότητα των κατοίκων του Αη Στράτη, καθότι κατοικούν σε έναν βράχο στη μέση του Αιγαίου πελάγους, την αντοχή του ακριτικού Καστελόριζου, την υπομονή όσων μένουν στο νοτιότερο άκρο της Ευρώπης, στη Γαύδο· ομοίως των Διαπόντιων νήσων, των Αντικυθήρων και ο κατάλογος είναι μακρύς. Μερικές φορές υπάρχουν –δίνονται– και κάποιοι μποναμάδες με την ευκαιρία της επίσκεψης των κυβερνητικών στελεχών. Κάποιος αγροτικός γιατρός, ένα κρηπίδωμα στο λιμάνι, ένα δρομολόγιο πλοίου και πολλές εξαγγελίες.

Μετά την αναχώρηση των επίσημων, υψηλόβαθμων επισκεπτών, το νησί ή ο ορεινός οικισμός επιστρέφει στην κανονικότητα της μοναχικής, επίπονης προσπάθειας για την επιβίωση· τόσο των λιγοστών κατοίκων όσο και του μικροτόπου.

Σχεδόν πάντα συμβαίνει αποκλεισμός λόγω καιρικών συνθηκών, έλλειψη τροφίμων, βλάβες στους τηλεοπτικούς αναμεταδότες, λήξη της σύμβασης του μοναδικού γιατρού και διάφορα άλλα, αναλόγως το νησί. Το κυρίαρχο χαρακτηριστικό είναι η απομόνωση που νιώθουν οι άνθρωποι αυτών των μικρών κοινωνιών. «Ζούμε μακριά απ’ τουν Θιο» λέγανε παλιά, κι όμως αυτό συμβαίνει και σήμερα. Η φράση «είστε καλά εδώ, σαν τον Παράδεισο» που λένε και τους μακαρίζουν οι καλοκαιρινοί επισκέπτες δεν ισχύει για το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου. Μερικές μέρες διαμονής στο πλέον απομακρυσμένο νησί και σημείο της χώρας μπορούν να λειτουργήσουν ευεργετικά, τονωτικά, αλλά η διαρκής παραμονή –με την απομόνωση– ενέχει πολλά προβλήματα.

Τούτες τις μέρες επρόκειτο να ταξιδέψουν στην Αθήνα πέντε μαθητές του Γυμνασίου-Λυκείου του Αη Στράτη για να παραβρεθούν και να βραβευτούν γιατί διακρίθηκαν στον διαγωνισμό για το σύνθημα το οποίο θα διαφημίσει την «Πανελλήνια Σχολική Σκυταλοδρομία». Η πρόταση-σύνθημά τους είναι «Τρέχω για το συν». Η δράση διοργανώθηκε μεταξύ άλλων από το υπουργείο Παιδείας και την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων του υπουργείου με απόντες τους μαθητές του Αη Στράτη γιατί δεν μπόρεσαν να ταξιδέψουν στην Αθήνα λόγω του συγκοινωνιακού αποκλεισμού.

273 σχολεία συμμετείχαν στη φετινή δράση. Το ΣΥΝ των μαθητών, των κατοίκων, του νησιού και όλων τα άλλων μικρονησιών δεν μπόρεσε να συνεχιστεί. Ομως η σκυτάλη δεν παραδόθηκε στο μαρτυρικό νησί του Αη Στράτη. Σ’ αυτή τη νησιωτική καρδιά δεν πήγε αίμα για να χτυπήσει.

* Συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας