Ο δρόμος του μεταξιού

Μέσα στα πολλά που συνέβησαν κι αυτήν την εβδομάδα, για να μας χαλάσουν την καρδιά, κορυφαία -νομίζω- υπήρξε η υποδοχή από μέρους της κυβέρνησης των Κινέζων στο λιμάνι του Πειραιά.

Με χαρές και πλατιά χαμόγελα, κατά την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης, στο Μαξίμου και συνέχεια με πανηγύρια στο Ζάππειο –ίσως, για να δηλωθεί η αναλογία με την είσοδο της χώρας στην ΕΟΚ και άλλα ιστορικής σημασίας για την πορεία της συμβάντα.

Και ακόμη πιο κορυφαία υπήρξε η δήλωση του πρωθυπουργού αναφορικά με τον «δρόμο του μεταξιού» και τη συμβολή της συγκεκριμένης συμφωνίας στην επιπλέον «διάνοιξή» του. Γεγονός που, χωρίς αμφιβολία, όπως το είπε, αποτιμάται ως μείζονος σημασίας συνεισφορά της Σιλά (η Ελλάς στα κινεζικά) στην παγκόσμια αναπτυξιακή διαδικασία!

Θα μπορούσε κάποιος να πει «οὐ γάρ οἴδασι τί ποιοῦσι»; Αδύνατον, ύστερα από τόσους αγώνες που έδωσε ο συγκεκριμένος πολιτικός χώρος ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις, γενικώς, και στην αγρίως εκμεταλλευτική Cosco, ειδικώς, από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής της στον Πειραιά. Ποιος ξεχνάει τα όσα τής έχει σύρει ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας με κάθε ευκαιρία;

Μήπως, όμως, τα είπαμε και τα ξεκαθαρίσαμε πολλές φορές και κακώς επιστρέφω στα ίδια και τα ίδια; «Ηττηθήκαμε» το καλοκαίρι και τώρα είμαστε, «ένεκα και οι συσχετισμοί», εξαναγκασμένοι πραξικοπηματικά να κάνουμε πράγματα ενάντια στο παρελθόν μας και στην ίδια μας την αριστερή φύση. Αυτό δεν είναι το αφήγημα (sic);

Το αφήγημα είναι αυτό, αλλά να, δεν αντιστοιχεί σ’ αυτό που βλέπουμε. Θέλω να πω, για να αντιστοιχούσε στοιχειωδώς, θα έπρεπε να είμαστε και λίγο συνοφρυωμένοι μπροστά στον εκβιαστικό συμβιβασμό που μας εξανάγκασαν να κάνουμε. Οχι να αστράφτουμε από χαρά και να πιανόμαστε, Κινέζοι, αντιπρόεδροι κυβερνήσεως και πρόεδροι ιδιωτικοποιήσεων, χέρι χέρι για να βγάλουμε σε πέρας το μέγα έργο.

Ο συνειρμός, αντίθετα, από όσα είδαμε και ακούσαμε αυτές τις μέρες έρχεται πηγαίως: Γιατί χαίρεται ο κόσμος και χαμογελάει, πατέρα; Γιατί;

Ειλικρινά, δεν ξέρω. Διαρκώς εκπλήσσομαι. Ισως να είναι τελικά ένα είδος συμπυκνωμένου μιθριδατισμού αυτό που θα μπορούσε να εξηγήσει τα ανεξήγητα. Ισως, ποιος να ξέρει;

Αυτό που με βεβαιότητα φαίνεται να ισχύει είναι πως το πράγμα, δυστυχώς, δεν έχει γυρισμό. Η συνολική διαχείριση είναι αυτή που λογικά ήταν προβλέψιμη από τον Αύγουστο κι έπειτα. Δεν θα μπορούσε παρά να υπάρξει «υιοθεσία του Προγράμματος».

Ηταν νομοτελειακό κι αναπόφευκτο, που θα έλεγαν οι αριστεροί παλιότερα. Και η υιοθεσία, προκειμένου να μην προκληθεί σχιζοφρένεια, πάει αναγκαστικά μαζί με όλα της τα συμπαρομαρτούντα, πολιτικά, επικοινωνιακά κι αισθητικά. Οι δρόμοι του μεταξιού τότε γίνονται εύκολα δρόμοι της κουρελούς.

Αλλά το χειρότερο δεν είναι καν αυτό. Το χειρότερο είναι, νομίζω, πως η κοινοτοπία του νεοφιλελεύθερου ευρωπαϊσμού –του μοναδικού που διατίθεται στην αγορά, άλλωστε- σε οδηγεί στη σκέτη κι ανυπόφορη κοινοτοπία, τον «Δρόμο του μεταξιού», ενώ ο κόσμος καίγεται.

Και είναι αυτό που, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, δείχνει πόσο λάθος κάνουν όσοι «αδειάζουν» τους αριστερούς διαμαρτυρόμενους σ’ αυτήν την πολιτική, αλλά και σε αυτήν την αισθητική, κοροϊδεύοντάς τους κατά κάποιον τρόπο ως «πολύ αριστερούς». Κάνουν λάθος, νομίζω, γιατί το μεγαλύτερο μέρος αυτών των αριστερών διαμαρτυρόμενων δεν ζητούσε ούτε ζητάει πολλά.

Τα στοιχειώδη απαιτεί. Αυτά χωρίς τα οποία η όλη υπόθεση είναι μια αλλόκοτη φαρσοκωμωδία, με τραγικά, όμως, υλικά αποτυπώματα στη ζωή των πολλών «μικρών» ανθρώπων.

Οπως και να ’χει, δεν λες αριστεριστή κάποιον που θεωρεί πως χρειάζονται άμεσα συλλογικές διαπραγματεύσεις, άρση της κατάστασης εργασιακής ζούγκλας, προστασία της κοινωνικής πλειονότητας από τη ραγδαία συνεχιζόμενη εκπτώχευση, που μόνο κάποιοι στην κυβέρνηση δεν φαίνεται να κατανοούν.

Και δεν τον λες αριστεριστή, ακόμη κι αν θεωρεί λογικό πως γι’ αυτά κι άλλα ανάλογου ριζοσπαστισμού, και όχι για τον «προχωρημένο κομμουνισμό», επιβάλλεται σύγκρουση στο μέτρο που η διαιώνιση της παρούσας συνθήκης μάς οδηγεί στην κοινωνική εξόντωση, στη «διατήρηση επ’ αόριστον μιας δυστυχίας… που θυμίζει 19ο αιώνα», για να χρησιμοποιήσω τα λόγια που είπε στην «Αυγή της Κυριακής» (10 Απριλίου) ο Ζερόμ Ρους.

Και συνεχίζει ο Αμερικανός σύντροφος: «Υπονομεύοντας τελικά τη δέσμευση με την οποία κατέκτησε την εξουσία (τον τερματισμό της λιτότητας), […] ο Αλέξης Τσίπρας και ο στενός του κύκλος δικαίωσε απολύτως τον νεοφιλελευθερισμό στην ελληνική κοινωνία: στον βαθμό που ο πρωθυπουργός συνεχίζει να υποστηρίζει πως δεν είχε άλλη επιλογή, επιβεβαιώνει τη θατσερική ρήση “There is No Alternative”. Και με αυτό, μονομιάς, καταστρέφει όλους τους λόγους για πολιτική αντίσταση».

Οι δηλώσεις για τον «Δρόμο του μεταξιού», οι προσβλητικές για τη νοημοσύνη, αλλά κυρίως για την κατάστασή μας, προβλέψεις για την ανάπτυξη που έρχεται, οι χαρές και τα πανηγύρια για τις «επενδύσεις» διά των ιδιωτικοποιήσεων, μαζί με πολλά ακόμα, δικαιώνουν τον Ρους. Δείχνουν πως ο εξαναγκασμός έγινε γρήγορα προσχώρηση. Λογικό κι αναμενόμενο.

Αλλο, όμως, να το λες κι άλλο να το βλέπεις.

* οικονομολόγος-εκπαιδευτικός