Το Εθνικό Σύστημα Υγείας βρίσκεται τα τελευταία χρόνια εγκλωβισμένο σε μια πρωτοφανή δομική κρίση. Η διαρκής υποβάθμιση των δημόσιων νοσοκομείων δεν συνιστά μια αναπόφευκτη φυσική εξέλιξη, αλλά τον καθρέφτη συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών, οι οποίες τείνουν να αντιμετωπίζουν τη δημόσια υγεία ως δημοσιονομικό βαρίδι και όχι ως αδιαπραγμάτευτο κοινωνικό δικαίωμα. Η σταδιακή αυτή αποδυνάμωση συντελείται μέσα από ένα πλέγμα παραγόντων, όπου η ενδεχόμενη διοικητική ανεπάρκεια, η εργασιακή εκμετάλλευση και ο θεσμικός αυταρχισμός δημιουργούν μια δυστοπική συνθήκη για τους πολίτες.
Τα πρόσφατα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά των πραγματικών προθέσεων της κεντρικής εξουσίας. Την ώρα που οι κτιριακές υποδομές καταρρέουν, η απορρόφηση των πόρων του ΕΣΠΑ για τις υποδομές των νοσοκομείων καθηλώνεται σε ένα τραγικά χαμηλό ποσοστό. Αντί η Πολιτεία να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο, το νέο Μεσοπρόθεσμο (2026-2029) προαναγγέλλει νέες τεράστιες περικοπές στην Υγεία. Εγκλωβισμένη πιθανόν σε νεοφιλελεύθερες εμμονές, η ηγεσία του αρμόδιου υπουργείου φαίνεται να επικροτεί την «υγεία της ελεημοσύνης», επαφιόμενη σε ιδιώτες δωρητές για την κάλυψη βασικών αναγκών, υπονομεύοντας στην πράξη το ίδιο το κοινωνικό κράτος.
Αυτή η προσχεδιασμένη υποχρηματοδότηση μετακυλίεται βίαια στο ανθρώπινο δυναμικό. Οι ειδικευόμενοι γιατροί, το αύριο της δημόσιας περίθαλψης, μετατρέπονται στα σύγχρονα «υποζύγια» του ΕΣΥ. Αντί να αφοσιώνονται στην επιστημονική τους κατάρτιση, εργάζονται σε «συνθήκες γαλέρας», καλούμενοι να λειτουργήσουν ως μπαλαντέρ για να μπαλώσουν τις τεράστιες τρύπες σε υποστελεχωμένες κλινικές. Αυτή η διαρκής εργασιακή εξουθένωση είναι που τροφοδοτεί το κύμα φυγής στο εξωτερικό, αφήνοντας τις περιφερειακές δομές κυριολεκτικά στο έλεος της μοίρας τους.
Σε αυτό το εκρηκτικό τοπίο έρχεται να προστεθεί ένας επικίνδυνος, αυταρχικός ανορθολογισμός; Η κεντρική διοίκηση, αντί να επιδιώκει τον διάλογο, προχωρά σε αποφάσεις που παρακάμπτουν τα ίδια τα θεσμικά όργανα; Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι πρόσφατες, έντονες αντιδράσεις επιστημονικών φορέων, όπως η Ελληνική Ακτινολογική Εταιρεία, για τη θεσμοθέτηση ιατρικών εξειδικεύσεων με αποφάσεις που λαμβάνονται ερήμην της ιατρικής κοινότητας. Η μονομερής αυτή πρακτική αντιμετωπίζει τους λειτουργούς της υγείας ως απλούς διεκπεραιωτές.
Η προάσπιση της Δημόσιας Υγείας απαιτεί άμεσα μια ριζική, προοδευτική αλλαγή παραδείγματος: γενναία χρηματοδότηση, πλήρη απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων και μόνιμες προσλήψεις με αξιοπρεπείς όρους. Ειδικά για την Πελοπόννησο, η οποία βιώνει με τον πιο σκληρό τρόπο τις συνέπειες αυτής της υγειονομικής ανισότητας μέσα από την εγκατάλειψη των τοπικών της νοσοκομείων, η διεκδίκηση ενός ισχυρού ΕΣΥ αποτελεί αδήριτη αναγκαιότητα. Οι πολίτες της κάθε Περιφέρειας της χώρας δεν ζητούν χάρες· δικαιούνται ισότιμη, καθολική και δωρεάν πρόσβαση σε ένα σύστημα που θα εμπνέει ασφάλεια και αξιοπρέπεια, βάζοντας οριστικό φρένο στην έμμεση ιδιωτικοποίηση της ζωής τους.
* Διδάσκων του Τμήματος Πολιτικών Δημόσιας Υγείας και μέλος της Περιφερειακής Παράταξης «Πρώτα η Πελοπόννησος»
-320x213.jpg)
