Ζητείται εναλλακτική στο ΝΑΤΟ

Η Σοβιετική Ενωση, ανερχόμενη δύναμη, με την αύρα της αντιφασιστικής επικής νίκης στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ζητούσε την ταυτόχρονη διάλυση των δύο αντίπαλων στρατιωτικών συνασπισμών του Ψυχρού Πολέμου, ΝΑΤΟ (1949) και Βαρσοβίας (1952).

Ο Ψυχρός Πόλεμος έληξε πριν από 35 χρόνια, το Σύμφωνο Βαρσοβίας διαλύθηκε, όπως και η πρώτη σοσιαλιστική χώρα, το ΝΑΤΟ όμως διευρύνθηκε, διευρύνοντας και τα γεωγραφικά όρια δράσης του, που έφτασαν στο Αφγανιστάν, αν και η εκεί εκστρατεία του κατέληξε σε φιάσκο, ύστερα από είκοσι χρόνια εμπλοκής. Βοηθήθηκε και από την εισβολή Πούτιν στην Ουκρανία να εντάξει και μέλη χώρες που ήταν ουδέτερες και ειρηνόφιλες: τη Σουηδία και τη Φινλανδία.

Ο Τραμπ, που εμφανιζόταν αρχικά κριτικός στο ΝΑΤΟ, όχι ως αντιμιλιταριστής, αλλά αντιευρωπαϊστής, πιέζει για την ενίσχυση του στρατιωτικού του σκέλους μέσω πρωτοφανών αυξήσεων στις στρατιωτικές δαπάνες των κρατών-μελών μέχρι το 5% του ΑΕΠ.

Σχετικά εφικτή επιλογή για τη μεταμνημονιακή Ελλάδα, που με Μητσοτάκη πρωθυπουργό αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες εκ πεποιθήσεως, όχι κατόπιν πιέσεων, εμμένοντας μονοδιάστατα στη στρατιωτική αντίληψη της εθνικής ασφάλειας.

Η επιλογή, λοιπόν, για την Ε.Ε. δεν μπορεί να είναι άλλη από τη διεκδίκηση της στρατηγικής της αυτονομίας, που δεν μπορεί να είναι μόνο στρατιωτική.

Προφανώς, την προσέγγιση αυτή δεν συμμερίζονται οι πολέμιοι της ευρωπαϊκής ενοποίησης, εκ δεξιών κυρίως, αλλά και εξ αριστερών.

Οσοι/όσες, όμως, θέλουμε να ηττηθεί ο άκρως επικίνδυνος πραγματισμός, που παρέσυρε και αριστερούς στην ιδέα τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, «σε 24 ώρες», ελπίζουμε να κινηθεί η Ε.Ε. μακριά από τον νεοφιλελευθερισμό και ευρωατλαντισμό, κάτι όχι εύκολο με τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς.

Για να μην καλλιεργούμε αυταπάτες, η Ε.Ε. στρατηγικά και όχι συγκυριακά οφείλει να επιλέξει μια νέα σχέση με τη Ρωσία, στον βαθμό που κι αυτή θα αποτινάξει το στίγμα του εισβολέα στην Ουκρανία. Η κίνηση της Ε.Ε. σε αυτή την κατεύθυνση θα άλλαζε θετικά τις ισορροπίες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, με πιθανή μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας από τον Ατλαντικό ώς το Βλαδιβοστόκ. Αλλωστε, η Ρωσία πάντοτε υποστήριζε τη ΔΑΣΕ, σήμερα ΟΑΣΕ, που ως πολυμερής διαδικασία ξεκίνησε το 1975, ύστερα από πρωτοβουλία της Σοβιετικής Ενωσης, καταφέρνοντας βαρύτατο πλήγμα στον Ψυχρό Πόλεμο και στη διαίρεση της Ευρώπης.

Ετσι, θα έρθει το τέλος και του ΝΑΤΟ, με εναλλακτικές πολιτικές, όχι κατάρες και αναθέματα.

* Υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.