Εφ’ όλης της ύλης

Οταν η εδώ και τρία χρόνια πρώτη δημόσια συνάντηση αξιωματούχων από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία πραγματοποιείται σε επίπεδο ΥΠΕΞ, τότε είναι βέβαιο ότι υπάρχει προεργασία μηνών και συναντίληψη για τον οδικό χάρτη μιας εφ’ όλης της ύλης διαπραγμάτευσης.

Πρόκειται για μια διαπραγμάτευση που καθυστέρησε 35 χρόνια, καθώς η αμοιβαία καχυποψία μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας που κυριάρχησε οικοδομήθηκε σταδιακά στη λογική της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.

Επί της ουσίας, η πολεμική σύγκρουση έχει αρχίσει από το 2014, όταν μετά την ανατροπή και τον εξαναγκασμό σε φυγή τού τότε προέδρου της Ουκρανίας Γιανουκόβιτς ακυρώθηκε ο συμβιβασμός κυβέρνησης-αντιπολίτευσης που είχαν πετύχει οι ΥΠΕΞ Γαλλίας, Γερμανίας και Πολωνίας.

Τι χωρίζει και τι ενώνει τις ΗΠΑ και τη Ρωσία σήμερα;

● Τις χωρίζει η άρνηση μέχρι στιγμής των ΗΠΑ να αναγνωρίσουν ότι η Ρωσία ως πυρηνική υπερδύναμη εξακολουθεί να διεκδικεί την πρωτοκαθεδρία και επικυριαρχία στο σύνολο της πρώην ΕΣΣΔ.

● Τις ενώνουν οι πέντε χιλιάδες πυρηνικές κεφαλές που διαθέτουν η καθεμιά τους και οι οποίες τους δίνουν ένα ηγεμονικό προβάδισμα απέναντι στα αναδυόμενα κέντρα ισχύος του πολυπολικού-πολυκεντρικού κόσμου.

● Τις ενώνει η απειλή του φονταμενταλιστικού Ισλάμ που είναι θέμα χρόνου πότε θα εκραγεί στον Καύκασο και στην Κεντρική Ασία.

● Τις ενώνει η συνεχής ενίσχυση της επιρροής και παρουσίας της Κίνας στους παγκόσμιους συσχετισμούς.

● Τις ενώνει το γεγονός ότι πολλές από τις αναδυόμενες περιφερειακές δυνάμεις είναι πρώην αυτοκρατορίες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Τουρκία του Ερντογάν.

Τα παραπάνω αθροιστικά νομιμοποιούν την προσδοκία ότι η προσέγγιση ΗΠΑ-Ρωσίας θα μπορούσε να οδηγήσει όχι μόνο στην εξομάλυνση, αλλά ακόμη και σε συνολική στρατηγική συμμαχία.

Στα τέλη του 19ου αιώνα-αρχές 20ού, δύο ήταν οι κυρίαρχες αντιπαλότητες:

– Ο συγκρουσιακός ανταγωνισμός της Ρωσίας με τη Βρετανία για τον έλεγχο της Κεντρικής και Νοτιοδυτικής Ασίας, γνωστός και ως το «Μεγάλο Παιχνίδι».

– Ο σκληρός ανταγωνισμός της Βρετανίας με τη Γαλλία για την κυριαρχία στην Αφρική, ο οποίος παραλίγο να οδηγήσει τις δύο μεγάλες δυνάμεις σε θερμό επεισόδιο στη Φασόντα του Σουδάν.

Η δυναμική μετά το 1871 είσοδος της Ενιαίας Γερμανίας του Μπίσμαρκ στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια σκηνή οδήγησε σε πλήρη ανατροπή των παραπάνω.

Η Ρωσία, η Γαλλία και η Βρετανία παραμέρισαν τις μεταξύ τους αντιπαλότητες και συγκρότησαν την «Εγκάρδια Συνεννόηση» για να ελέγξουν τη Γερμανία.