Αλβέρτος Αϊνστάιν: Η φαντασία είναι σημαντικότερη της γνώσης

Σημειώσεις, επίθετα, χαρακτηρισμοί, του Ησιόδου στη Θεογονία, για τους θεούς, παλαιούς θεούς, ισόθεους, ημίθεους, ήρωες, και διάφορες θεϊκές οντότητες.

Ο Ησίοδος  ( 8ος αι. π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας ποιητής, ραψωδός, συγγραφέας και μυθογράφος.  Έδρασε λίγο μετά τον Όμηρο. Γεννήθηκε στην Άσκρη Βοιωτίας  τον 8ο αιώνα π.Χ. Είχε την αγροτική περιουσία του και το ποίμνιο του στο ιερό βουνό Ελικώνα, όπου σύμφωνα με τον μύθο κατοικούσαν οι Μούσες που όπως αναφέρει ο Ησίοδος στον πρώτο στίχο της Θεογονίας τις αποκαλούσαν Ελικωνιάδες Μούσες  (Μουσάων Ἑλικωνιάδων ἀρχώμεθ᾽ ἀείδειν) αφού κατοικούσαν στο πανέμορφο, καταπράσινο, ιερό όρος του Ελικώνος. Ο ποιητής αναφέρει ότι χρωστά στις Μούσες το θείο δώρο της ποιητικής τέχνης. Στο έργο του υπάρχουν οι θεοί, οι μύθοι αλλά και ο άνθρωπος, οι εργασίες του, τα προβλήματα του. Τα γνωστά έργα του είναι η Θεογονία με 1022 στίχους και Έργα και Ημέραι με 828 στίχους. Ο Ησίοδος θεωρείται, με τον Όμηρο,  μέγιστος  ποιητής της ελληνικής αρχαιότητας. Αναγνωρίστηκε από τους νεότερους μελετητές ως κορυφαίος για τη γνώση της αρχαίας μυθολογίας, την οικονομία στην αρχή της, την κοινωνική διάρθρωση, την αστρονομία, τη μελέτη του Χρόνου, την κοσμολογία, τη Γεωργία..

Υπήρξε ο πρώτος ποιητής στη Δυτική Λογοτεχνία που με τα γραπτά του έδειξε ότι αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ιδιαίτερη και ξεχωριστή προσωπικότητα και ως τέτοιος πρέπει να συμβουλεύσει και να καθοδηγήσει με ποιητικό λυρισμό τους ανθρώπους.

Δύο του έργα σώθηκαν ακέραια:

-Θεογονία ( Η γενιά των Θεών) όπου ασχολείται με την καταγωγή των θεών, τις γενεαλογίες τους και την άνοδο του Διός στην κορυφή του αρχαίου κόσμου αφού επικράτησε και κατέβαλε την πρώτη γενιά των θεών, τους Τιτάνες και τις Τιτανίδες.

-Έργα και Ημέραι: Πρώτος απ` όλους εδώ ο ποιητής ασχολείται με τον Άνθρωπο και τα προβλήματα στις φάσεις της ζωής του, αναφέρεται σε μύθους, συμβουλεύει, φιλοσοφεί.

Μία, από τις εκατοντάδες, διαπιστώσεις- συμβουλές, του Ησιόδου:

Η δε κακή βουλή τω βουλεύσαντι κακίστη. Η κακή απόφαση κάνει περισσότερο κακό σ’ αυτόν που την πήρε. «Έργα και Ημέραι»,στίχος 266.

Στίχος 224:  Νυξ ολοή: Ολέθρια, μοιραία Νύκτα.

225. Έρις: καρτερόθυμος. Γεναιόψυχη, ισχυρή Έριδα.

226.Έρις: στυγερή. Μισητή, αποτροπιαστική Έριδα.

226. Πόνος αλγινόεις. Επώδυνος πόνος.

233 Νηρέα δ᾽ ἀψευδέα καὶ ἀληθέα. Νηρέας που δε γνωρίζει το ψέμα και πάντα είναι με το μέρος της Αλήθειας.

234. Νηρέα.. καλέουσι γέροντα. Γέροντα λόγω ήπιου χαρακτήρα και σοφίας.

245.  Σπειώ τε θοὴ, Σπειώ η γοργή, γρήγορη, ευκίνητη.

245. Θαλίη τ᾽ ἐρόεσσα, αξιέραστος, γεμάτη έρωτα, θελκτική, γοητευτική.

246. Εὐνίκη  ροδόπηχυς, με τα ρόδινα, ροδαλά χέρια (πήχεις).

247. Μελίτη χαρίεσσα, γεμάτη χάρη, όμορφη, χαριτωμένη.

250. εὐειδὴς Γαλάτεια, όμορφη, ωραία, καλοφτιαγμένη.

251. Ἱπποθόη τ᾽ ἐρόεσσα, αξιέραστος, γεμάτη έρωτα, θελκτική, γοητευτική, ερωτική.

251. Ἱππονόη ῥοδόπηχυς, με τα ρόδινα, ροδαλά χέρια (πήχεις).

252 – 253. Κυμοδόκη θ᾽, ἣ κύματ᾽ ἐν ἠεροειδέι πόντῳ
πνοιάς τε ζαέων ἀνέμων. Που ενεργεί κατευναστικά στις τρικυμίες και στους δυνατούς ανέμους.

254. ἐυσφύρῳ Ἀμφιτρίτῃ, με ωραίους αστραγάλους.

255. ἐυστέφανός θ᾽ Ἁλιμήδη, στεφανωμένη με ωραίο στεφάνι.

256. Γλαυκονόμη τε φιλομμειδὴς, με το ωραίο μειδίαμα, χαμόγελο.

259. Εὐάρνη τε φυὴν ἐρατὴ καὶ εἶδος ἄμωμος, με την θεία μορφή και το επιβλητικό παράστημα.

260. Ψαμάθη χαρίεσσα, γεμάτη χάρη, όμορφη, χαριτωμένη.

260. δίη τε Μενίππη, Θεϊκή η Μενίππη.

262. Νημερτής θ᾽, ἣ πατρὸς ἔχει νόον ἀθανάτοιο. Έχει κληρονομήσει την διάνοια του αθάνατου πατέρα της Νηρέα.

265. Ὠκεανοῖο βαθυρρείταο. Ο Ωκεανός ο βαθύρροος, με τις βαθιές ροές που έχει βαθιά και πυκνή ροή, ρεύμα.

266. ὠκεῖαν .. Ἶριν. Γρήγορη, ταχεία,  ορμητική. Πόδας ὠκέα, λέγεται για την Ίριδα.

267. ἠυκόμους θ᾽ Ἁρπυίας, Ἀελλώ τ᾽ Ὠκυπέτην. εὔ-κομος (<κόμη), αυτός που έχει όμορφα μαλλιά, καλλίκομος.

270. Γραίας..καλλιπαρήους. Καλλι-πάρηος, (<παρειά), αυτός που έχει ωραία μάγουλα.

273. Πεμφρηδώ τ᾽ εὔπεπλον. Η Πεμφρηδώ με τον ωραίο και κομψό πέπλο.

273. Ἐνυώ τε κροκόπεπλον. Η Εννυώ με τον κροκάτο πέπλο. Η κροκο – πεπλοφόρος Εννυώ.

275. Ἑσπερίδες λιγύφωνοι Οι Εσπερίδες οι οξύφωνες. Με καθαρή, ηχηρή, δυνατή φωνή.

278. Κυανοχαίτης. Με τα βαθυγάλαζα μαλλιά. Ο Ποσειδών.
284. χθόνα μητέρα μήλων. Η Γαία (γη) μητέρα των αμνών.

286. Διὶ μητιόεντι. Δίας ο πάνσοφος. η μητιόεις, (<μῆτις), σοφός στο να συμβουλεύει, πάνσοφος.

287. τρικέφαλον Γηρυονῆα. Γηρυόνης ο τρικέφαλος.

288. κλυτοῦ Ὠκεανοῖο. Ωκεανός ο ξακουσμένος, ο ονομαστός.

292. Τίρυνθ᾽ εἰς ἱερήν. Η ιερή Τίρυνθα.

297. κρατερόφρον᾽ Ἔχιδναν. κρᾰτερό-φρων, -ον, (<φρήν), με γενναίο φρόνημα, γενναιόκαρδος, απτόητος, ατρόμητος, άφοβος.

297 – 300.  Ἔχιδναν,ἥμισυ μὲν νύμφην ἑλικώπιδα καλλιπάρηον,
ἥμισυ δ᾽ αὖτε πέλωρον ὄφιν δεινόν τε μέγαν τε,

Η Έχιδνα που ήταν μισή Νύμφη πανέμορφη, με μάτια σπινθηροβόλα που έλαμπαν. Το άλλο της μισό ήταν φίδι δεινό,  μεγάλο, ωμοφάγο.

300. αἰόλον ὠμηστήν.

ἑλίκ-ωψ, -ωπος,  ἑλικῶπις, -ιδος, αυτός που έχει ζωηρά και έξυπνα μάτια.

αἰόλος, -η, -ον, αυτός που κινείται με ταχύτητα, αυτός που αναπηδά, σπαρταρά. Λέγεται για φίδια, σφήκες. Στίχος 300.

Ωμ-ηστής,  (<ὠμός, ἐσθίω), αυτός που τρώει ωμό κρέας, ωμοφάγος, Ἔχιδνα ὠμηστής, εδώ  στη Θεογονία του Ησιόδου, στίχος 300.  Χρησιμοποιείται ως ένδειξη αγριότητας και θηριωδίας.

304. Λυγρή Έχιδνα. Λυγρή, λυγρά:   ολέθρια, πένθιμη, άθλια, καταστροφική, αποτρόπαια..

305. (Η Έχιδνα ήταν) αθάνατος νύμφη καὶ ἀγήραος ἤματα πάντα. Ήταν αθάνατη Νύμφη, αγέραστη για όλες της τις ημέρες.

306 – 307. τῇ δὲ Τυφάονά φασι μιγήμεναι ἐν φιλότητι
δεινόν θ᾽ ὑβριστήν τ᾽ ἄνομόν. Για τον Τυφώνα: Δεινός, υβριστής και άνομος.

307. ἑλικώπιδι κούρῃ· Με απαστράπτοντα, φλογερά μάτια. Για την Έχιδνα.

310. Για τον Κέρβερο: δεύτερον αὖτις ἔτικτεν ἀμήχανον, οὔ τι φατειόν,
Κέρβερον ὠμηστήν, Ἀίδεω κύνα χαλκεόφωνον,
πεντηκοντακέφαλον, ἀναιδέα τε κρατερόν τε·
έπειτα ( η Έχιδνα γέννησε) τον χαλκόφωνο, ωμοφάγο, ακαταμάχητο και πανίσχυρο  σκύλο του Άδη με τα πενήντα κεφάλια.

314. θεὰ λευκώλενος Ἥρη. Η λευκοχέρα θεά Ήρα.

317. ἀρηιφίλῳ Ἰολάῳ. Ο φίλος του Άρη, ο Ιόλαος.

319. Χίμαιραν  πνέουσαν ἀμαιμάκετον πῦρ. Τη Χίμαιρα που πνέει ακατανίκητη φωτιά.

(ἀμαιμάκετος, -η, -ον ασυναγώνιστος, ακατανίκητος,  δυνατός, ισχυρός, ακατάβλητος).

320. δεινήν τε μεγάλην τε ποδώκεά τε κρατερήν τε. Για τη Χίμαιρα με τα τρία κεφάλια.

Σημείωση:

Τα ονόματα των 50 Νηρηίδων στη Θεογονία του Ησιόδου  αναφέρονται στις πολλές υποστάσεις  και ιδιότητες της πολυσήμαντης θάλασσας: Η θάλασσα συνδέει τα διάφορα μέρη ως τεράστια οδός, δίνει τροφή, πολλές ευεργεσίες και πλούτη  στους ανθρώπους,  εμπνέει τους καλλιτέχνες, είναι γαλήνια ή τρικυμισμένη, με πολλά χρώματα  (κυριαρχεί το μπλε), βαθιά ή ανάβαθη, ζεστή ή κρύα, φιλική ή εχθρική.

 Όπως είπε ο Περικλής τον 5ο αιώνα π.Χ. «Μέγα το της θαλάσσης κράτος».

Ο Αισχύλος στον Προμηθέα Δεσμώτη έγραψε: Ποντίων τε κυμάτων ανήριθμον γέλασμα. Το αναρίθμητο λίκνισμα των κυμάτων της θάλασσας.

Και ο κυνικός φιλόσοφος Σεκούνδος ο Σιωπηλός τον 2ο αιώνα μ. Χ. Τι εστι Ωκεανός; Κόσμου εναγκάλισμα, θαλάσσιον στεφάνωμα, αλμυρός δεσμός, ατλαντικός ζωστήρ, πάσης φύσεως περίδρομος, οικουμένης κάτοχος

1*. Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2*. Στους αγαπημένος: Ιωάννα – Μαρίνα, Ειρήνη, Κωνσταντίνο, Χαράλαμπο, Νικόλα.