Ποιος θα το φανταζόταν αυτό;

Ολόγυμνος, ψάχνω να βρω την κατασκήνωση εκείνων, που δεν έχουν επιθυμίες.

Κουίντος Οράτιος Φλάκος

Κάποιες φορές το ρεπορτάζ ακόμα και στις πιο ανύποπτες στιγμές, όταν δηλαδή δεν “τρέχει κάτι σοβαρό”, επιτρέπει την εξαγωγή ευρύτερων συμπερασμάτων με μεγάλη ουσία…

Διχασμένοι είναι, λέει, στο ΠΑΣΟΚ γύρω από τη στάση που πρέπει να κρατήσουν απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ, αν δηλαδή θα κάνουν “εξ αριστερών” κριτική ή “από τα δεξιά”.

Λογικός ένας τέτοιος προβληματισμός, αλλά ενδέχεται το πραγματικό ζήτημα να είναι κάπου αλλού, κι όχι στη ρητορική του κόμματος κατά τη διάρκεια των “αντιπολιτευτικών του καθηκόντων”…

Πρώτα από όλα, το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στη δύσκολη θέση να πρέπει να παράγει αντιπολίτευση, όταν -εκ των πραγμάτων- υπάρχουν ήδη δύο δεδομένα.

▶ Το ένα είναι πως πριν τις εκλογές “για να μην καταστραφεί η χώρα” ψήφισε στη Βουλή το νέο μνημόνιο. Το να επιλέγει κάποιος -μετά βδελυγμίας μάλιστα…- να μείνει σε μια συγκεκριμένη περιοχή για την οποία έχει βάλει ο ίδιος παρελθοντικά το χέρι του για τη μορφή που πήρε (με τον οποιονδήποτε τρόπο…), δεν σημαίνει πως μετά -επειδή κατακεραυνώνει την ηχορύπανση, την κίνηση, την έλλειψη πρασίνου- πως μπορεί κάποιος άλλος να μελετήσει χωρίς έντονες ενστάσεις τις αιτιάσεις του…

Σήμερα, το ΠΑΣΟΚ δεν είναι καν αξιωματική αντιπολίτευση, δεν είναι καν στην κυβέρνηση (κάτι που είναι πολύ πιο εφικτό -λόγω των συνεργασιών- από το να επανέλθει κάποτε στη δεύτερη θέση των εκλογικών προτιμήσεων…), και ψάχνει να βρει τι του ταιριάζει καλύτερα. Να διαμορφώσει τις νέες επιθυμίες του: να παραμείνει αντιπολίτευση (για να καρπωθεί μελλοντικά τη σύνεση της υπομονετικότητας), ή να ξαναμπεί σύντομα σε κυβέρνηση.

Ποιος θα το φανταζόταν αυτό (πχ, τον Φεβρουάριο του 2010);

▶ Το δεύτερο -παρεμφερές- δεδομένο είναι πως είναι παραδοσιακά δυσαρμονικό -όντας στην αντιπολίτευση- να συμβαδίζεις με την κεντρική ιδέα των επιλογών ενός κυβερνητικού σχήματος.

Γιατί πολύ απλά, τότε, εύλογα θα γυρίσει κάποιος και θα σου πει γιατί δεν συμμετέχεις κατευθείαν στην κυβέρνηση, “να τελειώνουμε”… Άρα, εφόσον εξαρχής επιλέγεις να μη συμμετέχεις σε μια κυβέρνηση, δεν μπορείς μετά να στέκεσαι με κλείσιμο του ματιού “δίπλα” της…

Επομένως, στην πράξη το ΠΑΣΟΚ διαλέγει να ακολουθήσει μια αντιφατική και ολίγον τι “παρανοϊκή στάση”, μάλλον “παίζοντας τα ρέστα” του σε κάτι συγκεκριμένο.

Θεωρεί πως εφόσον ο ΣΥΡΙΖΑ είναι υποχρεωμένος να ασκήσει συγκεκριμένη (σκληρή) πολιτική, δεν το βολεύει -προς το παρόν τουλάχιστον- να συμπορευθεί, και ψάχνει να βρει την πολιτική χροιά της ενεστωτικής κριτικής (όπως προείπαμε στην αρχή)…

Αν αργότερα, θέτουμε το ζητούμενο, για τον οποιονδήποτε λόγο ο Αλέξης Τσίπρας χρειαστεί έξτρα κοινοβουλευτική στήριξη για να προωθήσει εξαναγκαστικούς κυβερνητικούς σχεδιασμούς που “σκαλώνουν” σε πλείστες αντιδράσεις, τότε το ΠΑΣΟΚ θα σπεύσει ενδεχομενικά -έχοντας απαλλαγεί από κάθε σχετικό βάρος- να βοηθήσει;

Γιατί, θα μπορεί για πολλοστή φορά να ισχυριστεί πως συμμετέχει σε μια κυβέρνηση που εφαρμόζει -μεν- αντιλαϊκή πολιτική για να σώσει -δε-τη χώρα.

Γιατί “έτσι πρέπει να γίνει”, χωρίς το ίδιο “να συμφωνεί με τα μέτρα που εφαρμόζονται”… Να ήταν η πρώτη φορά που κάποιος στηρίζει κάτι με το οποίο δεν συμφωνεί…

Στο σημείο αυτό οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε πως όλα τα παραπάνω αποτελούν απλές σκέψεις επί χάρτου. Μπορεί να γίνουν πραγματικότητα, μπορεί και όχι.

Μπορεί, για παράδειγμα, να εφαρμοστούν από την Ένωση Κεντρώων ή από το Ποτάμι, κι όχι από το ΠΑΣΟΚ… Δεν είναι κακό να τις καταγράψουμε, απαλλασσόμενοι από λογικές προβλέψεων ή υπόκρυφων μηνυμάτων κάθε διαλογής.

Στην τελική, οτιδήποτε είναι να γίνει, θα γίνει. Το μόνο σίγουρο είναι πως πια το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένα κόμμα που μπορεί να παράγει συλλογικά οράματα ουσιαστικών μετασχηματισμών, που να εμπνέει και να καταθέτει -προς επεξεργασία από πλατιές λαϊκές μάζες- σχέδια με απήχηση…

Παραπέμπει η όλη ιδιοσυστασία του, κατά πώς φαίνεται, σε ένα είδος “χειροτεχνισμού” που παλεύει για την επιβίωση του και το είδος της συμμετοχής του στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό.

Αφού έχει ξεκαθαρίσει -προς κάθε κατεύθυνση- πως δεν θέλει επουδενί να παλέψει για ουσιαστική αντιστροφή των κυριαρχικών όρων των σύγχρονων καιρών και των βασικών προτεραιοτήτων των αρχουσών τάξεων της Ελλάδας και της Ευρώπης, παρότι αυτές δεν δίστασαν να το ρίξουν στο “λάκκο των λεόντων”…

Το σύνολο των κομμάτων που πετυχαίνουν την είσοδο τους στη Βουλή, όλο αυτό το διάστημα αναγκάζονται να υιοθετήσουν έκτακτες τακτικές. Παρότι για τα περισσότερα η στρατηγική ήταν μια και μοναδική, η διατήρηση της χώρας στην Ευρωζώνη. Άσχετα, αν αποκαλύφθηκε αυτό μέσα στο πέρασμα του χρόνου για ορισμένα από αυτά…

Το ζήτημα είναι να αναζητήσουμε ποιοι βγήκαν κερδισμένοι. Το προφανές είναι πως ο μεγάλος κερδισμένος, να μας επιτραπεί να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη λέξη όταν αναφερόμαστε σε συνθήκες πρωτόγνωρες για τα ελληνική δεδομένα και τους κατοίκους του ταλαιπωρημένου αυτού γεωγραφικού χώρου, είναι ο ΣΥΡΙΖΑ για τον πιο ευνόητο και απλό συνάμα λόγο.

Ποιος θα έλεγε -στις αρχές του αιώνα που διανύουμε- σε κάποιον σοβαρό άνθρωπο ότι η Αριστερά θα είναι κάποια μέρα το πρώτο κόμμα στην Ελλάδα (με ποσοστά πάνω από το 35%), και δεν θα του απαντούσε ο δέκτης “να, μια ωραία ιδέα για μυθιστόρημα”.

Αν και δύσκολα να τον χρηματοδοτούσε κάποιος εκδότης… Άκόμα και αυτοί που θα ισχυρίζονταν πως τους άρεσε η ιδέα, δύσκολα να απέφευγαν να χασκογελάσουν όταν θα έμεναν μόνοι τους και θα θυμούνταν ξανά τη συγκεκριμένη αποστροφή… 

Χρησιμοποιήσαμε επίτηδες ως χρονικό σημείο την αρχή του 21ου αιώνα, γιατί τα πρώτα χρόνια εγκαθίδρυσης του σημιτικού “εκσυγχρονισμού” δεν ήταν λίγοι εκείνοι μέσα στον Συνασπισμό που καλοέβλεπαν μια σύμπραξη Κεντροαριστεράς και Αριστεράς.

Σήμερα, η Αριστερά -να μας επιτραπεί να το πούμε λίγο “αγοραία”- κάνει το κύριο “κουμάντο” και η Κεντροαριστερά ψάχνεται να δει αν θέλει (αν τη βολεύει, για την ακρίβεια…) τη σύμπραξη. Ποιος θα το φανταζόταν αυτό (πχ, τον Ιανουάριο του 1996);

ΥΓ. Όταν έχεις στην κατοχή σου ένα χωράφι και μέσα σε αυτό μετά από ένα χρονικό διάστημα μόνος σου χτίσεις ένα πέτρινο τείχος, είναι καλύτερα να κλείσεις εσύ ο ίδιος την αυλόπορτα.

Γιατί, όποιος επιχειρήσει να μπει μέσα θα φάει τα μούτρα του στο τείχος, αν επιχειρήσει να διαβεί και να φτάσει στο τελευταίο σημείο του χωραφιού. Τότες, υπάρχουν δύο τινά. Ή θα εκνευριστεί ο “νεοεισαγόμενος” και θα “βάλει φουρνέλο” (δυστυχώς θα χαρακτηριστεί εκδικητικός και κακεντρεχής, αλλά θα έχει και να αντιμετωπίσει τις πολύπλευρες συνέπειες της πράξης του) ή θα χτίσει και αυτός ένα δικό του τείχος -αν προλάβει…- έτσι ώστε να παγιώσει την ιδιοτελή και σφετεριστική από την πλευρά του κατοχή ξένης ιδιοκτησίας.

Το πιθανότερο είναι πως θα προκαλέσει την αντίδραση του ιδιοκτήτη. Στην περίπτωση που αυτός επιλέξει -για τους δικούς του λόγους- να μην αντιδράσει, θα παγιωθούν δύο τείχη μέσα σε ένα χωράφι, στο οποίο θα μπαίνει μονάχα ο εκλεκτός κόσμος του δεύτερου τείχους (λόγω ευκολίας πρόσβασης από τη μια και μοναδική είσοδο), χωρίς καμία δυνατότητα έξτρα μετακίνησης.

Αυτό το ξέρει ο ιδιοκτήτης, για αυτό το λόγο έχει φροντίσει να ανοίξει ήδη αρκετές διεξόδους διαφυγής… Αν, δε, επιλεγεί και από τους δύο “εμπλεκόμενους” η τακτική του “φουρνέλου”, στο τέλος θα λαβωθούν και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές και το χωράφι θα το χαίρονται τρίτοι, ή απλώς θα το διαχειρίζονται και οι δύο τόσο που να μη μπορούν να ανταποκριθούν στους αρχικούς στόχους τους…

Για αυτό, ή “καταργούμε εντελώς τα τείχη και τις ιδιοκτησίες”, ή απλά δεν μπαίνουμε καν σε ξένα χωράφια. Τόσο απλά… Τυχόν συνειρμοί με τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα αποτελούν συμπτώσεις (sic)…