Θεοδώρα Σταθούλια*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Οι ισχυρές δυνάμεις που καθοδήγησαν την παγκόσμια μεταμόρφωση που ξεκίνησε στις αρχές του 1990 αναδιαμορφώνουν τον κόσμο όλο και πιο έντονα και γρήγορα. Ο κόσμος γίνεται όλο και πιο σύνθετος, πιο δύσκολος και πιο ανασφαλής.(1)

Με αυτήν την εκτίμηση το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ανάλυσης και Πολιτικής Στρατηγικής (ESPAS) αρχίζει την εκτελεστική περίληψη της έκθεσής του για την αξιολόγηση του «πολυκεντρικού κόσμου» και των παγκόσμιων τάσεων προς το 2030.

Ανάμεσα στις πέντε παγκόσμιες τάσεις στον κόσμο αναφέρονται η γήρανση της ανθρώπινης φυλής, με πλουσιότερη όμως τη μεσαία τάξη και με διεύρυνση των ανισοτήτων, με το οικονομικό βάρος και την πολιτική εξουσία να μετατοπίζονται στην Ασία και την τεχνολογική επανάσταση να μετασχηματίζει όλες τις πτυχές της ζωής.

Η διαχείριση της σπανιότητας των πόρων γίνεται ολοένα και πιο μεγάλη πρόκληση, με την αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας και τη μετατόπιση στα πρότυπα παραγωγής.

Οι «ισχυρές δυνάμεις» των αρχών του 1990 τώρα συμμετέχουν σε συνέδρια με κύριο ομιλητή τον ιδρυτή της τεράστιας κινέζικης εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου Alibaba, σε συνεδριακούς χώρους του ιστορικού ξενοδοχείου «Waldorf Astoria». Το «Waldorf Astoria», που άνοιξε το 1931, στη μέση της μεγάλης οικονομικής ύφεσης, με ομιλία του ίδιου του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Χ. Χούβερ είχε θεωρηθεί τότε η «απόδειξη της εμπιστοσύνης και του θάρρους ενός ολόκληρου έθνους».

Σήμερα, το ξενοδοχείο βρίσκεται στην ιδιοκτησία του άνδρα της εγγονής του ισχυρού μεταρρυθμιστή, Κινέζου ηγέτη Ντενγκ Σιαοπίνγκ. Στις μέρες μας, η αδυναμία του Λόγου να υπογραμμίσει και να υποστηρίξει το δραματικά νέο μοιάζει να απαιτεί τη συνδρομή ισχυρών συμβολισμών.

Ετσι, η χρήσιμη σε πολλούς και ευρέως γνωστή φράση του Ντενγκ Σιαοπίνγκ «δεν έχει σημασία αν η γάτα είναι μαύρη ή άσπρη, αρκεί να πιάνει ποντίκια», συνοδεύει νοερά τα χειροκροτήματα των αφεντικών της Wall Street και των διανοούμενων του Μανχάταν, στην υπερφωτισμένη αίθουσα τού υπό κινέζικη ιδιοκτησία «Waldorf». Ο Κινέζος ιδρυτής της Alibaba υπόσχεται να δώσει διέξοδο στις αγωνιζόμενες μικρομεσαίες επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στρέφοντάς τες προς τους 630 εκατομμύρια διαδικτυακούς χρήστες στην Κίνα. (2)

Και η Ευρώπη; Στρέφοντας το βλέμμα μας προς την Ευρώπη δεν μπορούμε παρά να φέρουμε στο επίκεντρο του προβληματισμού τη φράση του Βολτέρου «κάποια μέρα όλα θα είναι καλά, ιδού η ελπίδα μας. Σήμερα όλα είναι καλά, ιδού η ψευδαίσθηση». Η εβδομάδα στο Ε.Κ.: πρόληψη ριζοσπαστικοποίησης, Ιράν, Ουκρανία, τράπεζες. «Τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2015 οι ευρωβουλευτές αποφασίζουν με ψήφισμά τους για την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης νέων Ευρωπαίων στους κύκλους των τζιχαντιστών.

Η Επιτροπή Οικονομικών συζητά για το τραπεζικό σύστημα της Ε.Ε. και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, ενώ η Επιτροπή Εξωτερικών συζητά τη στρατηγική της Ε.Ε. απέναντι στο Ιράν, μετά τη συμφωνία. Τα μέλη της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών ψηφίζουν, τη Δευτέρα, έκθεση για την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης των νέων Ευρωπαίων από τους τζιχαντιστές και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις.

Σημαντικά σημεία του ψηφίσματος είναι η καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης σε σύνδεση με τις φυλακές αλλά και η βελτίωση την ανταλλαγής πληροφοριών. Την ίδια μέρα, η Επιτροπή Οικονομικών συζητά για τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (SSM) με την πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ντανιέλ Νουί. Στόχος του μηχανισμού είναι να διασφαλίσει το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

»Τη στρατηγική της Ε.Ε. μετά τη συμφωνία με το Ιράν συζητά τη Δευτέρα η Επιτροπή Εξωτερικών του Ε.Κ. Την Πέμπτη, αντιπροσωπεία του Ε.Κ. θα βρίσκεται στην Ουκρανία, ως παρατηρητής των τοπικών εκλογών, που θα πραγματοποιηθούν στις 25 Οκτωβρίου σε όλη τη χώρα, εκτός από το Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ.

Οι τρεις φιναλίστ ταινίες για το βραβείο κινηματογράφου LUX 2015, Mediterranea, Mustang και Urok, θα προβληθούν στις μέρες κινηματογράφου LUX σε φεστιβάλ αλλά και σε ειδικές εκδηλώσεις σε όλη την Ε.Ε. Τέλος, οι πολιτικές ομάδες ετοιμάζονται για την ολομέλεια του Στρασβούργου, στις 26 με 29 Οκτωβρίου». Μία εβδομάδα στο Ε.Κ. «Χρησιμοποιούμε τις ίδιες μεθόδους για όλες τις τράπεζες», απαντάει η κ. Νουί σε σχετική ερώτηση ευρωβουλευτή. Ναι, αυτή είναι η Ε.Ε. Εχει τους δικούς της συμβολισμούς. Ασχολείται με όλα τα σημαντικά και ασήμαντα. Με τις ίδιες μεθόδους για όλα τα προβλήματα. «Κάποια μέρα όλα θα είναι καλά, ιδού η ελπίδα μας. Σήμερα όλα είναι καλά, ιδού η ψευδαίσθηση».

(1) Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ανάλυσης και Πολιτικής Στρατηγικής (ESPAS) ξεκίνησε το 2010, όταν ένα πιλοτικό πρόγραμμα ξεκίνησε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο […]. Το αποτέλεσμα ήταν η δημοσίευση της έκθεσης την άνοιξη του 2012 από το Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (EUISS) με τίτλο «Παγκόσμιες Τάσεις 2030 – Πολίτες σε έναν διασυνδεδεμένο και πολυκεντρικό κόσμο» http://europa.eu/espas/pdf/espas-report-2015.pdf

(2) The Economist. 3-9 Οκτ. 2015. The sticky superpower.

* πολιτική επιστήμονας, δρος Επιστήμης της Πληροφορίας