Τέτοιες μέρες πριν από 15 χρόνια «έφυγε» ο φλογερός φεντεραλιστής Μιχάλης Παπαγιαννάκης. Σε χρόνους πρώιμους κήρυττε το πέρασμα από το διακυβερνητικό στο κοινοτικό μοντέλο λειτουργίας της Ε.Ε.· την απομάκρυνση από τους εθνικούς εγωισμούς με το πέρασμα στην ουσιαστική πολιτική ενοποίηση με κοινές ευρωπαϊκές πολιτικές από την οικονομία και την οργάνωση της αγοράς μέχρι την εξωτερική πολιτική και την πολιτική άμυνας και ασφάλειας· την ενίσχυση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου· τη στερέωση της ισότητας στα δικαιώματα και τις ελευθερίες για όλους· την οικολογική εγρήγορση ως αφύπνιση από την αυτοκτονική για την ανθρωπότητα «ανάπτυξη» της απληστίας.
Υπήρξε αναμφίβολα ο πιο ευρωπαϊστής από όλους τους Ελληνες ευρωβουλευτές από ύπαρξης του θεσμού. Παρήγαγε πολιτικό λόγο μακριά από στερεότυπα και κάθε είδους δουλείες, με γνήσια ευρωπαϊκούς ορίζοντες. Η ζωή τον δικαίωσε ακόμα και στις πιο ακραίες, αιρετικές κι αντισυμβατικές του θέσεις.
Σε λίγες μέρες οι Ευρωπαίοι πολίτες καλούμαστε να αναδείξουμε το μόνο άμεσα αντιπροσωπευτικό κοινοτικό όργανο, το Ευρωκοινοβούλιο που θα κληθεί να απαντήσει σε πρωτόγνωρες προκλήσεις και να συνδιαμορφώσει τις ζωές και το μέλλον μισού δισεκατομμυρίου Ευρωπαίων πολιτών.
Στο διεθνές περιβάλλον των μεγα- και πολυ-κρίσεων (κλιματικής, γεωπολιτικής, οικονομικής-κοινωνικής, προσφυγικής κ.λπ.), το παραδοσιακά προοδευτικό Ευρωκοινοβούλιο, όπως όλα δείχνουν, θα έχει την ισχυρότερη μέχρι σήμερα εκπροσώπηση της ποικίλης Ακροδεξιάς. Από νεοφασίστες (περισσότερο ή λιγότερο φτιασιδωμένους) μέχρι τους κάθε λογής εθνολαϊκιστές, «ψεκασμένους» και ευρωαρνητές. Ας σημειώσουμε εδώ πως η νέα κοινή τους τακτική, μετά το τόσο επώδυνο για τους Βρετανούς «Brexit», δεν είναι η έξοδος από την Ε.Ε., αλλά η πολιτική απονεύρωσή της και απομείωσή της ως μιας αποκλειστικά κοινής αγοράς, με τη μεταφορά κάθε άλλης αρμοδιότητας και πολιτικής στα πλαίσια της εθνικής κυριαρχίας κάθε κράτους-μέλους.
Στη νέα του θητεία το Ευρωκοινοβούλιο θα κληθεί να ασκήσει πίεση τόσο προς την Επιτροπή όσο και προς το Συμβούλιο, για τη μείωση του δημοκρατικού ελλείμματος στη λειτουργία της Ενωσης αλλά και για θεσμικές αλλαγές ώστε να αντιμετωπιστεί η κρίση ικανότητας και η αναποτελεσματικότητα που απαξιώνουν την Ενωση στη συνείδηση των πολιτών. Εκκρεμεί εξάλλου η δέσμευσή του μετά την ελπιδοφόρα συμμετοχική «Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης», για την προώθηση σύγκλησης συνέλευσης για την ενεργοποίηση της διαδικασίας αναθεώρησης των Συνθηκών. Οσο κι αν φαίνεται παράδοξο, η μόνη απάντηση στην κρίση αξιοπιστίας της Ενωσης είναι περισσότερη Ευρώπη. Και η αναθεώρηση αυτή είναι αναγκαία για την ουσιαστική εμβάθυνσή της.
Θέματα όπως: η κατάργηση της ομοφωνίας στο Συμβούλιο, η εξέλιξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας σε Μόνιμο Μηχανισμό Αντιμετώπισης Κρίσεων, η προώθηση μιας Ενωσης Υγείας, η εκ βάθρων αναθεώρηση της ΚΑΠ, η θωράκιση του κράτους δικαίου, η πράσινη μετάβαση, η διαχείριση του Προσφυγικού-Μεταναστευτικού και βεβαίως του πολέμου στην Ευρώπη αλλά και η πολιτική ασφάλειας και άμυνας με πιθανή την εκλογή Τραμπ στις ΗΠΑ, θα δοκιμάσουν τη συγκρότηση, τις ικανότητες, τις γνώσεις, την επάρκεια και τη σοβαρότητα των νέων εκπροσώπων των Ευρωπαίων πολιτών στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Το χυδαία ψηφοθηρικό σύστημα εκλογής ευρωβουλευτών, με τη χώρα ολόκληρη ως μια ενιαία εκλογική περιφέρεια που μαζεύει ψηφαλάκια για το κόμμα και στέλνει στο Ευρωκοινοβούλιο τους γνωστούς στο ευρύ κοινό, αλλά όχι τους γνώστες των ευρωπαϊκών θεμάτων, καταδικάζει τη χώρα σε ρόλο παρατηρητή και όχι παράγοντα συμμετοχής στη διαμόρφωση των εξελίξεων που μας αφορούν.
Οι Ελληνες ψηφοφόροι έχοντας την εμπειρία της σύνθεσης της ελληνικής αντιπροσωπείας στις δύο προηγούμενες περιόδους, οπότε και ισχύει αυτό το εκλογικό σύστημα, ας «σταυρώσουν» αυτή τη φορά με πολιτικά και αξιοκρατικά κριτήρια αυτούς/ές που μπορούν να κάνουν τη δουλειά και όχι αυτούς που μπαίνουν σπίτι τους συχνότερα μέσω τηλεόρασης ή TikTok. Οσο για την αποχή, το κενό που αφήνεις πληρούται συνήθως με ό,τι θα ήθελες να αποφύγεις περισσότερο!
* Μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., πρώην βουλευτής Ηρακλείου και ευρωβουλευτής
