Με όρους πραγματικής οικονομίας…

«Είναι καλύτερο να έχεις ένα σταθερό εισόδημα από το να είσαι υπέροχος» (Oscar Wilde)

Mέρες που είναι και οι ατομικοί και οικογενειακοί προϋπολογισμοί έρχονται στο προσκήνιο. Eξαναγκαστικά. Και γιατί πρέπει να δει ο καθένας τι περισσεύει για να εναρμονιστεί με το εορταστικό πνεύμα και γιατί ξεκινάει ένα νέο έτος. Σε κάθε περίπτωση, και κατά αναλογία, και τα κράτη κάπως έτσι λειτουργούν. Ειδικά το ελληνικό κράτος, που ανάμεσα στην επενδυτική βαθμίδα και το ντόρο για τη δρομολογημένη ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, «τοποθέτησε» και τον προϋπολογισμό του για το νέο έτος. Ένας προϋπολογισμός με σαφείς κατευθύνσεις και ανάλογο ταξικό προσανατολισμό, που προσπαθεί να παλαντζάρει ανάμεσα στις οδηγίες-δεσμεύσεις που προέρχονται από τα τεχνοεπιστημονικά ιερατεία της Ε.Ε., την ιδεολογική κατεύθυνση του κυβερνώντος κόμματος, αλλά και από την ιδιαίτερη τεχνοτροπία των ανθρώπων που ασκούν την εξουσία από θεσμικές θέσεις.

Δηλαδή, συνυπάρχουν οι «υποχρεωτικές» (στους καιρούς μας…) επιθυμίες για εύρυθμη, δηλαδή αποδοτική λειτουργία του σύγχρονου καπιταλισμού μέσα σε συνθήκες της μέγιστης επιτρεπτής κοινωνικής νηνεμίας, με την εξυπηρέτηση των συμφερόντων μικρού τμήματος της ελίτ, αλλά και με την «ακαταμάχητη» έλξη προς κάθε είδους αρπαχτές… Γιατί ο παρασιτισμός μπορεί να κρύβεται ακόμα και πίσω από τα πιο γυαλιστερά πρόσωπα και τα πιο ακριβά κοστούμια… Μία κατάσταση που διαιωνίζεται όχι μόνο εξαιτίας της νεοδημοκρατικής διακυβέρνησης, αλλά και όλων των υπολοίπων που δεν μπορούν να αποτελέσουν ουσιαστικό φραγμό σε κάποιες επιδιώξεις. Πλέον έχει έρθει η ώρα να αφήσουμε το έξω και να κοιτάξουμε αποκλειστικά και μόνο στο μέσα μας. Ο «αντιμητσοτακισμός» δεν απέδωσε όσα περίμεναν οι κάθε λογής εκφραστές του. Στο 2024 κι ύστερα, βασική προμετωπίδα θα πρέπει να είναι η ανάδειξη και η πειστικότητα ενός άλλου μοντέλου. Που βάζει στο παιχνίδι της πραγματικής παραγωγικότητας και άλλες κοινωνικές τάξεις και ομάδες, σε συνδυασμό με την αύξηση της κοινωνικής διεκδικητικότητας για εκείνους που αποτελούν εδώ και χρόνια τα μόνιμα θύματα κάποιων στοχεύσεων. Όσο απαραίτητος είναι ο ιδρώτας στη δουλειά, άλλο τόσο χρειάζεται και ο ιδρώτας του αγώνα…

Η οικονομία από τα λίγα που καταλαβαίνω είναι και παρελθόν, και παρόν, και μέλλον. Στην πολιτική, συνήθως, οι περισσότεροι μένουμε προσκολλημένοι στο παρελθόν και προσπαθούμε να καταλάβουμε το παρόν. Το μέλλον, όσο και να το επικαλούμαστε, παραμένει κάτι άγνωστο και κυρίως ανάγεται στη σφαίρα του ευκταίου σε θεωρητικό επίπεδο. Στην οικονομία, όμως, πρέπει να μαθαίνεις από τα λάθη του χτες και να μην επαναπαύεσαι. Και πρέπει να λειτουργείς άμεσα στο παρόν, αλλά και να οσμίζεσαι και έγκαιρα, και όσο πιο εύστοχα μπορείς, το μέλλον. Φυσικά αυτά θα πρέπει να γίνονται και στην πολιτική, και σε κάθε άλλο τομέα της ζωής, αλλά η οικονομία είναι κατά βάση εφαρμοσμένη πρακτική και νόηση, ενώ η πολιτική παραπέμπει κυρίως σε διανοητική διαχείριση και επικοινωνιακά χαρίσματα.

Οι κυβερνήσεις, τα κόμματα, έχουν στοχεύσεις, προτεραιότητες, ταξικές «συμπάθειες». Όμως, η επιχειρηματικότητα ως η μηχανή παραγωγής πλούτου τίθεται εκ των πραγμάτων στο επίκεντρο. Το ποιος την ασκεί είναι ένα καλό ζητούμενο και πλέον σιγά σιγά αναδύεται μία διαφορετική προσέγγιση που να φέρνει ως πρακτική ανάγκη κάτι διαφορετικό από το νεοφιλελεύθερο μοντέλο και τις μονοπωλιακές εκδοχές του. Και μάλιστα με όρους πραγματικής οικονομίας. Και όχι κερδοσκοπικών παραεργασιών. Οι συνθήκες, όμως, παντού είναι δύσκολες και οι πιέσεις ασφυκτικές. Η άμεση ανάγκη για σταθερή και μακροπρόθεσμη προσαρμογή στα δεδομένα της ραγδαίας και ίσως και ανεξέλεγκτης τεχνολογικής επέλασης, η ενσωμάτωση των όρων που βάζει στο τραπέζι -με βίαιο και επιτακτικό τρόπο- η κλιματική κρίση, ο σκληρός (ενίοτε και απάνθρωπος) ανταγωνισμός των βασικών γεωστρατηγικών στρατοπέδων (ως αντανάκλαση διαφορετικών μοντέλων προσέγγισης της οικονομικής δραστηριότητας), το αντιφατικό μείγμα συνύπαρξης της επιβίωσης και του όποιου σύγχρονου περιεχομένου της έννοιας ποιότητα ζωής, είναι τα μεγάλα ζητούμενα των καιρών. Πρέπει όλοι να δώσουμε τις απαντήσεις μας…

ΥΓ. Η συνεχής τάση των εργοδοτικών κέντρων για μείωση του εργασιακού κόστους οδηγεί σε διολίσθηση το βιοτικό επίπεδο μεγάλου αριθμού ανθρώπων. Ήρθε η ώρα και αυτοί να ενεργοποιηθούν, να συντονίσουν τις κινήσεις τους και να αποκτήσουν ξεκάθαρο ιδεολογικό πρόσημο -αριστερής κοπής- πριν να είναι αργά… Η αβεβαιότητα για το άμεσο μέλλον είναι κυρίαρχη, ενώ δεσπόζει ταυτόχρονα η «αιματηρή» μάχη με τα ενεστωτικά «θηρία» (την ίδια ώρα που το παρελθόν αποτελεί εδώ και χρόνια μία μακρινή ανάμνηση). Πώς αντιμετωπίζονται όλα αυτά; Μα, με το να αφήσουμε στην άκρη τις μεμψιμοιρίες και τις αδράνειες, να επανακτήσουμε τον αυτοσεβασμό μας και να παλέψουμε για μία παραγωγική διαδικασία προς όφελος των πολλών και όχι των λίγων… Για μία πολιτική κατεύθυνση που θα μετατρέψει την οικονομία σε κοινωνικά ωφέλιμη πρακτική και όχι σε μέσο επιβολής κάποιων ολιγαρχιών στην πλειοψηφία. Μοιάζουν κάπως γενικόλογα όλα αυτά, αλλά όλοι αναγνωρίζουμε τις ταξικές και κοινωνικές ανάγκες που προκύπτουν μπροστά μας και περιγράφουν την καθημερινότητά μας… Επομένως…