Η Κροατία στον σκληρό πυρήνα

Σε άλλες εποχές η ταυτόχρονη ένταξη μιας χώρας στην ευρωζώνη και στη ζώνη Σένγκεν τριάντα δύο χρόνια μετά την ανεξαρτησία της θα νομιμοποιούσε επιπλέον αισιοδοξία για την προοπτική εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Σήμερα η ένταξη της Κροατίας σε ΟΝΕ και Σένγκεν, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα Suddeutsche Zeitung, δεν επιτρέπει να τη θεωρήσουμε ως επιβεβαίωση ότι η δυναμική της διεύρυνσης και της εμβάθυνσης της Ε.Ε. των 27 είναι ζωντανή.

Σήμερα στην Ε.Ε. των 27 υπάρχουν πέντε χώρες που δεν προβληματίζονται καν για την ενδεχόμενη ένταξή τους στην ευρωζώνη.

Είναι η Σουηδία, η Δανία, η Ουγγαρία, η Πολωνία και η Τσεχία, οι οποίες, σε πλήρη αντίστιξη με την Κροατία που εργάστηκε σκληρά για τη διπλή ένταξη, προφανώς εκτιμούν την ένταξή τους στην ΟΝΕ ως δυσανάλογου κόστους σε σχέση με τα προσδοκώμενα κέρδη.

Συμμετρικά και πιο συγκεκριμένα στα Βαλκάνια η Ρουμανία, η Βουλγαρία, το Μαυροβούνιο, η Βοσνία- Ερζεγοβίνη, η Βόρεια Μακεδονία, το Κόσοβο και η Αλβανία έχουν στόχο την ένταξη σε ΟΝΕ-Σένγκεν ως διασφάλιση ότι δεν θα βρεθούν σταδιακά να ανήκουν σε μια δεύτερη ευρωπαϊκή ταχύτητα.

Οι αδημονούντες στον προθάλαμο της ευρωζώνης-Σένγκεν Ευρωπαίοι εταίροι έχουν πλήρη επίγνωση ότι η ένταξη στην ΟΝΕ θα σημάνει το τρίτο κατά σειρά σοκ προσαρμογής τους μετά την πτώση του Τείχους το 1989.

Οταν στη δεκαετία του 1980 οι χώρες του Νότου -Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία- εντάχτηκαν στην τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα, μεγάλης κλίμακας κοινοτικές χρηματοδοτήσεις δημιούργησαν τις προϋποθέσεις μιας ήπιας προσαρμογής.

Είναι φανερό ότι δεκαπέντε χρόνια ακινησίας στην εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης έχουν αλλοιώσει την εικόνα και την ελκτική δύναμη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Σε ό,τι αφορά τα καθ’ ημάς είναι σαφές ότι δεν υπάρχει πια η αίγλη της ευρωπαϊκής ενοποίησης, η οποία στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ήταν μια έξοδος κινδύνου για τον απεγκλωβισμό των Βαλκανίων από τον αναθεωρητικό και αλυτρωτικό εθνικισμό του παρελθόντος.

Αν υπάρχει κάποιο μήνυμα στην ευρωπαϊκή αναβάθμιση της Κροατίας είναι ότι τα όρια του σκληρού πυρήνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στα Βαλκάνια συμπίπτουν πλέον με μια διαχωριστική γραμμή που είναι η ίδια που χώριζε το Ανατολικό και Δυτικό Ρωμαϊκό Κράτος και την Αυστριακή από την Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά και τον ανατολικό με τον δυτικό πολιτισμό σύμφωνα με τον Χάντιγκτον, που στη «Σύγκρουση των Πολιτισμών» δημοσιεύει και σχετικό χάρτη.