Η πρόσφατη έκθεση του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ δίνει αρκετά στοιχεία που αποτυπώνουν την υφιστάμενη αλλά και την αναμενόμενη κατάσταση στον χώρο της πολύ μικρής και μικρής επιχειρηματικότητας.
Καταρχάς πρέπει να αναφέρουμε ότι η έκθεση αφορά τους 6 βασικούς κλάδους της ΜΜΕ, δηλαδή Μεταποίηση, Κατασκευές, Εμπόριο, Καταλύματα-Εστίαση, Διαχείριση Ακινήτων, Επαγγέλματα Επιστημονικά-Τεχνικά. Αναφορά γίνεται στο πλήθος των περίπου 450.000 ενεργών πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων με προσωπικό και περίπου 400.000 χωρίς προσωπικό, όπου σχεδόν το 50% δηλώνουν ως έδρα την οικία τους. Πάνω από 130.000 από αυτούς είναι οι λεγόμενοι «μπλοκάκηδες».
Ξεχωρίζουμε τρία βασικά στοιχεία που καταγράφονται στην έκθεση και ορίζουν το αίτημα μιας άμεσης, πλήρους και προσεγγίσιμης πρότασης στη βάση των αναγκών που διαμορφώνονται. Αναγκών, τόσο για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα όσο και, κυρίως, για την αναδιανομή του πλούτου στην ελληνική οικονομία σε όφελος της κοινωνίας των πολλών.
1. Μείωση του κύκλου εργασιών σχεδόν στο 50% των ΜΜΕ στο α’ εξάμηνο του 2022 σε σχέση με αυτόν του 2021 που και αυτός με τη σειρά του ήταν μειωμένος σε σχέση με τον κύκλο εργασιών του 2020. Σαφής λοιπόν διαπίστωση ότι το 50% των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων βρίσκεται σε απόλυτα πτωτική πορεία. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε περίοδο ανάκαμψης, μετά την υποχώρηση του 2020 λόγω της πανδημίας, πρώτο συμπέρασμα είναι ότι τμήμα των δραστηριοτήτων των ΜΜΕ μεταφέρεται σταδιακά στις μεγάλες και πολύ μεγάλες επιχειρήσεις. Είναι μια ξεκάθαρη πολιτική επιλογή για τη συρρίκνωση της πολύ μικρής και μικρής επιχειρηματικότητας που επανέρχεται μετά την περίοδο 2012-2014.
2. Το ύψος του κύκλου εργασιών των ΜΜΕ, τόσο το 2020 όσο και το 2021, σε ποσοστό 46,8% ήταν κάτω από 50.000 €. Ενδειξη ότι η επιχειρηματικότητα ανάγκης καλά κρατεί στην Ελλάδα και ας έχουν περάσει 7 δεκαετίες από τότε που επιλέχθηκε αυτή σαν η στρατηγική πολιτική επιλογή για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση. Ενα από τα αποτελέσματα αυτής της επιλογής έχει καταγραφεί με απόλυτο τρόπο στη διόγκωση του ιδιωτικού χρέους με ιδιαίτερη έξαρση την τελευταία τριετία. 43 δισ. στα ασφαλιστικά ταμεία, 115 δισ. στην Εφορία και πάνω από 200 δισ. στις τράπεζες.
3. Η συμμετοχή στην απασχόληση των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων είναι πάνω από 47% σε σύνολο 4,2 εκατομμυρίων απασχολούμενων σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Καταγράφεται ότι για το 2022 η αύξηση της απασχόλησης στις ΜΜΕ σε σχέση με το σύνολο της οικονομίας είναι κατά 10% μεγαλύτερη. Η εξειδίκευση των στοιχείων καταγράφει ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο κύκλος εργασιών και ιδιαίτερα όταν αυτός είναι αυξανόμενος σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ανάλογη είναι η αύξηση της απασχόλησης.
Τα τρία παραπάνω στοιχεία μάς δείχνουν ότι ένα σημαντικό μέρος των ΜΜΕ βλέπουν τον τζίρο τους να μειώνεται και μάλιστα σε χαμηλά επίπεδα, με συνέπεια να περιορίζουν τις θέσεις εργασίας, με πιθανότητα πολύ σύντομα να μείνουν εκτός οικονομικού ανταγωνισμού και άρα να κλείσουν.
Βλέποντας, τέλος, τα στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού για το 2023, με προβλεπόμενη ανάπτυξη μόλις 1,8%, πληθωρισμό 5% και αύξηση απασχόλησης μόλις 0,2%, είναι προφανές ότι, και με βάση τα παραπάνω τρία σημαντικά στοιχεία, ένας μεγάλος αριθμός των ΜΜΕ στο άμεσο μέλλον θα βρεθεί σε ακόμη δυσχερέστερη θέση. Τα πλέον πιθανά αποτελέσματα αυτής της προοπτικής είναι:
1. Αύξηση των οφειλών στον ΕΦΚΑ και το Δημόσιο, ακόμη περισσότερο αφού χιλιάδες επιχειρήσεις λόγω έλλειψης ρευστότητας θα αναγκαστούν να περιορίσουν τις πληρωμές τους.
2. Περιορισμός του κύκλου εργασιών των ΜΜΕ, και ιδιαίτερα της μεταποίησης, με όφελος κυρίως των εισαγόμενων αγαθών και διεύρυνση ακόμη περισσότερο του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου.
3. Οριστικό κλείσιμο χιλιάδων επιχειρήσεων αφού η πρόσβαση σε κάθε μορφής χρηματοδότηση είναι εξ αντικειμένου αδύνατη, ενώ ταυτόχρονα οι προσαυξήσεις και τα πρόστιμα των οφειλών τους σε Δημόσιο, ΕΦΚΑ και τράπεζες είναι σχεδόν τοκογλυφικά χωρίς δυνατότητα ρύθμισης ή και διαγραφής.
Υπάρχει τρόπος να αντιμετωπιστεί η διαφαινόμενη νέα βίαιη συρρίκνωση της μικρής επιχειρηματικότητας και η ανακατανομή του πλούτου στα χέρια ολίγων για την αποφυγή της διάρρηξης της κοινωνικής συνοχής;
Προτάσεις γι’ αυτό διατυπώνονται στο δεύτερο μέρος του άρθρου, που θα δημοσιευτεί στο προσεχές φύλλο της «Εφ.Συν.».
*Οικονομολόγος-λογιστής, μέλος του Δ.Σ. της ΓΣΕΒΕΕ
