Η τέλεια κρυψώνα των Ρωμιών, ο Ελύτης και ένα ερώτημα για το μέλλον…

Αδυσώπητη, πράγματι, η «θλίψη των καιρών», κούρνιασε για τα καλά μέσα μας! Τι κι αν εμείς -ξεσκονίζοντας παλιές και πιο νέες ιδέες, γνώσεις και επιτηδευμένες μεθόδους- επιχειρούμε να πιαστούμε απ’ ένα έσχατο, φευ, κράτημα που, τρόπον τινά, θα μας αναγεννήσει και, σαν λαό, θα μας αναπροσανατολίσει εκ νέου.

Αυτή η ίδια θλίψη επιμένει· και, τραχιά και ξιφήρης όπως γίνηκε από το καθημαγμένο «τώρα» του Τόπου (δείτε: τα εξαντλημένα ή και απελπισμένα βλέμματα των ανθρώπων στις ποικίλες ουρές, τη δομική ανημποριά του εγχώριου συστήματος πολιτικών αξιών και τα έωλα διχαστικά διλήμματα που παρεισδύουν ανερυθρίαστα), στοχεύει και βάλλει αδιάκριτα εναντίον μας: μας πληγώνει, μας πνίγει και μας καθηλώνει απελπιστικά μες στο σκοτάδι της.

Οχι, βεβαίως, ότι εμείς οι Ρωμιοί δεν ξέρουμε και δεν γνωρίζουμε από τέτοια φαινόμενα και γεγονότα. Βρίθει η επίσημη, αλλά και η άλλη πολιτική και κοινωνική ιστορία μας από μαρτυρίες ομοφρόνων και ομοαίματων ότι το «σκοτάδι» και γνωστό είναι για τους Ελληνες, αλλά κάποιες φορές και λυτρωτικό, καθώς λειτουργεί ως ο τέλειος κρυψώνας (της εκάστοτε έκπτωσής μας) και ως ακριβή μεριά για ώσμωση, για αυτογνωσία και διόραση.

Μέχρι εδώ όλα καλά. Ομως να∙ τούτη τη φορά, το ίδιο σκοτάδι φαντάζει τόσο διαφορετικό, τόσο αλλότριο με τα «θέλω» και «επιθυμώ» της ψυχής μας, που δεν φαίνεται να οδηγεί σε κανενός είδους αχνόφεγγο ή, έστω, σε άλλες υψιπετείς και στρεβλές εγέρσεις που θα μπορούσαν να αφυπνίσουν και να κινητοποιήσουν μερικώς κάποια από τα περίφημα ιστορικά αντανακλαστικά ή και αρετές μας.

Και ύστερα, είναι και το άλλο: αυτό το σκοτάδι (μέσα από την άβυσσό του) δεν εκπέμπει κανένα μύρος! Εντελώς αντίθετα απ’ τη θελκτική προσδοκία και αναμονή του Ελύτη (για την άβυσσο και το σκοτάδι που, κάποια στιγμή, κατακλύζονται από ένα γιγάντιο μύρος), ετούτο το σκοτάδι ομοιάζει να συνέχεται χωρίς ίχνος αρώματος – χωρίς ίχνος ονείρου και δικαιώματος να αντικρίσουμε ξανά την Ανατολή του ξεχωριστού και ιδιαίτερου «είναι» μας.

Οθεν, είναι προφανές ότι η «ελληνική ψυχή» όχι μόνο έχει μείνει από φαντασιακή πατριωτική αυτενέργεια και δημιουργική βούληση, αλλά, επιπλέον, έχει παγιδευτεί άσχημα μέσα στις ανεπάρκειες των διαφορετικών διαδρομών και ερωτημάτων· που, όσο και αν ομοιάζουν ξένες και αντιφατικές μεταξύ τους, είναι σύμφυτες: είναι το ίδιο κομμάτι από το μεγάλο κομμάτι του συλλογικού εαυτού μας. Αρα, ποιος ξέρει και ποιος ασφαλώς μπορεί να απαντήσει με ενάργεια αν θα τη βγάλουμε (αυτολεξεί) και τούτη τη φορά «δοξαστικά», σαν και τις τόσες άλλες;…

* δημοσιογράφος