Η ανακάλυψη της Αφρικής

Η σύνοδος κορυφής ΗΠΑ-Αφρικής στην Ουάσινγκτον με δεκαεννέα ηγέτες παρόντες πραγματοποιείται στη βαριά σκιά ενός στρατηγικού πανικού που ολοένα και περισσότερο κυριαρχεί στον Λευκό Οίκο και ο οποίος θα μπορούσε να συνοψιστεί στη φράση «Η Κίνα προ των πυλών», για να θυμηθούμε την εμμονή της Ρώμης για την απειλή που ήταν για την παντοδυναμία της η Καρχηδόνα και συνοψιζόταν στη διαπίστωση «Ο Αννίβας προ των πυλών».

Οι ΗΠΑ έχουν στην Αφρική το ίδιο πρόβλημα με την Κίνα που έχουν από τη Βραζιλία μέχρι τον Ειρηνικό αλλά και την Ευρώπη: την ολοένα και μεγαλύτερη ενίσχυση του Πεκίνου ως πρώτου εμπορικού εταίρου και πρόθυμου επενδυτή στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.

Σήμερα η Κίνα είναι ο πρώτος εμπορικός εταίρος της Αφρικής αλλά και της Λατινικής Αμερικής και φαίνεται να διεκδικεί ναυτική βάση στον Ατλαντικό στην Ισημερινή Γουινέα.

Πριν από λίγες μέρες ο Σι Τζινπίνγκ επισκέφθηκε επίσημα τη Σαουδική Αραβία, μια προαναγγελία του αυτονόητου, ότι δηλαδή σε ένα όχι πολύ μακρινό μέλλον η Κίνα θα είναι παρούσα στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν η Ουάσινγκτον μπορεί να διαμορφώσει αντικινεζικές συμμαχίες στα τέσσερα σημεία του πλανήτη, όπως είχε κάνει στη δεκαετία του ’50 ο Τζον Φόστερ Ντάλες, επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επί Αϊζενχάουερ, που μετά το ΝΑΤΟ έστησε το CENTO για τη Μέση Ανατολή και το SEATO για τη Νοτιοανατολική Ασία με κοινό παρονομαστή τη σοβιετική απειλή, μια πολιτική που ονομάστηκε «Pactomania»…

Πέραν της στρατιωτικής τους ισχύος θέλουν και μπορούν οι ΗΠΑ να προβάλλουν στις τέσσερις γωνίες του πλανήτη ως πιο αξιόπιστος εμπορικός εταίρος και επενδυτής από ό,τι η Κίνα;

Η Αφρική είναι εμβληματική περίπτωση μιας περιοχής η οποία μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991 περιέπεσε σε ακραία γεωπολιτική υποτίμηση, με μόνη απειλή για τη Δύση μέχρι το 2011 το καθεστώς Καντάφι, που προσπαθούσε να χτίσει μια δική του ζώνη επιρροής από τη Μεσόγειο μέχρι και την Υποσαχάρια Αφρική.

Η Κίνα είναι προφανές ότι συνεκτιμά όχι μόνον τα οικονομικά κέρδη που θα της αποφέρουν οι συναλλαγές και οι επενδύσεις της στην Αφρική αλλά και την προώθηση των θέσεών της στην παγκόσμια σκακιέρα με μια εμπλοκή μεγάλης κλίμακας και μακράς πνοής.

Μπορούν οι διχασμένες και ολοένα πιο εσωστρεφείς ΗΠΑ να σηκώσουν το γάντι της κινεζικής πρόκλησης;