Η χαμένη ευκαιρία της Αριστεράς στην Ελλάδα

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έδινε τη δυνατότητα στην Αριστερά να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και να πάρει θεωρητικά σημαντικό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις. Ομως κατάφερε να κλοτσήσει την ευκαιρία με αποτέλεσμα να συνεχίσει να βρίσκεται πίσω από τη Ν.Δ. στις επιλογές των πολιτών.

Στην ουκρανική κρίση η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων έχει ένα προφίλ απόψεων που οπωσδήποτε βρίσκεται πλησιέστερα στις κυρίαρχες απόψεις της Αριστεράς παρά στην πολιτική της κυβέρνησης της Ν.Δ. Η αναγνώριση ότι το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ φέρουν επίσης ένα μέρος της ευθύνης για τη σημερινή κρίση, η απόρριψη της αποστολής όπλων στην Ουκρανία, η καταδίκη του οικονομικού εμπάργκο που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ και η Ευρ. Επιτροπή και η επιθυμία για την έναρξη διαπραγματεύσεων που θα οδηγήσουν στην ειρήνευση αποτελούν ορισμένους από τους πυλώνες του προφίλ των απόψεων του Ελληνα πολίτη.

Πρόκειται για ένα προφίλ απόψεων που βρίσκεται πολύ μακριά από την κυβερνητική πολιτική, η οποία ακολουθεί τυφλά τις οδηγίες της Ουάσινγκτον – δηλ. την αποστολή όπλων στην Ουκρανία, την επιβολή οικονομικών κυρώσεων στη Ρωσία και τη συνέχιση του πολέμου μέχρι «τον τελευταίο Ουκρανό».

Με άλλα λόγια, οι απόψεις των Ελλήνων βρίσκονται πολύ εγγύτερα στις απόψεις του 85% της ανθρωπότητας (Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Πακιστάν, Νότια Αφρική, Μεξικό, Βραζιλία, Αργεντινή, Κολομβία, Τουρκία κ.λπ.) παρά στις απόψεις του «ματσωμένου» 15% της ανθρωπότητας (ΗΠΑ, Ε.Ε., Αυστραλία, Καναδάς, Ιαπωνία).

Σε ένα τέτοιο ιδεολογικό περιβάλλον, λοιπόν, όπως αυτό της Ελλάδας, θα έπρεπε θεωρητικά να είναι περίπατος για την Αριστερά να αποκτήσει την περίφημη γκραμσιανή ιδεολογική ηγεμονία και να τεθεί στην πρωτοπορία των πολιτικών εξελίξεων και πρωτοβουλιών.

Θα μπορούσε, π.χ., κάλλιστα να είχε προτείνει δημοψηφίσματα σχετικά με την αποστολή οπλών στην Ουκρανία ή την επιβολή οικονομικού εμπάργκο στη Ρωσία. Θα μπορούσε κάλλιστα να προτείνει μια συγκροτημένη πολιτική ουδετερότητας, εμπνευσμένη, π.χ., από την πολιτική του Ομπραντόρ στο Μεξικό ή του Φερνάντες στην Αργεντινή, όπως ασφαλώς θα έκανε ο μακαρίτης ο Ανδρέας.

Ομως δεν έπραξε τίποτα από όλα αυτά. Αντίθετα παρέμεινε στον άνευ ουσίας ρόλο του «γκρινιάρη» και χρειάστηκε να φέρει η κυβέρνηση στη Βουλή τούς δολοφόνους του Αζόφ για να ξυπνήσει και να σηκώσει κάπως τους τόνους. Πάνω απ’ όλα η Αριστερά απέτυχε να θέσει στο επίκεντρο του πολιτικού της αφηγήματος το δικαίωμα στη ζωή, το οποίο σήμερα απειλείται (και) από τις στρατιωτικές συμμαχίες στις οποίες μετέχει η χώρα.

Η Αριστερά στην Ελλάδα προσπαθεί να κατανοήσει τα τεκταινόμενα σήμερα χρησιμοποιώντας ιδεολογικά γυαλιά που ανήκουν σε άλλες εποχές και καταστάσεις. Χρησιμοποιεί, π.χ., όρους όπως «νεοφιλελεύθερος» ή «συντηρητικός» για να χαρακτηρίσει τις δυνάμεις του Κακού -όμως ο Μπλίνκεν, ο Σάλιβαν, η Φον ντερ Λάιεν που σέρνουν τον χορό του Θανάτου δεν είναι παιδιά ούτε του συντηρητικού (πατέρα) Μπους ούτε του νεοφιλελεύθερου Ρέιγκαν. Είναι όλοι τους παιδιά του Ράμσφελντ και του Τσέινι – δηλ. «νεοσυντηρητικοί» που δεν τους χωρίζει καμία ιδεολογική διαφορά από τον Πούτιν πέρα από το γεγονός ότι ο τελευταίος αμφισβήτησε την παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ. Το πόσο άχρηστοι είναι οι παραδοσιακοί πολιτικοί όροι για την κατανόηση της πραγματικότητας φαίνεται και από το εξής γεγονός: Σήμερα στις ΗΠΑ η ιδεολογική αντίσταση εναντίον του πολέμου προέρχεται κυρίως από τους παλαιοσυντηρητικούς (που συσπειρώνονται στο περιοδικό The American Conservative), τους ακραίους νεοφιλελεύθερους του Cato Institute και τους αριστερούς φιλελεύθερους με επικεφαλής τον αιώνιο Τσόμσκι.

Αν δεχτούμε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που απειλεί την ανθρωπότητα σήμερα είναι ένας παγκόσμιος πόλεμος με πρωταγωνιστές το ΝΑΤΟ και τη Ρωσία, τότε ο πολιτικός διαχωρισμός δεν μπορεί να είναι μεταξύ «νεοφιλελεύθερων» και «κρατιστών», «συντηρητικών» και «προοδευτικών» – ούτε καν μεταξύ «αριστερών» και «δεξιών». Ο κυρίαρχος διαχωρισμός σήμερα είναι μεταξύ του «Κόμματος του Πολέμου» και του «Κόμματος της Ειρήνης». Ολα τα άλλα είναι περιττές πολυτέλειες ή ενασχολήσεις, οι οποίες απλά φέρνουν εγγύτερα την προοπτική του πυρηνικού χειμώνα.