• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.8°C / 27.3°C
    2 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.7°C / 24.4°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 25.0°C
    2 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 20.5°C / 22.9°C
    1 BF
    76%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 18.4°C
    1 BF
    77%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    2 BF
    64%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 25.8°C
    3 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    4 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.4°C
    4 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.9°C / 25.7°C
    2 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    64%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.8°C
    0 BF
    83%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 21.2°C
    2 BF
    73%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    2 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.1°C / 26.0°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 22.7°C / 24.5°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    1 BF
    91%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο πόλεμος των γεωγράφων

  • A-
  • A+

Το αριθμητικό πρόβλημα με τις δύο γαλάζιες πατρίδες, ελληνική και τουρκική, είναι ότι καλούνται να χωρέσουν σε μια θαλάσσια έκταση 600.000 τ.χ., όταν η καθεμία χωριστά είναι 450.000 τ.χ. (Χάρτες Καρυώτη για Ελλάδα και Γκουρντενίζ για Τουρκία.) Σε μια τέτοια έκταση θα χωρέσουν μόνο αν στριμωχτούν, δηλαδή αν πολεμήσουν, ή αν –που είναι προτιμότερο– προσφύγουν σε ένα διεθνές δικαστήριο (Χάγη ή Αμβούργο). Τρίτη λύση δεν υπάρχει, αφού κάθε διαπραγμάτευση θεωρείται προδοσία και στις δυο χώρες. (Αν και στις ΑΟΖ με Αίγυπτο και Ιταλία οι συμβιβασμοί έγιναν αποδεκτοί, πλην Aκροδεξιάς, ως λογικοί και έντιμοι.) Η δικαστική οδός, με βάση το διεθνές δίκαιο, πρέπει να είναι η πάγια εθνική μας θέση. (Και, βέβαια, την ίδια ώρα, εν μέσω απειλών, να μην αφοπλίζουμε τα νησιά μας για αλλότριους σκοπούς! Εν κρυπτώ.)

Δίπλα στο αριθμητικό πρόβλημα, το εννοιολογικό πρόβλημα με τις υγρές πατρίδες είναι ότι, πέραν των 6 ή 12 μιλίων, δεν πρόκειται για κυρίαρχες «πατρίδες». Ρητή και σαφής η διάκριση στο διεθνές δίκαιο ανάμεσα στην εθνική κυριαρχία και το κυριαρχικό δικαίωμα (οικονομικού χαρακτήρα το δεύτερο, ΑΟΖ). Και ενώ η εθνική κυριαρχία κηρύσσεται μονομερώς, με ανώτερο όριο τα 12 μίλια, το κυριαρχικό δικαίωμα στοιχειοθετείται μόνο έπειτα από σχετική αναγνώριση από το απέναντι κράτος. Μέχρι να υπάρξει συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης, δεν υφίσταται κυριαρχικό δικαίωμα (παρά μόνο εθιμικό δικαίωμα εκμετάλλευσης, διαρκώς αμφισβητούμενο), πολύ δε περισσότερο δεν υφίσταται «πατρίδα» (και αυτό ισχύει και για τις δύο χώρες). Η δε υπερκείμενη της ΑΟΖ (και της αντίστοιχης υφαλοκρηπίδας) επιφάνεια είναι «διεθνή ύδατα» προς άσκηση ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Τα ανωτέρω ορίζονται επακριβώς στο Δίκαιο της Θάλασσας (Σύμβαση Montego Bay, 1982). Διευκρινίζεται επαρκώς, και σε πολλά σημεία, ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία του περιβάλλοντος είναι οι προτεραιότητες του νόμου. Τα άλλα έπονται. Αυτά έχουμε υπογράψει ως χώρα (η Τουρκία δεν έχει υπογράψει, αλλά αυτό δεν της επιτρέπει να αλλάξει τον διεθνή νόμο). Κάθε άλλη ερμηνεία, λόγω άγνοιας ή δόλου, συνιστά παραπλάνηση.

Εκαναν χρόνια να κατανοήσουν τηλεοπτικοί αναλυτές τη διαφορά μεταξύ κυριαρχίας και κυριαρχικού δικαιώματος, τη διαφορά μεταξύ εξερεύνησης (exploration) και έρευνας (research), καθώς και το ότι η ΑΟΖ μετριέται από την ακτή και όχι από τα 6 ή τα 12 μίλια της αιγιαλίτιδας ζώνης. Θα ήταν πλάνη συγγνωστή, αν δεν επικαλούνταν τίτλους ειδικών. Εκαναν χρόνια επίσης να διαβάσουν τη σχετική νομολογία για την πλήρη ή μερική «επήρεια» των νησιών ως προς τη χάραξη της ΑΟΖ. (Οσο σαφές το 121, παρ. 2, τόσο σαφή και τα περί του τρόπου επίλυσης ενδεχομένων διαφορών.) Υπόθεση Γαλλίας VS Καναδά ευνοϊκή για εμάς, υπόθεση Κατάρ VS Μπαχρέιν μη ευνοϊκή για εμάς, με άλλα ενδιάμεσα δεδικασμένα αλλά και με μια τάση τα τελευταία χρόνια υπέρ της μεγαλύτερης ή και πλήρους επήρειας των νησιών.

ΥΓ.1: Κάποτε τον τόνο στη δημόσια συζήτηση έδιναν οι ιδεολόγοι της Αριστεράς, παρουσιάζοντας ιδέες για δικαιότερη κοινωνία. Σήμερα τον τόνο στη δημόσια συζήτηση δίνουν οι ιδεολόγοι της Δεξιάς, παρουσιάζοντας χώρες πέντε ή και παραπάνω θαλασσών και ηπείρων. Οι πρώτοι κουβαλούσαν μαζί τους βιβλία. Οι δεύτεροι κουβαλούν χάρτες. Οι δεύτεροι έχασαν κάποτε πατρίδες. Οι πρώτοι έχασαν, πιο πρόσφατα, τον κόσμο κάτω από τα πόδια τους.

ΥΓ. 2: Ιστορικώς, η διαφορά μεταξύ διεθνολόγων και γεωπολιτικών συνίσταται στο αμαρτωλό παρελθόν των δεύτερων. Η γεωπολιτική έλκει την καταγωγή της από αποικιοκράτες και ιμπεριαλιστές (Μακίντερ/ Heartland, Σπάικμαν/ Rimland) ή ναζί (Χαουσχόφερ/ Lebensraum) θεωρητικούς. Μετά δε τον πόλεμο είχε πλήρως εγκαταλειφθεί ως πολιτική διδασκαλία (πλην Πινοσέτ, καθηγητή «γεωπολιτικής» στη στρατιωτική σχολή της Χιλής, μετέπειτα φρικτού δικτάτορος). Αν οι διεθνολόγοι επιζητούν λύσεις, οι γεωπολιτικοί επιζητούν προβλήματα. Οι δεύτεροι, ήδη από το 1900, βλέπουν τη διεθνή πολιτική ως παίγνιο μηδενικού αθροίσματος («αυτό που εσύ χάνεις εγώ κερδίζω») με τους χάρτες να έχουν τον πρώτο λόγο, τον πόλεμο να έχει τον τελευταίο και τα ανθρώπινα να μην λογαριάζονται πουθενά. Η περίπτωση καζάν-καζάν (win-win) αποκλείεται εξ αρχής ως τρισκατάρατος κατευνασμός.

ΥΓ. 3: Κάποτε ο Λουδοβίκος ο 14ος παραπονιόταν ότι η (ιστορικώς πρωτοπόρος) χαρτογραφική υπηρεσία του στρατού του του είχε αφαιρέσει εδάφη, όσα δεν είχε χάσει σε κανέναν πόλεμο. Οι χάρτες, που σχεδίαζαν μέχρι τότε οι αυλικοί στις Βερσαλίες, έδειχναν τη Γαλλία στο κέντρο του κόσμου και περίπου ίση με το ήμισυ του κόσμου. Αυτό είναι το σύνδρομο του Λουδοβίκου: ο φόβος να χάσεις εδάφη από τους δικούς σου χαρτογράφους και όχι από ξένους στρατούς. Εμείς κινδυνεύουμε από ένα αντίθετο σύνδρομο.

* οικονομολόγος, διεθνολόγος (PhD) 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανατολική Μεσόγειος και «μεταεθνική» συνθήκη
Οταν μιλάμε για προβλήματα στην Ανατολική Μεσόγειο, ουσιαστικά αναφερόμαστε σ’ ένα πρόβλημα το οποίο έχει τεχνικό χαρακτήρα: πώς θα γίνει η οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών (ΑΟΖ) ανάμεσα σε όλα...
Ανατολική Μεσόγειος και «μεταεθνική» συνθήκη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης
Το 1987 και το 1996 η κλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο ήταν μια παραφωνία σε ένα σχετικά σταθεροποιημένο γεωπολιτικό τοπίο. Σήμερα η ένταση είναι μία από τις πτυχές ενός περιφερειακού αναθεωρητισμού της...
Το σταυρόλεξο της αποκλιμάκωσης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαξιμαλισμοί και μπαμπεσιές
Έστω και σύντομη σύγκρουση με την Τουρκία θα είναι καταστροφική και για τις δύο πλευρές και περισσότερο για εμάς, ανεξαρτήτως έκβασης.
Μαξιμαλισμοί και μπαμπεσιές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η υποκριτική ρητορική για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Πρέπει να απορριφθεί η στάση της συστημικής ηγεσίας της χώρας μας να παραπέμπει στο συρτάρι του προστάτη για αποδεκτές και βιώσιμες λύσεις, αντί της διαμόρφωσης ενός σοβαρού εθνικού σχεδίου.
Η υποκριτική ρητορική για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ειρηνική συνύπαρξη στο Αιγαίο και αφοπλισμός των νησιών
Ο ανταγωνισμός Ελλάδας - Τουρκίας δεν γίνεται «για μια πατρίδα που κάποιοι επιβουλεύονται», αλλά για φυσικό αέριο, θαλάσσια περάσματα και ασύλληπτα κέρδη.
Ειρηνική συνύπαρξη στο Αιγαίο και αφοπλισμός των νησιών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κι όμως, συζητάμε με την Τουρκία για όλα
«Δεν είναι δυνατόν να κρύψουμε κάτω από το χαλί τα ζητήματα στα οποία έχουμε διαφορετική αντίληψη», δήλωσε στην «Καθημερινή» (18.4.2021) ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, για την αντιπαράθεσή του στην...
Κι όμως, συζητάμε με την Τουρκία για όλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας