• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.6°C / 30.1°C
    3 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 26.0°C / 30.7°C
    2 BF
    45%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.6°C / 30.0°C
    1 BF
    43%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    36%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 29.6°C
    4 BF
    36%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.0°C / 27.6°C
    2 BF
    39%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 24.2°C
    2 BF
    35%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    2 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 27.7°C
    3 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 27.3°C
    2 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 27.7°C
    2 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.2°C / 27.7°C
    2 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    3 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.2°C / 26.9°C
    0 BF
    41%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.5°C / 28.8°C
    2 BF
    44%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 27.7°C
    3 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 29.8°C
    0 BF
    46%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.3°C / 27.3°C
    2 BF
    51%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.7°C / 28.4°C
    2 BF
    45%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    1 BF
    42%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο πόλεμος και τι δείχνει ο αμείλικτος καθρέφτης

  • A-
  • A+

Ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται και η παγκόσμια οικονομική κρίση βαθαίνει, το ζητούμενο είναι η Αμερική και το ΝΑΤΟ να επιδείξουν σύνεση απέναντι στην απόλυτη ανομία του Πούτιν. Αυτή η σύνεση επιβάλλεται ακόμη περισσότερο, καθώς ο Πούτιν μοιάζει να πετυχαίνει το απόλυτο ελάχιστο των στόχων του. Εδώ, δεν έχει θέση λοιπόν η όποια αλαζονεία και αυταρέσκεια των Δυτικών συμμάχων. Αλλιώς κινδυνεύουν να ακολουθήσουν τα πολύ χειρότερα, από τα χειρότερα που βιώνουμε σήμερα στην Ευρώπη.

Η στήριξη της Ουκρανίας είναι προφανώς μονόδρομος, με μια αμιγώς αμυντική λογική. Μια ακραία όμως κλιμάκωση της στήριξης δεν θα δηλητηριάσει απλώς το παρόν, αλλά κυρίως θα επηρεάσει το μέλλον. Ετσι οι τοξίνες τού σήμερα θα γίνουν ωρολογιακές βόμβες για το μέλλον. Φέρνοντας νέες πληγές και πυροδοτώντας νέες εκρήξεις. Αρα η όποια αυταρέσκεια της Δύσης περισσεύει. Αποτελεί πολύ επικίνδυνη πολυτέλεια.

Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες διακριτικά οφείλουν να συγκρατήσουν κάποιες πιο επιθετικές τάσεις που υπάρχουν στην Αμερική με στόχο την ταπείνωση της Ρωσίας. Μια τέτοια ταπείνωση πρέπει να αποφευχθεί. Αρα επιβάλλεται να υιοθετηθούν ανάλογες συγκρατημένες πολιτικές και συναφής ρητορική. Η αμυντική στρατηγική, ως ασπίδα της Ουκρανίας, καλείται κυρίως να περιορίσει αισθητά τα εδαφικά κέρδη της Ρωσίας. Τούτα τα ισχνά κέρδη, υπό τις περιστάσεις, αποτελούν ούτως ή άλλως πλήγμα για τον Πούτιν. Την ίδια ώρα όμως ο Πούτιν θα πιστώσει στον εαυτό του και στην πολιτική του τα περιορισμένα κέρδη τα οποία θα παρουσιάσει ως «νίκη» του.

Αν συμβεί αυτό, θα πρόκειται για το «καλό σενάριο» του όλου εξωφρενικού και αυθαίρετου φιάσκου του Πούτιν: Οταν φαντασιώθηκε πως η Ρωσία αποτελεί υπερδύναμη. Την ίδια ώρα η Δύση καλείται να μην ονειρεύεται την ανατροπή του καθεστώτος Πούτιν. Τούτο, ως προοπτική, αφορά μόνο τους Ρώσους. Και ο Μπάιντεν έσφαλε όταν μίλησε, παρορμητικά, για μια ανάλογη προσδοκία καθεστωτικής αλλαγής. Κάτι που ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών διέψευσε. Ενώ μια αποσταθεροποιημένη Ρωσία μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο επικίνδυνη από ό,τι είναι τώρα.

Υπό τις περιστάσεις, η Δύση και κυρίως η αμερικανική υπερδύναμη οφείλουν να επιδείξουν σοφία και υπομονή, κάτι που γενικότερα δεν συνέβη στο πρόσφατο παρελθόν. Αλλωστε, όπως σημειώσαμε από το βήμα αυτό, είναι πρωτίστως η Αμερική (και χώρες όπως η Βρετανία) η οποία άνοιξε το 2000 τις πύλες για έναν Ανομο Κόσμο, κυρίως με την εισβολή στο Ιράκ. Μια εισβολή στηριγμένη σε κατασκευασμένα ψεύδη. Παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο και αγνοώντας το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Παραβιάζοντας επίσης στυγνά, στο όνομα του πολέμου «κατά της τρομοκρατίας», ανθρώπινα δικαιώματα και φιλελεύθερες αξίες. Με ενόχους κυρίως τον Μπους τον Νεότερο (συν τον Τόνι Μπλερ), με απαγωγές, φυλακές-κολαστήρια ανά τον κόσμο, όπου βασανίζονταν «ύποπτοι» χωρίς καμιά νομική προστασία. Ετσι ώστε η Αμερική να κατρακυλήσει στην εκλογή του ακραίου λαϊκιστή Τραμπ. Που με τη σειρά του έθεσε σε άμεσο κίνδυνο το ίδιο το δημοκρατικό σύστημα της χώρας του, ενθαρρύνοντας τη διαβόητη εισβολή στο Καπιτώλιο.

Εχοντας λοιπόν όλα αυτά κατά νου, η πραγματικότητα είναι ωμή σε σχέση με τη διεθνή σκηνή. Ενώ ειδικά τις ημέρες αυτές, αγνοείται κάτι σκοτεινό και κομβικό ως φαινόμενο: ότι δηλαδή μετά την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ, την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989, τείνουμε να υποτιμήσουμε την τοξικότητα που εξέπεμπαν ηγετικά μέλη του δημοκρατικού στρατοπέδου. Και κυρίως η μόνη υπερδύναμη, μέσα από τις άνομες και αυθαίρετες πρακτικές στις οποίες κατέφευγαν. Για τον Πούτιν, πάντως, τα πράγματα έγιναν ξεκάθαρα: Αφού η μόνη υπερδύναμη προσέφευγε σε αυθαίρετη βία, στον βαθμό που φαντασιωνόταν ο ίδιος τη Ρωσία ως υπερδύναμη, τότε και ο ίδιος πίστευε ότι δικαιούνταν να τη μιμηθεί. Αλλωστε η κυριαρχία του στη Ρωσία, εφόσον δεν θα ήταν πρόσκαιρη, θα έπρεπε να έχει μόνιμη ιδεολογία έναν ακραίο εθνικισμό, πίσω από τον οποίο θα οχυρωνόταν ο αυταρχισμός του. Με σπονδυλική στήλη τους συναδέλφους του των πρώην μυστικών υπηρεσιών, σε θέσεις-κλειδιά. Ενώ γύρω από τη Ρωσία στήριζε φιλικούς δικτάτορες. Ισοπέδωσε λοιπόν την Τσετσενία. Και έκανε το πρώτο βήμα μιας φαντασιακής υπερδύναμης με τους βομβαρδισμούς στη Συρία, επιβάλλοντας έναν απεχθή δικτάτορα.

Με βάση όλα τα παραπάνω, ο καθρέφτης του σκηνικού αντανακλά μια ξεκάθαρη εικόνα. Εχοντας αποφασίσει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την εξουσία, ο Πούτιν επένδυσε τα πάντα στο να πείσει τους Ρώσους πολίτες ότι υπό την ηγεσία του η Ρωσία έχει μετατραπεί σε υπερδύναμη. Αλλωστε, στη δική του συλλογιστική, όλες οι υπερδυνάμεις δεν υπολογίζουν κανόνες και αρχές που περιορίζουν την όποια βούλησή τους. Ετσι, δεν χρησιμοποίησε καν κάποια αξιόπιστη συλλογιστική για την εισβολή του στην Ουκρανία. Ο ισχυρισμός του ότι η Ουκρανία «δεν είναι πραγματικό κράτος», επειδή το λέει ο ίδιος, αποτελεί ό,τι πιο πρωτοφανές έχει ακουστεί στα πολιτικο-ιστορικά χρονικά! Ταυτόχρονα, πίστεψε στο προσωπικό του μύθευμα περί υπερδύναμης. Και ακολούθησε το απόλυτο φιάσκο. Ενώ είναι γεγονός πλέον, όπως ανέλυσε ο Αμερικανός στρατηγός Πετρέους (στον Spectator), πως ο Πούτιν πορεύθηκε με δυο κραυγαλέες αδυναμίες που επίσης αποκάλυψε ο καθρέφτης του σκηνικού: Πρώτον, ότι ο ρωσικός στρατός είναι ένα απολίθωμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Δεύτερον, ότι ο Πούτιν δεν περιβάλλεται από στρατηγούς με ανεξάρτητη προσωπικότητα και σκέψη, αλλά από πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών που είναι η σπονδυλική του στήλη. Αυτοί είναι απλώς yesmen και ανδρείκελα. Οι οποίοι φυσικά δεν τολμούν να τον αμφισβητήσουν σε τίποτα!

Εχουμε να κάνουμε, από τη μια πλευρά, με μια άκρως επικίνδυνη Ρωσία, διότι ο ηγέτης της κυριαρχείται από φαντασιώσεις ότι είναι πανίσχυρος. Από την άλλη πλευρά, δικαιούμαστε να ανησυχούμε για τη σταδιακή και όλο και πιο μεγάλη ένδεια των καπιταλιστικών δημοκρατιών σε ικανό πολιτικό προσωπικό. Ας θυμηθούμε ότι στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές της Αμερικής, οι μισοί ψηφοφόροι που επέλεξαν τον Μπάιντεν δεν το έπραξαν με θετική ψήφο, αλλά απλώς αποδοκίμασαν τον Τραμπ. Ο τελευταίος αντίθετα (και άκρως ανησυχητικά) επελέγη θετικά από το 90% των ψηφοφόρων του! Με την Αμερική να είναι σε κατάσταση ακρότατου πολιτικού διχασμού και τον Μπάιντεν να κινδυνεύει στις ενδιάμεσες εκλογές να χάσει την πλειοψηφία στα νομοθετικά σώματα. Παράλληλα ο Μπάιντεν αντιμετωπίζεται αρνητικά από το 53% και θετικά μόνο από το 41%. Μόνη παρηγοριά του είναι ότι ο Τραμπ έχει χειρότερη εικόνα. Ταυτόχρονα ο Μπάιντεν χάνει τις κρίσιμες νέες γενιές, που αρχικά τον στήριξαν αναφανδόν και τώρα θα απόσχουν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Ο καθρέφτης λοιπόν είναι ξεκάθαρος.

Υπάρχουν πραγματικά ηγετικές μορφές στον χώρο των καπιταλιστικών δημοκρατιών την εποχή που διανύουμε (αλλά και σε σύντομη προγενέστερη φάση); Πολλά αγιογραφικά γράφτηκαν για τη Μέρκελ. Πρόκειται για άκριτες υπερβολές. Απέπνεε ηρεμία και είχε τη σιγουριά μιας μακράς κυριαρχίας. Ο εξαίρετος Γερμανός σχολιαστής (που δεν χαρίζεται σε κανέναν) Βόλφγκανγκ Μίνχαου στις 3.3.2021 το έγραψε ωμά και ακριβοδίκαια στον Spectator, υπό τον τίτλο «Η χαμένη κληρονομιά». Κομβική ήταν η παρατήρησή του πως η Μέρκελ υπήρξε «η πιο υπερτιμημένη πολιτική ηγέτις των καιρών μας». Καθώς άλλωστε κατέστησε τη Γερμανία απολύτως δέσμια των ρωσικών φυσικών πόρων. Επρόκειτο περί τραγικού λάθους. Ούτε έχτισε «μια ισχυρή ενωμένη Ευρώπη». Κατάφερε βεβαίως η μετριότητα να γίνει ευρωπαϊκή αξία! Στην εποχή μας, επίσης, ο Μπάιντεν είναι ορατά ασήμαντος. Ο Τζόνσον είναι τραγελαφικός. Μόνο ο Μακρόν έχει κάποια συγκρότηση. Ομως η Γαλλία είναι μια βαθύτατα διχασμένη χώρα, όπως αναλύεται σε εξαιρετική μελέτη του πρόσφατου New York Review of Books.

Αυτά, λοιπόν, δείχνει ο μεγάλος καθρέφτης της εποχής μας. Ενώ βιώνουμε και έναν πόλεμο στην καρδιά της Ευρώπης. Μέχρι τώρα άλλωστε, είχαμε συνηθίσει στην ασημαντότητα του πολιτικού προσωπικού στις δημοκρατίες. Το πολιτικό προσωπικό κυμαίνεται από μεγάλη ή λιγότερη μετριότητα. Εκείνο πάντως που εξέπληξε πολλούς (ευτυχώς) είναι η απόλυτη ανεπάρκεια ενός στυγνού δικτάτορα όπως ο Πούτιν! Που φάνταζε ως κάτι απεχθές, αλλά και ηγετικό. Ομως η μετριότητα και η ακρισία του ξεπέρασαν κάθε φαντασία με την τραγελαφική εισβολή του στην Ουκρανία. Ο ίδιος ήταν προφανώς υπερήφανος για την ωμότητα και στυγνότητά του. Τη βαθιά μετριότητά του, όμως, τελικά αντανακλά κυρίως ο αμείλικτος καθρέφτης. Που πλέον δεν αφήνει κανέναν να κρυφτεί.

*Επικοινωνιολόγος, πολιτικός αναλυτής και συγγραφέας πολλών βιβλίων. Το τελευταίο του «Ανομος κόσμος: Πώς φθάσαμε στην εποχή Τραμπ», Καστανιώτης, 2019. Για όλα τα βιβλία του: johnloulis.gr.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αμφίπλευρη ασάφεια
Οι ΗΠΑ αργά ή γρήγορα θα πρέπει να διαμορφώσουν τους στόχους τους απέναντι στη Μόσχα με ευκρίνεια, ώστε να γίνουν αντιληπτοί και από το Κρεμλίνο και από τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Αμφίπλευρη ασάφεια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ραντεβού στο Μπαλί
Η αποδοχή της παρουσίας του Πούτιν στη Σύνοδο του Μπαλί είναι μονόδρομος για τον Μπάιντεν, καθώς δεν μπορεί ούτε να μεθοδεύσει την αποβολή του, ούτε όμως και να είναι απών.
Ραντεβού στο Μπαλί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και η νέα τάξη πραγμάτων
Η Ουάσινγκτον χρησιμοποίησε τα μαθήματα του πολέμου του Βιετνάμ για να ξεγελάσει τη Σοβιετική Ενωση, ώστε να μπει στο Αφγανιστάν και εκεί να βαλτώσει. Τώρα το ΝΑΤΟ κατάφερε να παρασύρει τον Βλαντίμιρ Πούτιν...
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν και η νέα τάξη πραγμάτων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η μπάλα στο Κρεμλίνο
Στο Κρεμλίνο και στον Λευκό Οίκο υψηλή προτεραιότητα έχει η φροντίδα αποφυγής θερμού επεισοδίου στη γραμμή κατάπαυσης του πυρός στην Ανατολική Ουκρανία.
Η μπάλα στο Κρεμλίνο
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μονόδρομος ο διάλογος
Ο Μπάιντεν ξεκαθάρισε προχθές ότι ο διάλογος θα συνεχιστεί, με την κατάθεση των ρωσικών προτάσεων για αποκλιμάκωση της έντασης να μην είναι παρά το πρώτο βήμα.
Μονόδρομος ο διάλογος
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στη σκιά της Γενεύης
Ο Μπάιντεν στην αυριανή συνάντηση πρέπει να απονευρώσει μιας ούτως η άλλως δύσκολη αλλά αναπόφευκτη οριοθέτηση των σχέσεων με τη Ρωσία του Πούτιν.
Στη σκιά της Γενεύης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας