Ανάμεσα στα πολλαπλά τραυματικά αποτυπώματα που θα αφήσει η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι δίχως αμφιβολία το ότι για πρώτη φορά μετά το 1945 μια κήρυξη πολέμου επιχειρείται να νομιμοποιηθεί με την επίκληση της Γεωπολιτικής.
Για πρώτη φορά τα επιχειρήματα της Γεωπολιτικής διεμβολίζουν την επίσημη ρητορική πολιτικής ορθότητας που επικράτησε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η οποία νομιμοποιούσε επεμβάσεις μόνο στο όνομα της αποτροπής γενοκτονίας ή στην ύπαρξη οπλικών συστημάτων μαζικής καταστροφής.
Πέραν της επίσημης ρητορικής της Μόσχας, που επικαλείται την ασφάλειά της εδώ και τριάντα χρόνια, το Κρεμλίνο δηλώνει σε κάθε ευκαιρία και με κάθε δυνατό τρόπο ότι χωρίς κυρίαρχη επιρροή στην Ουκρανία η Ρωσία θα είναι μια κατ’ όνομα υπερδύναμη.
Αλλωστε όλοι οι εμπλεκόμενοι και οι ενδιαφερόμενοι για την εν εξελίξει πολεμική σύγκρουση συζητούν πλέον ανοιχτά και χωρίς ταμπού την αναπόφευκτη αλλαγή των συνόρων, όποια κατάληξη και να έχει ο πόλεμος.
Με άλλα λόγια, αργά αλλά σταθερά η σύγκρουση στην Ουκρανία προσεγγίζεται με όρους του 19ου αιώνα παρά του 21ου.
Ο ιστορικός του μέλλοντος θα κατατάξει τη μεταψυχροπολεμική πολιτική ορθότητα ως επίλογο της ιδεολογικοποίησης των πολεμικών συγκρούσεων που είχε σαν αφετηρία την επικράτηση των Μπολσεβίκων το 1917 και κορύφωση τον Ψυχρό Πόλεμο της περιόδου 1947-1991. Η γεωπολιτική θεώρηση των παγκόσμιων ισορροπιών σκιάστηκε για δεκαετίες από την ιδεολογικά φορτισμένη ρητορική μετά το 1917 τόσο των ΗΠΑ, που ήθελαν πάντοτε να διεξάγουν δίκαιους πολέμους, όσο και της ΕΣΣΔ, πού ήθελε όλες οι πολεμικές συγκρούσεις να αποτελούν σταθμούς στην πορεία για τη συνολική συντριβή του καπιταλισμού.
Η γεωπολιτική θεώρηση των διεθνών συσχετισμών έχει δυο εκδοχές:
● Η πρώτη δεν αρκείται στη γεωγραφία αλλά αναζητεί πρόσθετη νομιμοποίηση στην Ιστορία για να αμφισβητήσει τη μεταψυχροπολεμική πολιτική ορθότητας για περιφρούρηση του status quo.
● H δεύτερη δεν αναζητά ιστορική νομιμοποίηση καθώς αρκείται στον ωμό ρεαλισμό του Βοναπάρτη που διακήρυξε ότι κάθε κράτος ασκεί την εξωτερική πολιτική που του υπαγορεύει η γεωγραφία του.
Τίποτε όμως δεν είναι δεδομένο την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της διάχυσης της πληροφορίας.
Τη Γεωπολιτική επικαλούνται τόσο οι οπαδοί του status quo όσο και όσοι απεργάζονται την αναθεώρησή του και έτσι υποτιμούν το ενδεχόμενο η παγκοσμιοποίηση να παραγάγει μια δυναμική σαρωτικής υπέρβασης και των δυο πλευρών.
