• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 20.3°C / 24.0°C
    4 BF
    41%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 19.3°C / 23.2°C
    3 BF
    44%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.7°C / 26.5°C
    1 BF
    38%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.9°C / 23.3°C
    1 BF
    24%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    3 BF
    33%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.1°C / 21.0°C
    2 BF
    42%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 17.3°C / 19.2°C
    2 BF
    32%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 23.5°C
    2 BF
    30%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.2°C / 24.9°C
    4 BF
    46%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.8°C
    4 BF
    49%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 22.8°C
    6 BF
    46%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 17.9°C
    1 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    4 BF
    50%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 19.5°C / 22.9°C
    2 BF
    35%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 21.6°C
    3 BF
    55%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 24.3°C
    4 BF
    40%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.7°C / 23.8°C
    3 BF
    37%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.3°C
    3 BF
    49%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 21.7°C
    3 BF
    55%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    2 BF
    44%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Eυέλικτη» ανατροπή του χρόνου εργασίας

  • A-
  • A+
Oι ασκούμενες πολιτικές διαμορφώνουν τους όρους μετάβασης από την τρίτη στην τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, στην κατεύθυνση της χειραγώγησης και της περιθωριοποίησης της εργασίας και όχι της δημοκρατίας και της απελευθέρωσης της εργασίας στους χώρους παραγωγής.

Οι ασκούμενες οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές, κατά βάση νεοφιλελεύθερου χαρακτήρα, την περίοδο των τελευταίων τριών δεκαετιών έντασης του καθεστώτος της παγκοσμιοποίησης των οικονομιών επέφεραν, σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, σημαντικές αλλαγές τόσο στη σχέση εργασίας/τεχνολογίας με τη συρρίκνωση της «ζωντανής εργασίας» σε όφελος της «νεκρής εργασίας» (ψηφιακή τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη κ.λπ.) όσο και στους κανόνες οργάνωσης της εργασίας και του θεσμικού πλαισίου της συλλογικής διαπραγμάτευσης.

Οι αλλαγές αυτές, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, συνδυάστηκαν τόσο με την υλοποίηση πολιτικών γενικευμένης ευελιξίας στην αγορά και στους χώρους εργασίας όσο και με την εφαρμογή αυτοματοποιημένων (αλγοριθμική διαχείριση) αυταρχικών μεθόδων και συστημάτων ελέγχου της εργασίας, περιορίζοντας την αυτόνομη και δημιουργική δραστηριότητα των εργαζομένων καθώς και τη δημοκρατική λειτουργία τους στους χώρους παραγωγής και εργασίας, σε βαθμό που να δημιουργούν συνθήκες καταναγκαστικής βελτίωσης του επιπέδου της παραγωγικότητας της εργασίας.

Πράγματι, οι συντελούμενες αυτές ανατροπές στην αγορά εργασίας και στους χώρους εργασίας ουσιαστικά μετατόπισαν στο άμεσο παρελθόν και θα επιδιώξουν να μετατοπίσουν στο μέλλον, υπό προϋποθέσεις, το κέντρο βάρους του κοινωνικο-οικονομικού και πολιτικού συσχετισμού δυνάμεων προς την κατεύθυνση νέων απορρυθμιστικών όρων στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, τους μισθούς, τον χρόνο εργασίας, τα εργασιακά και συνδικαλιστικά δικαιώματα κ.λπ., σε όφελος των συνθηκών συσσώρευσης και σε βάρος των κοινωνικο-οικονομικών συνθηκών του κόσμου της μισθωτής εργασίας.

Με άλλα λόγια, κατά τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, δημιουργούνται σε πρώτη φάση σταδιακά από τις ασκούμενες πολιτικές των κρατών, σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, οι νομοθετικές προϋποθέσεις όλων των μορφών ευελιξίας και απορρύθμισης της αγοράς εργασίας και των εργασιακών σχέσεων και σε δεύτερη φάση, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας και ύστερα απ’ αυτήν, συγκροτείται σταδιακά με τη χρήση των αυτοματοποιημένων, ρομποτικών και ψηφιακών τεχνολογιών η εγκαθίδρυση ενός ολιστικού απορρυθμιστικού μοντέλου εργασίας, αυταρχισμού, χειραγώγησης και όχι απελευθέρωσης της εργασίας. Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων, που σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρακολουθούνται επιμελώς ανενεργά και αμήχανα από την Ευρωπαϊκή Ενωση, οι ασκούμενες πολιτικές διαμορφώνουν, στις αρχές του 21ου αιώνα, τους όρους μετάβασης από την τρίτη στην τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, στην κατεύθυνση της χειραγώγησης και της περιθωριοποίησης της εργασίας και όχι της δημοκρατίας και της απελευθέρωσης της εργασίας στους χώρους παραγωγής.

Ετσι, παρατηρούνται στις μέρες μας αποσπασματικές και δοκιμαστικές κατά επιχείρηση ή ομάδες επιχειρήσεων εφαρμογές ευελιξίας και ανατροπής των δικαιωμάτων που αναφέρονται στον χρόνο εργασίας σε ευρωπαϊκές ή μη χώρες. Για παράδειγμα, στο Βέλγιο θεσπίζεται η τετραήμερη εργασία διατηρώντας σταθερό τον σημερινό αριθμό των εβδομαδιαίων 40 ωρών εργασίας και οι εργαζόμενοι θα επιλέγουν εάν θα συμπληρώσουν τις εβδομαδιαίες ώρες εργασίας σε τέσσερις ή πέντε ημέρες.

Με άλλα λόγια η πρόταση αυτή του κυβερνητικού συνασπισμού του Βελγίου σημαίνει ότι η εξαγγελθείσα επιδίωξη της αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας και της βελτίωσης του επιπέδου ανταγωνιστικότητας της βελγικής οικονομίας θα επιτευχθεί με μείωση των εισοδημάτων των εργαζομένων, αφού στην τετραήμερη εβδομαδιαία εργασία των σαράντα ωρών, οι οκτώ περισσότερες ώρες πλέον του οκταώρου θα αμείβονται ως κανονικές και όχι προσαυξημένες ως υπερωριακές ώρες. Ετσι, με την ενοποίηση των κανονικών και των υπερωριακών ωρών εργασίας, ουσιαστικά θεσμοποιείται η κατάργηση του οκταώρου.

Αντίθετα, έπειτα από αίτημα του ισπανικού κόμματος (Mas Pais) η Ισπανία αποφάσισε να δοκιμάσει πιλοτικά για έναν χρόνο, χωρίς να έχει ανακοινώσει την έναρξη, την τετραήμερη εβδομαδιαία εργασία των τριάντα δύο ωρών χωρίς μείωση των αποδοχών. Θα συμμετέχουν έξι χιλιάδες εργαζόμενοι σε διακόσιες μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το κράτος θα καλύψει την επιπρόσθετη δαπάνη από πόρους ενός ειδικού ταμείου που ήδη δημιουργήθηκε γι’ αυτόν τον σκοπό.

Βέβαια, η επιλογή του ισπανικού μοντέλου μείωσης του εβδομαδιαίου τετραήμερου χρόνου εργασίας σε τριάντα δύο ώρες χωρίς μείωση των αποδοχών, προσδίδοντας στην ψηφιακή και αυτοματοποιημένη τεχνολογία εργασιο-παραγωγική και κοινωνικο-αναπτυξιακή σύζευξη, θα συμβάλει, μεταξύ των άλλων, στην αύξηση της παραγωγικότητας και του ελεύθερου χρόνου, την πραγματοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων ικανοποίησης των αναγκών του ελεύθερου χρόνου, τη βελτίωση της ευεξίας των εργαζομένων και της σχέσης εργασιακής και προσωπικής ή οικογενειακής ζωής καθώς και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.

Παράλληλα, πειραματικές εφαρμογές στο πνεύμα και το περιεχόμενο του βελγικού μοντέλου παρατηρούνται σε πολυεθνικές ή μη επιχειρήσεις, όπως σε start up επιχειρήσεις στη Γερμανία, την πολυεθνική Unilever στη Νέα Ζηλανδία, την αυτοκινητoβιομηχανία Toyota στη Σουηδία, τη Microsoft στην Ιαπωνία κ.λπ., στοχεύοντας η μετάβασή τους προς την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση να έχει χαρακτηριστικά απομείωσης, χειραγώγησης και περιθωριοποίησης της εργασίας.

*ομ. καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
**δρ. Παντείου Πανεπιστημίου

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το τραγικό παρόν και το δυσοίωνο μέλλον
Τα θεσμικά πλαίσια που επικρατούν στη χώρα, με τους χαμηλούς μισθούς στην εργασία, τον διεφθαρμένο δημόσιο τομέα και τις ρητορικές μίσους οδηγούν το 77,1% των ατόμων ηλικίας 17-24 ετών να επιθυμούν να...
Το τραγικό παρόν και το δυσοίωνο μέλλον
ΑΠΟΨΕΙΣ
Επιβίωση ή βιώσιμη κοινωνία;
Η λειτουργία των θεσμών και το νομικό πλαίσιο δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες και στην καθημερινότητά μας, με την ακρίβεια να επελαύνει και την αγοραστική μας δύναμη να μειώνεται δραματικά.
Επιβίωση ή βιώσιμη κοινωνία;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γενναία αύξηση μισθών, τώρα
Ο πληθωρισμός μάλλον ήρθε για να μείνει και ας μη βασιζόμαστε ούτε στις ερμηνείες ούτε στις σχετικές προβλέψεις των «θεσμών» - ΔΝΤ, ΕΚΤ και τα τοιαύτα.
Γενναία αύξηση μισθών, τώρα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «πρώτο ένσημο» και οι ανάγκες των νέων
Αν πράγματι νοιαζόμαστε για τους νέους και τις νέες, οφείλουμε να τους δώσουμε τον χώρο και κυρίως τον χρόνο να διεκδικήσουν τη ζωή τους με καλύτερους όρους.
Το «πρώτο ένσημο» και οι ανάγκες των νέων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Απασχόληση και ευημερία
Οι τρέχουσες συνθήκες και αναπτυξιακές προκλήσεις απαιτούν τολμηρές παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας, ειδικά στο θεσμικό περιβάλλον της Ελλάδας.
Απασχόληση και ευημερία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ανισότητα της αμοιβής της εργασίας
Σε μια πραγματικά δημοκρατική κοινωνική οργάνωση, η δίκαιη αναδιανομή του παραγόμενου πλούτου τείνει να αμβλύνει τις εισοδηματικές ανισότητες ανάμεσα στα επαγγέλματα, δημιουργώντας ενιαίο και αδιαίρετο...
Η ανισότητα της αμοιβής της εργασίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας