• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.0°C / 28.9°C
    2 BF
    29%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.0°C / 28.8°C
    2 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.1°C / 28.7°C
    2 BF
    47%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.7°C / 26.9°C
    2 BF
    44%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 27.0°C
    2 BF
    47%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.4°C / 23.7°C
    1 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.5°C / 23.5°C
    2 BF
    37%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 25.8°C
    3 BF
    52%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.6°C / 25.9°C
    4 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.8°C / 27.4°C
    4 BF
    39%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.7°C / 25.1°C
    0 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    3 BF
    65%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 26.9°C
    2 BF
    39%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.5°C / 26.7°C
    2 BF
    39%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.8°C / 26.6°C
    4 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.8°C / 29.0°C
    0 BF
    24%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.3°C / 27.1°C
    2 BF
    66%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.7°C / 28.7°C
    1 BF
    50%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 24.1°C / 24.1°C
    0 BF
    68%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο πληθωρισμός και τα προγράμματα διάσωσης

  • A-
  • A+
Τα στοιχεία της Oxfam αποκαλύπτουν ότι από τότε που ξέσπασε η πανδημία, οι δέκα πιο πλούσιοι δισεκατομμυριούχοι του πλανήτη έχουν υπερδιπλασιάσει την προσωπική περιουσία τους, η οποία ανέρχεται σε 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια έναντι 700 δισεκατομμυρίων στις αρχές του 2020. Στα δύο χρόνια της πανδημίας η αύξηση στην περιουσία τους ήταν μεγαλύτερη από εκείνη των προηγούμενων 14 ετών. Επίσης ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας αυξήθηκε κατά 160 εκατομμύρια, ενώ αυξήθηκε κατά 13 εκατομμύρια ο αριθμός των γυναικών που έχασαν τη δουλειά τους.

Για τους δισεκατομμυριούχους η πανδημία μοιάζει με ευλογία. Το μεγαλύτερο μέρος από τα τρισεκατομμύρια που οι κυβερνήσεις διοχέτευσαν στην οικονομία για μία ακόμα φορά κατέληξε στα θησαυροφυλάκιά τους. Οι στοχευμένες διασώσεις, οι προνομιακές χρηματοδοτήσεις με την κατάργηση πιστωτικών περιορισμών που ίσχυαν πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας, τα θηριώδη προγράμματα διοχέτευσης ρευστότητας που εφάρμοσαν οι κεντρικές τράπεζες και οι μεταβολές των τιμών των μετοχών στα διεθνή χρηματιστήρια αποδείχθηκαν «παροχές» στους πλουσίους.

Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι οι πολιτικές για τη στήριξη των οικονομιών ήταν μονόδρομος και δεν θα μπορούσαν να εφαρμοστούν μέτρα στήριξης χωρίς να ληφθούν υπόψη οι μεγάλες επιχειρήσεις, που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό της απασχόλησης, και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τα οποία είναι τα κανάλια διοχέτευσης ρευστότητας στην οικονομία. Θα είχαν δίκιο, αν οι πολιτικές ελίτ «εξόπλιζαν» τα προγράμματα στήριξης και διάσωσης με όρους, κανόνες και προϋποθέσεις που θα εξασφάλιζαν ότι τα τρισεκατομμύρια που διοχέτευαν θα κατοχύρωναν μακροπρόθεσμα τη διάχυση της ωφέλειας σε όλους.

Αντί δηλαδή να παρέχουν χωρίς προϋποθέσεις βοήθεια σε πολυεθνικές και τράπεζες, θα μπορούσαν να εξαρτήσουν τη «στήριξη» με πολιτικές που προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον και αντιμετωπίζουν κοινωνικά προβλήματα. Επέλεξαν δηλαδή να εφαρμόσουν πολιτικές που θα έκαναν τους δισεκατομμυριούχους να αισθάνονται ασφαλείς και όλους τους υπόλοιπους να τρέμουν για το πώς θα τους βρει το τέλος της πανδημίας.

Στην πραγματικότητα οι πολιτικές στήριξης αποτύπωναν την απροθυμία των κυβερνήσεων να εξασφαλίσουν το δημόσιο συμφέρον, όπως και την αδιάλλακτη άρνησή τους να θεσπίσουν κανόνες που θα εξασφάλιζαν στους πολίτες ένα μερίδιο από τα κέρδη τα οποία θα προέλθουν από τη «βοήθεια» που έδωσαν στις μεγάλες επιχειρήσεις. Στην πράξη, οι κυβερνήσεις επικεντρώθηκαν στον τερματισμό του άμεσου πόνου, χωρίς να προσπαθήσουν να ξαναγράψουν τους κανόνες του παιχνιδιού ώστε η οικονομική ανάπτυξη που θα ακολουθήσει την κρίση να είναι βιώσιμη, κοινωνικά πλουραλιστική και να αποτρέπει μια νέα κρίση.

Στην Ελλάδα, κανείς δεν έχει ασχοληθεί σοβαρά για το κατά πόσο οι πολιτικές που εφαρμόζει η κυβέρνηση ευνοούν μόνο τους ολιγάρχες. Τόσο η κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση προτίμησαν να επιδοθούν σε ανούσιες καταγγελίες και σε παρελκυστικές εξαγγελίες, αντί να μετρήσουν και να αποτιμήσουν τις συνέπειες των πολιτικών που εφαρμόζονται. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός για να αντιληφθεί ότι οι πολιτικές που εφάρμοσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη επικεντρώθηκαν στην επιβίωση. Προβλήματα της επόμενης μέρας, όπως η κλιματική κρίση, το χρέος και η απασχόληση, που θα μπορούσαν να γίνουν μέρος της πολιτικής των διασώσεων, αγνοήθηκαν.

Ο πρωθυπουργός κρύφτηκε πίσω από την αγωνία και τον τρόμο των πολλών και προσέφερε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε λίγες μεγάλες εταιρείες, χωρίς να θέτει όρους που να αποτρέπουν την πρόωρη διανομή μπόνους στους CEO, την έκδοση υπερβολικών μερισμάτων, την ανάληψη περιττού χρέους, την εκτροπή κερδών σε φορολογικούς παραδείσους, την εμπλοκή σε προβληματικές πολιτικές πιέσεις, την... Ουσιαστικά με πρόσχημα την αποτροπή της κατάρρευσης της αγοράς εργασίας και την επιβίωση των μεγάλων επιχειρήσεων μετατράπηκε σε ασφαλιστή των πλουσίων.

Η αντιπολίτευση από την πλευρά της επικεντρώθηκε σε επιμέρους προβλήματα και υποβάθμισε την ανάγκη να συνδεθούν τα προγράμματα ενίσχυσης με στόχους που θα εξυπηρετούσαν την κοινωνία και θα περιόριζαν την παντοδυναμία των μεγάλων επιχειρήσεων και των μετόχων τους.

Αποτέλεσμα, ο δημόσιος διάλογος να υποβαθμίσει την ευκαιρία να υιοθετηθούν μέτρα που θα εξασφάλιζαν:

  • ■ Πρώτον, τη διατήρηση της απασχόλησης και την εισοδηματική ασφάλεια των νοικοκυριών.
  • ■ Δεύτερον, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας με την παροχή επαρκούς ασφάλειας, αξιοπρεπών μισθών, επαρκών επιπέδων αποζημιώσεων ασθενείας και μεγαλύτερο λόγο στη λήψη αποφάσεων.
  • ■ Τρίτον, την προώθηση μακροπρόθεσμων στόχων, όπως η μείωση των εκπομπών άνθρακα.

Ευχολόγια, θα σχολιάσουν κάποιοι. Λάθος. Πρόκειται για πολιτικές που κάποιες χώρες είχαν το θάρρος να εφαρμόσουν. Για παράδειγμα, η Δανία προσφέρθηκε να πληρώσει το 75% του κόστους μισθοδοσίας των επιχειρήσεων κατά την έναρξη της πανδημίας, υπό τον όρο ότι οι εταιρείες δεν μπορούσαν να κάνουν απολύσεις για οικονομικούς λόγους. Επίσης η δανική κυβέρνηση αρνήθηκε να διασώσει εταιρείες που είχαν εγγραφεί σε φορολογικούς παραδείσους και απαγόρευσε τη χρήση κεφαλαίων ελάφρυνσης για μερίσματα και επαναγορές μετοχών.

Η απροθυμία του πολιτικού συστήματος να επιβάλει κανόνες που προστατεύουν τους πιο ευάλωτους αποκαλύφθηκε όταν έκανε την εμφάνισή της η ακρίβεια. Υποδύθηκε το ξαφνιασμένο, για να κρύψει την εγκληματική αδιαφορία του στις προειδοποιήσεις για την επερχόμενη έκρηξη των τιμών. Τα Ηνωμένα Εθνη πριν από τρία χρόνια είχαν προειδοποιήσει ότι ο κόσμος θα αντιμετωπίσει τη χειρότερη επισιτιστική κρίση εδώ και 50 χρόνια, λόγω της έκρηξης των τιμών. Τον Απρίλιο 2020, o David Beasley, εκτελεστικός διευθυντής στο World Food Programme των Ηνωμένων Εθνών, προειδοποίησε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την ερχόμενη «πανδημία πείνας» από τις υπερπληθωριστικές αυξήσεις τιμών και την κατάρρευση στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Και ενώ θα περίμενε κανείς ότι το πολιτικό σύστημα θα είχε την προνοητικότητα έστω και την ύστατη στιγμή να συνδέσει τα προγράμματα διάσωσης με την πολιτική τιμών και μισθών, επέμεινε στην πολιτική της ανεξέλεγκτης «βοήθειας» στους ισχυρούς. Οι πενιχρές επιδοτήσεις, η άρνηση να «παγώσει» χρεώσεις που κατέληγαν στα θησαυροφυλάκια «τρίτων», η αποσύνδεση των παρεχόμενων ενισχύσεων από τις παραβάσεις των κανόνων του ανταγωνισμού και τις αθέμιτες πρακτικές είναι σαφείς ενδείξεις ότι για το πολιτικό σύστημα οι απελπισμένοι, οι άνεργοι και όσοι δεν έχουν στον «ήλιο μοίρα» είναι... αόρατοι.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας, δύο, τρεις… πολλοί πληθωρισμοί
Η συζήτηση και η διαμάχη σχετικά με τον πληθωρισμό γίνεται στη βάση των στοιχείων που μας παρέχουν οι επίσημες υπηρεσίες, όπως π.χ. η ΕΛΣΤΑΤ. Πράγμα που, τουλάχιστον για την Αριστερά, είναι καταφανώς...
Ενας, δύο, τρεις… πολλοί πληθωρισμοί
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πληθωρισμός και παγκοσμιοποίηση
Η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέτρεψαν το καλοστημένο αφήγημα της συλλογικής ευημερίας, καθώς αποκάλυψαν ότι ο αξιακός κώδικας της παγκοσμιοποίησης αναγνωρίζει μόνο την... ισχύ. Τι είναι άλλωστε ο...
Πληθωρισμός και παγκοσμιοποίηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η πανδημία, ο πληθωρισμός και η παγκοσμιοποίηση
Η άνοδος των τιμών και οι ελλείψεις στην αγορά που προκλήθηκαν από την ανισορροπία μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης ήταν το πιο απτό σύμπτωμα των δυσπλασιών της θεωρίας της αγοράς.
Η πανδημία, ο πληθωρισμός και η παγκοσμιοποίηση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενας αυτοκαταστροφικός καπιταλισμός
Οι απλοί άνθρωποι καλούνται πάλι να πληρώσουν το κόστος της διάσωσης των τραπεζών και των επιχειρήσεων - κολοσσών, χωρίς καμιά ελπίδα να εισπράξουν «μέρισμα» και με τη βεβαιότητα ότι, όταν η πανδημία...
Ενας αυτοκαταστροφικός καπιταλισμός
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το retailing μετά την πανδημία
Το λιανικό εμπόριο retailing είχε πρωταγωνιστικό ρόλο κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 όσο κανένας κλάδος της οικονομίας.
Το retailing μετά την πανδημία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο φαύλος κύκλος του χρέους και οι «ενάρετοι» πιστωτές
Υπό μία έννοια, η πανδημία επέκτεινε τη διάμετρο του φαύλου κύκλου του χρέους, εγκλωβίζοντας σε αυτόν μυριάδες ανθρώπους, οι οποίοι σύντομα –και με τη συνδρομή των πολιτικών– από «θύματα» της υγειονομικής...
Ο φαύλος κύκλος του χρέους και οι «ενάρετοι» πιστωτές

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας