• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.8°C / 16.2°C
    1 BF
    88%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 10.6°C
    2 BF
    93%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 14.0°C
    4 BF
    80%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    2 BF
    88%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 10.0°C
    3 BF
    83%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 5.4°C
    2 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 11.6°C
    1 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 20.8°C
    3 BF
    56%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    6 BF
    74%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    6 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    76%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 17.1°C / 17.1°C
    5 BF
    67%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 4.5°C / 6.9°C
    1 BF
    100%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 4.5°C / 4.5°C
    2 BF
    81%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 20.8°C
    2 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 16.4°C
    3 BF
    76%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.4°C / 12.4°C
    2 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.2°C / 10.7°C
    2 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    1 BF
    94%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αναταράξεις στα Δυτικά Βαλκάνια

  • A-
  • A+

Οι πρόσφατες εξελίξεις στο εσωτερικοπολιτικό σκηνικό της Βόρειας Μακεδονίας φωτίζουν κρίσιμες πτυχές σε σειρά χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, οι οποίες αναμένουν από ετών ήδη «στο τηλέφωνο» της γραμμής των Βρυξελλών. Η Ε.Ε. αδυνατεί προφανώς να υλοποιήσει υποσχέσεις προς υποψηφίους εταίρους πλην όμως δεν αποτολμά να αναγνωρίσει τη ρίζα πολλαπλών αιτίων που συνθέτουν την εικόνα ενός κρίσιμου επιτόπιου παρόντος. Ατενίζοντας από τη σκοπιά του σήμερα, 25 χρόνια μετά το Ντέιτον, την κατάσταση στην περιοχή, εντοπίζει κανείς άμεσα τα εύθραυστα σημεία «τετελεσμένων», τα οποία έγιναν αποδεκτά υπό το βάρος πιέσεων εκ μέρους ισχυρών της εποχής. Οι εποχές όμως μεταβάλλονται κι επανέρχονται στο προσκήνιο, ενίοτε απειλητικά, τα γνωστά «φαντάσματα» του παρελθόντος.

Ο Ζακ Ντελόρ, ένας Ευρωπαίος ηγέτης που άφησε εποχή στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ήταν από εκείνους που είχαν διαβλέψει έγκαιρα την κρισιμότητα των εξελίξεων στα μετακομμουνιστικά Βαλκάνια και στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Οντας άκρως ρεαλιστής στην πολιτική αντιμετώπιση των ζητημάτων, ο Γάλλος πολιτικός γνώριζε ήδη πως υπήρξε αναπότρεπτο το ενδεχόμενο διάλυσης της τότε Γιουγκοσλαβίας. Εξ αυτού και είχε θέσει ως στόχο του να αποτρέψει όχι τόσο τη διάλυση της Γιουγκοσλαβικής Ομοσπονδίας, αλλά κυρίως έναν πόλεμο στην επικράτειά της. Τούτο μάλιστα, όταν πολλοί θεωρούσαν τότε ως αδιανόητο έναν πόλεμο στην Ευρώπη.

Προκειμένου δε να επιτύχει τον στόχο του, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιχείρησε να εντάξει άμεσα στην τότε ΕΟΚ τη Γιουγκοσλαβία με τη μορφή μιας συνομοσπονδίας επί μέρους κρατών. Το σχέδιο αυτό του Ντελόρ δυστυχώς δεν ευτύχησε να ευοδωθεί κι έτσι άρχισε ένας ολέθριος και μακρύς εμφύλιος πόλεμος στα Δυτικά Βαλκάνια με τα γνωστά επακόλουθα.

Αν και η πολεμική επιλογή στη Γιουγκοσλαβία προωθήθηκε από γνωστά κέντρα της Δύσης, σημαντικό μέρος της ευθύνης για το ξέσπασμα των μακρόχρονων πολεμικών αναμετρήσεων ανάμεσα στις νοτιοσλαβικές εθνότητες βαρύνει και την τότε γιουγκοσλαβική ηγεσία. Ιδίως τους ηγέτες Σερβίας και Κροατίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και Φράνιο Τούτζμαν, οι οποίοι, αφού σχεδίαζαν αρχικά ένα μεταξύ τους μοίρασμα της Βοσνίας, οδηγήθηκαν τελικά στην υπογραφή της Συνθήκης του Ντέιτον, η οποία επέβαλε τη συγκρότηση ενός δαιδαλώδους πολυεθνικού πολιτειακού μορφώματος στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η Ε.Ε συμμετείχε σε όλο το φάσμα των διεργασιών που οδήγησαν στη δημιουργία ενός νέου χάρτη κρατών στη Δυτική Βαλκανική κι είχε αναλάβει σειρά υποχρεώσεων για το μέλλον των νέων αυτών χωρών. Υστερα δε από το τέλος των ΝΑΤΟϊκών βομβαρδισμών στη Σερβία και την απόσχιση του Κοσόβου, η Ενωση έχει υιοθετήσει προ πολλού μια απόφαση-οδηγό για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση όλων των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Σταθμός υπήρξε εν προκειμένω η Διάσκεψη της Θεσσαλονίκης (2003) που όμως δεν είχε την προβλεπόμενη συνέχεια. Ακόμη κι η τελευταία σύνοδος κορυφής των «27» δεν παρουσίασε μια νέα προοπτική για τα Δυτικά Βαλκάνια, απογοητεύοντας όσους ήλπιζαν να λάβουν ημερομηνίες έναρξης διαπραγματεύσεων. Γεγονός είναι, ωστόσο, ότι καμία από τις υποψήφιες χώρες, εκτός της Σερβίας, δεν πληροί στοιχειώδη κριτήρια προόδου που τίθενται εκ μέρους της Ενωσης.

Η αβεβαιότητα που επικρατεί ως προς το μέλλον των δυτικοβαλκανικών χωρών προκαλεί συνάμα αστάθεια και ανασφάλεια στο εσωτερικό τους. Παράλληλα εκδηλώνονται τάσεις επαναχάραξης συνόρων στην περιοχή. Κι ενώ δεν διαφαίνεται κάποια λύση για το βόρειο τμήμα του Κοσόβου, εμφανίζεται στον ορίζοντα μια πιθανή διάλυση της Βοσνιακής Ομοσπονδίας, εξέλιξη που εξαφανίζει πρακτικά την περιβόητη Συμφωνία του Ντέιτον με την οποία τερματίστηκαν οι εμφύλιες συγκρούσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

Εάν συντελεστεί η εξαγγελθείσα αποχώρηση των Σέρβων της Βοσνίας από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ενδεχόμενο που θα επισύρει συγκρούσεις στη μεθόριο με τις άλλες οντότητες (Βόσνιους, Κροάτες κ.ά.), η αστάθεια θα επεκταθεί ασφαλώς σε όλη την περιοχή. Ποιος θα αναλάβει τότε να ελέγξει μια κατάσταση, στην οποία θα εμπλέκεται σειρά παραγόντων, εγχώριων όσο και εξωχώριων; Η πρόσφατη επίσκεψη και θερμή υποδοχή στην Αγκυρα του Βόσνιου πολιτικού Ιζετμπέγκοβιτς από τον Ερντογάν είναι ενδεικτική του πόσο περίπλοκα μπορεί να γίνουν αίφνης τα πράγματα στα Δυτικά Βαλκάνια.

Στο μεταξύ ανακινείται και θέμα Μαυροβουνίου, καθώς η νέα κυβέρνηση αναμένεται να προκηρύξει δημοψήφισμα για επανένωση με τη Σερβία στο πλαίσιο μιας νέας συνομοσπονδίας, στην οποία μπορεί να προσχωρήσουν οι Σέρβοι της Βοσνίας, ακόμη και το βόρειο τμήμα του Κοσόβου. Εν όψει τέτοιων εξελίξεων στα Δυτικά Βαλκάνια ουδείς μπορεί να αποκλείσει θερμές αναμετρήσεις μεταξύ διαφόρων δυνάμεων, οι οποίες καθίστανται εύκολα ανεξέλεγκτες. Οπότε η κατάσταση μπορεί να επιστρέψει σε μια προ Ντέιτον εποχή με τα ίδια προβλήματα που οδήγησαν στις εμφύλιες γιουγκοσλαβικές συγκρούσεις.

Στην Ευρώπη δεν υπάρχουν σήμερα ηγέτες του διαμετρήματος ενός Ζακ Ντελόρ. Υπάρχουν όμως αρκετοί στον χώρο της ευρωπαϊκής πολιτικής που αδυνατούν να διακρίνουν το ενδεχόμενο νέων συγκρούσεων. Και τούτο παρά τα κρίσιμα σημάδια στον ορίζοντα, δείχνοντας έτσι ως να μην έχουν διδαχθεί κάτι από το πρόσφατο βαλκανικό παρελθόν.

 * δημοσιογράφος

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βαλκάνια, ΝΑΤΟ και ΕΚΤ…
Η αντιπαράθεση Γαλλίας–Γερμανίας, που κορυφώθηκε με το βέτο Μακρόν στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Αλβανίας και της Βόρειας Μακεδονίας με την Ε.Ε., επεκτείνεται σε νέα μέτωπα.
Βαλκάνια, ΝΑΤΟ και ΕΚΤ…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η βαλκανική μας πολιτική υπό την ομηρία μακεδονομάχων
Τρία χρόνια μετά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών είναι εξόχως αποκαλυπτική μια σειρά γεγονότων, για τον τρόπο που κυβερνήσεις και πολίτες, ένθεν κακείθεν των συνόρων, αντιλαμβανόμαστε το εθνικό συμφέρον...
Η βαλκανική μας πολιτική υπό την ομηρία μακεδονομάχων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Βέτο διαρκείας…
Η πρόταση της Γαλλίας για τη διαδικασία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Δυτικών Βαλκανίων συνιστά αυστηροποίηση των προϋποθέσεων και ταυτόχρονα τερματισμό της παράδοσης που θέλει κάθε διαπραγμάτευση να...
Βέτο διαρκείας…
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τα Δυτικά Βαλκάνια σε κρίσιμο σταυροδρόμι
Το ενδιαφέρον της Ε.Ε. για την περιοχή, που αναδείχθηκε το 2018 με τη στρατηγική διεύρυνσης και τη Διάσκεψη της Σόφιας, ήταν περισσότερο αποτέλεσμα της ανησυχίας για την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας, της...
Τα Δυτικά Βαλκάνια σε κρίσιμο σταυροδρόμι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σημειώσεις για τα Δυτικά Βαλκάνια
Η Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, που απαρτιζόταν από έξι δημοκρατίες και δύο αυτόνομες επαρχίες, κατοικούνταν από διάφορες εθνοτικές ομάδες. Η κρατική ενιαία υπόσταση της...
Σημειώσεις για τα Δυτικά Βαλκάνια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Αυτά που έλεγεν ο Ρήγας*
Το 1948 βρέθηκα κρατούμενος στη Γυάρο, στο διαμέρισμα των ανηλίκων. Στη Γυάρο υπήρχαν πολλοί Σλαβομακεδόνες: ενήλικοι και ανήλικοι. Οι ίδιοι ονόμαζαν τους εαυτούς τους Μακεδόνες. Μακεδόνες ονομάζονταν και...
Αυτά που έλεγεν ο Ρήγας*

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας