Η πρόκληση της Λιβύης

Η ανατροπή του καθεστώτος Καντάφι στη Λιβύη ανέτρεψε ισορροπίες αιώνων στη χώρα που σεβάστηκαν διαδοχικά η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η Ιταλία, η Μοναρχία των Σενούσι και το στρατιωτικό καθεστώς που τη διαδέχτηκε.

Ολοι οι παραπάνω διοίκησαν τη χώρα συνθέτοντας και ανασυνθέτοντας τις ισορροπίες ανάμεσα στις φυλές που είναι το βασικό σημείο αναφοράς και νομιμοφροσύνης.

Η Δύση με την επέμβασή της το 2011 κατέστρεψε την παραπάνω ισορροπία, καθώς οι ανταγωνισμοί και οι συγκρούσεις ανάμεσα στις χώρες που πήραν μέρος στην ανατροπή του Καντάφι οδήγησαν στην ντε φάκτο πολυδιάσπαση της χώρας πολύ πριν σχηματιστούν οι δύο κυβερνήσεις στην Τρίπολη και τη Βεγγάζη-Τομπρούκ.

Χωρίς μια αδιαμφισβήτητη κεντρική εξουσία στον ρόλο της ηγεμονικής επιδιαιτησίας των φυλετικών προστριβών η χώρα άρχισε αμέσως μετά την ανατροπή του Καντάφι να καταγράφει φυγόκεντρες τάσεις και στα τρία συστατικά της μέρη την Κυρηναϊκή, την Τριπολίτιδα και το Φεζάν.

Με δυο λόγια η επέμβαση των δυτικών δυνάμεων το 2011 στη Λιβύη υπήρξε πιο καταστροφική από την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ την άνοιξη του 2003.

Ομως σε αντίθεση με το Ιράκ που, όσο και αυτό να ακούγεται παράξενο, σταθεροποιήθηκε με την ντε φάκτο συνεργασία ΗΠΑ και Ιράν, η Λιβύη έγινε πεδίο προβολής των συγκρούσεων και των ανταγωνισμών μεταξύ όχι μόνο των δυνάμεων που παρενέβησαν το 2011, αλλά και της Ρωσίας και της Τουρκίας.

Ο Καντάφι μακροημέρευσε στην εξουσία επί σαράντα δύο χρόνια και εκτός από εγγυητής της εσωτερικής σταθερότητας ανεδείχθη ταυτόχρονα ως μεσολαβητής ανάμεσα στα κατά κύριο λόγο ισλαμικά ανταρτικά κινήματα των χωρών της πρώην Γαλλικής Υποσαχάριας Αφρικής, με το Παρίσι άλλοτε χειραγωγώντας τα και άλλοτε ενισχύοντάς τα, χωρίς ποτέ όμως να χάσει τον έλεγχό τους.

Με αυτά τα αποθαρρυντικά δεδομένα συνέρχεται στο Παρίσι η Διάσκεψη για τη Λιβύη, με μόνη βεβαιότητα τη διαχρονική παραδοχή «μακάριοι οι κατέχοντες» ή για να είμαστε πιο ακριβείς μακάριοι οι παρόντες.

Και βέβαια οι δυνάμεις με βαρύνουσα παρουσία στη Λιβύη σήμερα δεν είναι άλλες από την Τουρκία και τη Ρωσία.

Θα μπορέσει άραγε ο Μακρόν να μαζέψει το χάος μιας δεκαετίας στη Λιβύη, για το οποίο κύριος υπεύθυνος δεν είναι άλλος από τον προκάτοχό του Σαρκοζί;