Πότε έχει γενέθλια ο ΣΥΡΙΖΑ;

Αν κάποιο μέλος ή στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. ερωτηθεί πότε έχει γενέθλια το κόμμα του, δύσκολα θα δώσει απάντηση. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το σημερινό κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει προκύψει από διαδοχικούς μετασχηματισμούς, τα τελευταία τριάντα χρόνια. Ας θυμηθούμε κάποια ορόσημα που συνιστούν γενέθλια.

Πρώτο ορόσημο, αρχές του 1989, η ίδρυση του ενιαίου Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου (ΣΥΝ), με βάση το Κοινό Πόρισμα ΚΚΕ-ΕΑΡ.

Δεύτερο, η Πανελλαδική Συνέλευση του ΣΥΝ, 28-30 Ιουνίου 1991, που αποτέλεσε την αφετηρία, μετά την αποχώρηση του ΚΚΕ, για τον μετασχηματισμό του συμμαχικού σχήματος σε ενιαίο κόμμα της ανανεωτικής Αριστεράς, με αδιαπραγμάτευτο τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό και όραμα τον σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία.

Συνέχεια του ρεύματος αυτού αποτελεί ο ΣΥΡΙΖΑ μετά το 2004, και από το 2019 ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ιδεολογικά και προγραμματικά. Διότι, όταν μιλάμε για Αριστερά του 21ου αιώνα, αυτό συνεπάγεται την αντιστοίχιση με νέες πραγματικότητες στην Ελλάδα και στον κόσμο. Γι’ αυτό και η εν εξελίξει διεύρυνση του σχήματος, που πρέπει να είναι συνεχής, οδηγεί σε νέα ποιότητα πολιτικού και προγραμματικού λόγου, κάτι που επιβεβαίωσε η πρόσφατη Προγραμματική Συνδιάσκεψη.

Η διεύρυνση οφείλει να είναι κυρίως στην κοινωνία, άλλωστε ο ΣΥΡΙΖΑ συμπορεύτηκε εξαρχής με τα νέα κοινωνικά κινήματα που διακήρυξαν, μετά το 2000, ότι «Ενας άλλος κόσμος είναι εφικτός» και «Οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη». Συμπόρευση από την οποία αντλήσαμε και το μέχρι πρότινος έμβλημά μας που περιείχε τρεις σημαίες, κόκκινη για τις αξίες του εργατικού κινήματος, πράσινη για την οικολογία και μοβ για τον φεμινισμό και άλλα σύγχρονα κοινωνικά κινήματα. Πιο συνοπτικός και παραστατικός ορισμός της Αριστεράς του 21ου αιώνα δεν γινόταν.

Επισημαίνω ότι η Αριστερά που εκπροσωπεί ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία έχει μετασχηματιστεί προγραμματικά και οργανωτικά πολλές φορές τα τελευταία τριάντα χρόνια, όπως καταγράφεται στο πρόσφατο βιβλίο μου «Ο Διαρκής Μετασχηματισμός της Αριστεράς» (εκδόσεις Εύμαρος). Για παράδειγμα, ο Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου μετασχηματίστηκε το 2003 σε Συνασπισμό της Αριστεράς, των κινημάτων και της Οικολογίας. Αυτό σημαίνει ότι η μερική ή ολική αλλαγή τίτλου ενός κόμματος της Αριστεράς δεν συνεπάγεται και αλλαγή οράματος.

Οσο για τις κοινωνικές αναφορές, αυτές δεν αρκεί να διακηρύσσονται, αλλά να ισχύουν στην πράξη, διότι πολλά κομμουνιστικά κόμματα δηλώνουν κόμματα της εργατικής τάξης, αλλά δεν μπόρεσαν, ούτε μπορούν, με σύγχρονους όρους να την εκφράσουν.

* μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία