Ελλάδα 200 χρόνια μετά – Τι γιορτάζουμε;

Εκτός από τα 200 χρόνια από την κομβική ελληνική εξέγερση του 1821, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το έτος 2021 αποτελεί επίσης το ιωβηλαίο των 100 χρόνων από το καταστροφικό καλοκαίρι του 1921, το οποίο τόσο η ελληνική πολιτεία όσο και η ελληνική κοινωνία επιλέγουν να ξεχνούν επιδεικτικά ή απλά να το αγνοούν.

Το γεγονός ότι επιλέγουμε να γιορτάζουμε με τιμές και διθυράμβους, σε αστικά και μεγαλοαστικά πλαίσια, τη σημαντικότατη κατά τα άλλα έναρξη του υπέρτατου ελληνικού αγώνα για την ανεξαρτησία, την ελευθερία και την αυτοδιάθεση, αποτελεί και ένα δείγμα της προ πολλού χαραγμένης κατευθυντήριας νοητής γραμμής, ως προς τα πού στρέφεται –είτε από μόνη της είτε κατευθυνόμενη– η ελληνική κοινωνία. Για να μην παρεξηγηθώ, δεν ισχυρίζομαι πως δεν θα έπρεπε κάποιος να είναι περήφανος για τις μέρες του 1821. Ωστόσο, είναι επιτακτική ανάγκη για την ανθρώπινη φύση της κοινωνίας μας να μπει στο προσκήνιο και το καλοκαίρι του 1921, για το οποίο ώς τώρα… ούτε λόγος.

Το καλοκαίρι εκείνο, λοιπόν, εμπεριείχε τη μικρασιατική εκστρατεία, τους ποταμούς αίματος σε Αφιόν Καραχισάρ, Εσκί-Σεχίρ και Σαγγάριο, σε μια σφαγή των Ελληνόπουλων στον βωμό της εξυπηρέτησης του άκρατου συγκρουσιακού εθνικισμού που έλουζε την ελληνική πολιτεία και στα δύο στρατόπεδα του εθνικού διχασμού, οδηγώντας λίγους μήνες αργότερα στη μικρασιατική καταστροφή. Εκατό χρόνια μετά το 1821, στην επέτειο των εκατό χρόνων από την ελληνική επανάσταση, οι Ελληνίδες μάνες (μαζί με τις Τουρκάλες) έκλαιγαν τα παιδιά τους πάνω σε ένα απέραντο νεκροταφείο, που είχαν στήσει και εγκαινιάσει από κοινού ο ελληνικός και ο τουρκικός εθνικισμός.

Σύσσωμη η αστική ελληνική κοινότητα επέλεξε λοιπόν να αγνοήσει το καλοκαίρι του 1921, από το οποίο κλείνουν φέτος 100 χρόνια, σε μια προσπάθεια θωράκισης του αστικού προσανατολισμού στο εθνικό ιστορικό μας αφήγημα, που διδασκόμαστε από τα πρώτα μας κιόλας χρόνια. Σαφέστατο παράδειγμα είναι πως αρεσκόμαστε να καταλογίζουμε τις ευθύνες του αιματοκυλίσματος στη συνεργασία του τουρκικού στρατού με τους μπολσεβίκους, σε μια αυτάρεσκη εύρεση φταιχτών και εξιλαστήριων θυμάτων για όλα. Αλλωστε, οι Ελληνες, ποτέ στην Ιστορία, δεν φταίμε για τίποτα.

Συμφωνούμε πως πρόκειται για μια δύσκολη και επίπονη σελίδα της ελληνικής αστικής ιστορίας, ωστόσο αποτελεί λάθος και παράλειψη το να μην ψάξουμε τα αίτια που οδήγησαν σε αυτήν την καταστροφή, ενώ είναι επικίνδυνο να το προσπερνάμε έτσι. Διακόσια χρόνια μετά την ελληνική επανάσταση και εκατό χρόνια μετά τη μικρασιατική εκστρατεία, είναι περισσότερο σημαντικό από ποτέ να μην ξεχνάμε τι μας διδάσκει η Ιστορία και είναι καθήκον των ιστορικών και δη των νέων να την υπενθυμίζουμε.

Χρόνια πολλά

*ιστορικός, μεταπτυχιακός σπουδαστής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου), Απόφοιτος Ιστορίας-Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)

Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 05/07/2021