Στον λόφο Κοπανά το σπίτι της διάσημης χορεύτριας

Ο λόφος Κοπανά του Βύρωνα, στις παρυφές του Υμηττού, έγινε πρόσφατα γνωστός με τη δικαστική απόφαση που αναγνωρίζει ιδιοκτησία ιδιωτών στον χώρο των πρώην νταμαριών, όπου εδώ και σαράντα χρόνια λειτουργεί το ξακουστό Θέατρο των Βράχων.

Ωστόσο, ο λόφος ή η περιοχή Κοπανά είναι κάτι πολύ ευρύτερο στον Βύρωνα, αφού μέρος της αποτελεί και ο λοφίσκος με θέα στην Ακρόπολη, όπου το 1903 έχτισαν το σπίτι τους οι Ντάνκαν, δηλαδή, η Ισιδώρα και ο αδελφός της Ραϊμόνδος. Στον ίδιο χώρο, εδώ και πολλές δεκαετίες, λειτουργεί με αξιοζήλευτη δραστηριότητα το Κέντρο Μελέτης Χορού Ισιδώρας και Ραϊμόνδου Ντάνκαν, που αποτελεί νομικό πρόσωπο του Δήμου Βύρωνα.

Οι Ντάνκαν ήρθαν στην Ελλάδα από το Παρίσι με πρωτοβουλία του Ραϊμόνδου. Από το Μπρίντιζι φτάνουν στη Λευκάδα και από εκεί με καΐκι αποβιβάζονται στον Κραβασαρά (Αμφιλοχία) όπου γονατίζουν και φιλούν το χώμα. Περνούν από το Αγρίνιο, το Μεσολόγγι και την Πάτρα και φτάνουν στην Αθήνα. Φορούν χιτώνες και σανδάλια και μελετούν εντατικά την αρχαία ελληνική τέχνη με την καθοδήγηση του αρχαιολόγου και λόγιου Αλέξανδρου Φιλαδελφέα.

Η Ισιδώρα χορεύει στο Δημοτικό Θέατρο στις 28 Νοεμβρίου 1903, όπου το κοινό, κατά πλειονότητα φοιτητές, την αποθεώνει. Με βασιλική πρόσκληση, δίνει δεύτερη παράσταση στις 11 Δεκεμβρίου στο Βασιλικό Θέατρο μπροστά στον βασιλέα Γεώργιο Α’ και την οικογένειά του, καθώς και πολλούς επίσημους. Οι παραστάσεις της στοχεύουν στην αναβίωση της αρχαίας τραγωδίας.

Στη συνέχεια, η Ισιδώρα δίνει παραστάσεις στη Βιέννη, στο Μόναχο και στο Βερολίνο, ενώ το 1904 πηγαίνει πρώτη φορά στη Ρωσία και ειδικότερα στην Αγία Πετρούπολη. Το 1920, ξανάρχεται στην Αθήνα, αποφασισμένη να εγκατασταθεί μόνιμα, με προτροπή του Ελευθέριου Βενιζέλου, που την ίδια χρονιά χάνει τις εκλογές, εξέλιξη που αναγκάζει τους Ντάνκαν να επιστρέψουν στο Παρίσι.

Τέτοιες μέρες του 1921, η Ισιδώρα Ντάνκαν λαμβάνει πρόσκληση από τη σοβιετική κυβέρνηση να ιδρύσει σχολή χορού στη Μόσχα, την οποία αποδέχεται με ενθουσιασμό, διότι η γεννημένη στο Σαν Φρανσίσκο, ήδη διάσημη χορεύτρια, υπήρξε θαυμάστρια, πέραν της ελληνικής αρχαιότητας, και της Οκτωβριανής Επανάστασης. Πραγματοποιεί την πρώτη της εμφάνιση στη Μόσχα στο θέατρο Μπολσόι, μπροστά σε τρεις χιλιάδες θεατές, με την παρουσία του Λένιν, ο οποίος σηκώθηκε όρθιος να την αποθεώσει.

Η διαμονή της στη Μόσχα και οι περιοδείες της στη Σοβιετική Ενωση προκάλεσαν την οργή του κατεστημένου των ΗΠΑ και όταν επέστρεψε στην πατρίδα της, κυνηγήθηκε ως «πράκτορας της Μόσχας».

*Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία