Στη διπλωματική ιδιόλεκτο, ο όρος «ειλικρινής ανταλλαγή απόψεων» χρησιμοποιείται όταν οι δύο πλευρές είχαν μια δύσκολη συζήτηση με τις διαφορές να παραμένουν ανοικτές, αλλά τουλάχιστον να γίνονται σαφείς οι επιδιώξεις κάθε πλευράς, χωρίς τον παραμορφωτικό φακό τρίτων παραγόντων ή του «διαλόγου» μέσω διαρροών και δηλώσεων στον Τύπο. Αυτός ήταν ο χαρακτήρας της επίσκεψης του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών στην Τουρκία και αυτό ήταν το όποιο κέρδος της.
Η τουρκική πλευρά έθεσε και πάλι μια σειρά από θέματα που ξεπερνούν κατά πολύ αυτά που εμείς θεωρούμε επισήμως ελληνοτουρκικές διαφορές, δηλαδή την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Ο σκοπός της Αγκυρας ήταν να δείξει με σαφή τρόπο στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι προσέρχεται στον διάλογο με τη Ελλάδα και δεν προσφεύγει σε απειλές και αυθαίρετες ενέργειες για να προωθήσει τις θέσεις της στην περιοχή.
Η συνάντηση του κ. Δένδια με τον Τούρκο πρόεδρο ήθελε να δώσει έμφαση στην προσήλωση της Τουρκίας στον διάλογο αυτό στο πιο υψηλό επίπεδο. Η Αγκυρα αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα και χρειάζεται μια επανεκκίνηση των σχέσεών της με την Ε.Ε. Δεν θέλει η ατζέντα της διαπραγμάτευσης για αυτήν την επανεκκίνηση να περιέχει τις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι κινήσεις αυτές αποσκοπούν να εφοδιάσουν με επιχειρήματα κράτη-μέλη της Ε.Ε., όπως η Γερμανία, για να θέσουν στην άκρη τα ζητήματα της τουρκικής συμπεριφοράς στην Ανατολική Μεσόγειο και των κυρώσεων εναντίον της Αγκυρας.
Η Αθήνα οφείλει να συγκροτήσει μια νέα στρατηγική με άξονα την επιθυμία της Τουρκίας για μια νέα σχέση με την Ε.Ε. Οι ελληνοτουρκικές διαφορές δεν θα πρέπει να βγουν από το καλάθι της ευρωτουρκικής διαπραγμάτευσης. Η ελληνική στρατηγική θα αναζητά συμμαχίες εντός Ε.Ε. και σκοπός της δεν θα είναι να ακυρώσει την προσέγγιση Βρυξελλών και Αγκυρας, αλλά να κερδίσει όσα περισσότερα μπορεί από αυτήν την προσέγγιση, εκμεταλλευόμενη το ευρωπαϊκό πλαίσιο κανόνων.
* Αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών, www.cemmis.edu.gr
