Πριν από 2.800 χρόνια, όταν η Ελλάδα μαστιζόταν από λοιμούς, εμφυλίους πολέμους και όχι μόνο, οι τοπικοί αγώνες που διεξάγονταν στην Ολυμπία, μετά τον Οξυλο, έπαυσαν να διοργανώνονται για περίπου δύο αιώνες και ο ελληνισμός υπέφερε από συμφορές.
Τότε, ο βασιλιάς της Ηλιδας Ιφιτος, απόγονος του Οξυλου: «σκέφτηκε να συμβουλευτεί τον δελφικό θεό για τον τρόπο απαλλαγής από τις συμφορές. Και λένε πως η Πυθία πρόσταξε τον Ιφιτο και τους Ηλείους να ανακαινίσουν τους Ολυμπιακούς Αγώνες» («τον ολυμπικόν αγώνα αννεώσασθαι» Παυσανίας V 4,5 μετάφραση Ν. Παπαχατζή). Μετά την ανανέωσή τους, από τον Ιφιτο, οι αγώνες απέκτησαν «φήμη Πανελλήνια» και κατά τη ρωμαϊκή εποχή έγιναν Παγκόσμιοι.
Σήμερα, που η ανθρωπότητα, αναλογικά με την τότε εποχή, αντιμετωπίζει μεγαλύτερα και δυσεπίλυτα προβλήματα, επιβάλλεται, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες να ξαναπαίξουν τον ρόλο για τον οποίο ανανεώθηκαν στην αρχαία Ελλάδα. Ο σεβασμός: στις ιδέες και τις αξίες, στην προστασία του περιβάλλοντος, στην ειρήνη, την αλληλεγγύη και τη συνεργασία των λαών της Γης, επιβάλλεται να πρυτανεύσει.
Τα σημερινά δεδομένα έχουν κάνει τον πλανήτη μας να μοιάζει με γειτονιά κι ένα «φτέρνισμα» στο ένα άκρο του είναι ικανό να τον μολύνει ολόκληρο… επομένως, τη χρειάζεται αυτή την ανανέωση. Οι Ιδέες και οι αξίες εκτός από προστασία χρειάζονται και να τις αναδεικνύουμε, το περιβάλλον κι αυτό χρειάζεται προστασία και σεβασμό, η αλληλεγγύη και ή συνεργασία των λαών να πάρουν υπόσταση και να γίνουν χειροπιαστές.
Η αρχαία Ηλιδα, διοργανώνοντας επί χίλια διακόσια χρόνια τους Πανελλήνιους Αγώνες, τα Ολύμπια, πρόσφερε μεγάλη και υψίστης σημασίας εμπειρία, που παραμένει ακόμη και σήμερα παρακαταθήκη για την παγκόσμια αθλητική κοινότητα.
Στα τρία Γυμνάσιά της -τα πρώτα σχολεία της εποχής- διαμορφώνονταν οι χαρακτήρες των Ελλήνων αθλητών που συνέρρεαν, εν μέσω εκεχειρίας, έναν μήνα πριν από τους Πανελλήνιους Αγώνες, προκειμένου να εξασκηθούν, να διδαχτούν τους όρους και κανονισμούς των αγώνων, να χωριστούν σε ομάδες, κατά άθλημα και κατά ηλικία, κάτω από το άγρυπνο και αυστηρό βλέμμα των Ελλανοδικών -προκειμένου να λάβουν μέρος στους τελικούς αγώνες. Στην Ολυμπία. Πίσω όμως από όλες αυτές τις ενέργειες, υπήρχαν άνθρωποι και ιδέες όπου με αξιοζήλευτη συνέπεια και υποδειγματική τήρηση των κανονισμών και των νόμων της πόλης-κράτους δημιούργησαν αυτό που με δυο λέξεις ονομάζουμε «Ολυμπιακόν Ιδεώδες».
Σήμερα, η Ηλιδα, σαν οντότητα δεν υπάρχει πια -θύμα των άμετρων διώξεων και καταστροφών για ό,τι επί αιώνες υπηρέτησε- και μόνο στις νοτιοδυτικές παρυφές των χαλασμάτων της υπάρχουν τρία χωριά με λιγοστούς κατοίκους, τα οποία μάταια περιμένουν την πολυπόθητη αναγνώριση και ανάδειξη της λατρεμένης «πόλης» τους, από την ελληνική Πολιτεία και την Παγκόσμια κοινότητα του αθλητισμού. Τα τρία Γυμνάσια της αρχαίας Ηλιδας: «αρχαιότερα κατά τριακόσια χρόνια», σύμφωνα με τη μαρτυρία του αείμνηστου καθηγητή Αρχαιολογίας Ν. Γιαλούρη, «αυτού της Ολυμπίας», αποδεικνύουν τη σημασία που έδιναν οι Ηλείοι στους αγώνες και την όσο το δυνατό αρτιότερη προετοιμασία των αθλητών για τη συμμετοχή τους στους τελικούς αγώνες στην Ολυμπία.
Επιβάλλεται, λοιπόν, η παγκόσμια αθλητική κοινότητα να αναγνωρίσει την προσφορά των Ηλείων, να δημιουργήσει μνημείο-βωμό στο χώρο της αρχαίας Ηλιδας όπου η ολυμπιακή φλόγα θα καίει όσο χρονικό διάστημα διαρκούν οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες, στις κατά τόπους πόλεις που τους διοργανώνουν. Ακόμη, τα αρχαία Γυμνάσιά της να ανασκαφούν, σε συνεργασία με την ελληνική πολιτεία, και να αναγνωριστούν ως μνημεία Παγκόσμιας Αθλητικής Κληρονομιάς, της άμιλλας, της ειρήνης, της αλληλεγγύης και της συνεργασίας των λαών.
Εμείς, εδώ στην Ηλιδα, επειδή θεωρούμε ότι η διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή υπηρετεί ιδέες και αξίες, των δικών μας ανθρώπων, των Ηλείων, υποβάλλουμε το αίτημα να αναλάβει, η Επιτροπή, την ευθύνη μιας τέτοιας πρωτοβουλίας ως ελάχιστο δείγμα αναγνώρισης στη μνήμη των πρωτοπόρων της Ολυμπιακής Ιδέας.
Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 29/03/2021.
