ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Μανώλης Χαιρετάκης*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

«Οταν εγώ χρησιμοποιώ μια λέξη», είπε ο Χάμπτι-Ντάμπτι, με έναν μάλλον περιφρονητικό τρόπο, «αυτό σημαίνει ακριβώς αυτό που επιλέγω να σημαίνει – ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο»… «Το θέμα είναι», είπε η Αλίκη, «αν εσύ μπορείς να κάνεις τις λέξεις να σημαίνουν τόσο πολλά διαφορετικά πράγματα». «Το θέμα είναι», είπε ο Χάμπτι-Ντάμπτι, «ποιος θα είναι το Αφεντικό – αυτό είναι όλο».*

Υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι «κατανάλωσης» ειδήσεων από τα ΜΜΕ. Μια «κατανάλωση» ειδήσεων που απευθύνεται στο εσωτερικό μιας χώρας και άλλη μια για τα διεθνή ακροατήρια. Οταν βλέπουμε ότι υπάρχει απόκλιση, και μάλιστα σημαντική, τότε υπάρχει πρόβλημα, και μάλιστα σοβαρό πρόβλημα αξιοπιστίας της διαφορετικής μορφής της ίδιας είδησης, που γιγαντώνεται όταν εκπορεύεται από την ίδια πηγή.

Στις περιπτώσεις αυτές έχουμε μια εντελώς παράλογη κατάσταση, που ανήκει στην αρμοδιότητα ειδικών για τον παραλογισμό. Στο ατομικό επίπεδο, μερικοί άνθρωποι δείχνουν, σε συγκεκριμένα άτομα, έναν άλλον εαυτό, για μια σειρά λόγων. Αλλά όταν μιλάμε για ειδήσεις, τότε ένας τέτοιος παραλογισμός αφορά μεγάλες ομάδες ατόμων, έως και κράτη.

Πρόσφατα εγχώρια παραδείγματα:

■ Οι εγκληματικές πράξεις στον οικισμό Μάτι ανακοινώνονται από επίσημα χείλη στο εσωτερικό της χώρας ως εμπρησμός και πλήρης αδιαφορία για τον οικισμό, ενώ στο εξωτερικό της χώρας, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής.

■ Το τουρκικό πλοίο «Oruç Reis» αναφέρεται ότι κινείται εκτός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, πράγμα που διαψεύδεται από τον πλέον υπεύθυνο Ελληνα αξιωματούχο, ο οποίος λέει ότι κάνει έρευνες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, έχοντας ποντίσει και καλώδια, ο οποίος και παραιτείται –(ή απομακρύνεται)– μετά τη δήλωσή του.

■ Στο εσωτερικό μέτωπο, ένας αθλητικογράφος ισχυρίζεται ότι η μητέρα του δολοφονημένου από τους φασίστες Παύλου Φύσσα έχει πάρει ένα επίδομα 800.000 ευρώ –υπονοώντας από το Δημόσιο–, για να διαψεύσει ο ίδιος την «είδηση» αυτή, αναφέροντας ότι έκανε λάθος, αρθρώνοντας και ένα ανεύθυνο «με συγχωρείτε». Κανένα πρόβλημα για τον διακινητή ψευδολογιών.

■ Το σκάνδαλο της Νοβάρτις έχει χαρακτηριστεί από συγκεκριμένους πολιτικούς και άμεσα ενδιαφερόμενους κύκλους στο εσωτερικό της χώρας ως σκευωρία, ενώ οι μάρτυρες δημόσιου συμφέροντος (whistleblowers, στα αγγλικά) που κατέθεσαν για την ελληνική πλευρά του παγκόσμιου σκανδάλου πήραν βραβείο από επιτροπή της Ε.Ε., που έχει αναδείξει το διεθνές πλέον θέμα των ατόμων που, με κίνδυνο για την ίδια τη ζωή τους, αναδεικνύουν τις βέλτιστες πρακτικές (για να χρησιμοποιήσουμε μια νεοφιλελεύθερη ορολογία) των διεθνών, όχι μόνο ευρωπαϊκών, οικονομικών απατεώνων και καταχραστών.

*Lewis Carroll «Through the looking-glass» ([Βλέποντας] μέσα από το ματογυάλι), MacMillan & Co Ltd. London 1940, σελ. 125.

* oμότιμος καθηγητής Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών