Χειρότερη από την ωμή βαρβαρότητα είναι η θεωρητική δικαιολόγησή της. Η πρώτη μπορεί να είναι στιγμιαία, ένα ζωώδες ξέσπασμα κάποιων που εκπαιδεύτηκαν να είναι ανεγκέφαλοι. Η δεύτερη όμως είναι διαρκής, είναι προϊόν ιδεολογικής και πολιτικής στήριξης της εξουσίας. Δεν ξέρω ποια φιλελεύθερη οπτική, έστω και παραλλαγμένη, μπορεί να κατανοήσει και να δικαιολογήσει, έναντι της όποιας πολιτικής σκοπιμότητας, την πρόσφατη εκδήλωση αστυνομικής βίας στη Νέα Σμύρνη.
Αναρωτιέμαι πόσο φιλελεύθεροι είναι οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως τέτοιοι αυλικοί της εκάστοτε πρωθυπουργίας. Τι θα έλεγε, πώς θα αντιδρούσε ένας γνήσιος φιλελεύθερος διανοητής; Ο λόρδος Μπέρτραντ Ράσελ για παράδειγμα. Στα συναρπαστικά γραπτά του κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου έπαιρνε πάντοτε θέση υπέρ της ελευθερίας έκφρασης, στηλίτευε την κρατική βία και υπεραμυνόταν των δικαιωμάτων του πολίτη να ζει με την αξιοπρέπεια που απορρέει από την ανθρώπινη ιδιότητά του. Πώς θα αντιμετώπιζε τα φαινόμενα βαρβαρότητας ένας κλασικός του φιλελευθερισμού, όπως ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, ή ένας σύγχρονος φιλόσοφος του δικαίου και της ηθικής, όπως ο Τζον Ρόουλς;
Στη χώρα μας βιώνουμε μια συνεχή διολίσθηση σε αυταρχικές κρατικές συμπεριφορές. Τα παραδείγματα είναι πολλά. Και συνεχίζω να αναρωτιέμαι. Οι διάφοροι εκπρόσωποι των γραμμάτων και των τεχνών, που τόσο πρόθυμα, άλλοι από δήθεν ιδεολογικές θέσεις και άλλοι από ιδιοτέλεια, έσπευσαν να δηλώσουν τη στήριξή τους στην πολιτιστική πολιτική Μητσοτάκη, πώς αντιδρούν απέναντι στα σιδερένια κλομπ της Ν. Σμύρνης; Πώς θα αντιδράσουν στην περίπτωση του καταδικασμένου για τρομοκρατία Κουφοντίνα – ο οποίος κάθε μέρα ξαναδικάζεται στα ΜΜΕ της εξουσίας; Θα δείξουν τον φιλελεύθερο ανθρωπισμό τους ή θα κρυφτούν πίσω από τη νομικοφανή ευταξία τους;
* Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
